Danıştay 6. Daire E.2020/3053 K.2022/12285

Dava konusu istem: İstanbul İli, Beykoz İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel (yeni … ada, … parsel) sayılı taşınmaz üzerindeki yapıya ait ruhsatın iptal edildiğinden bahisle, ruhsatsız duruma düşen yapı nedeniyle 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 11. maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca verilen imar para cezasının davacıdan tahsili amacıyla 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca düzenlenen … tarih ve İBB No:… sayılı 429.345,00-TL tutarlı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; ödeme emrine dayanak teşkil eden idari para cezasının iptali istemiyle açılan davanın kısmen iptali, kısmen ise davanın reddi ile sonuçlanması üzerine davacıya hissesi nispetinde düzenlenen 429.345,00 TL tutarlı 05/01/2018 tarihli ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmakla, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu ödeme emrinin dayanağı idari para cezasına konu yapı hakkında yapı kayıt belgesi alındığı, idari para cezasının iptaline karar verildiği bu nedenle Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka aykırı olduğu ve kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul İli, Beykoz İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel (yeni … ada, … parsel) sayılı taşınmaz üzerindeki yapıya ait ruhsatın iptal edildiğinden bahisle, ruhsatsız duruma düşen yapı nedeniyle 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 11. maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca verilen imar para cezasının davacıdan tahsili amacıyla 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca düzenlenen … tarih ve İBB No:… sayılı 429.345,00-TL tutarlı ödeme emrinin iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

18/05/2018 günlü, 30425 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 7143 sayılı Kanunun 16. maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanununa eklenen Geçici 16. maddenin 1. fıkrasında.

"Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir.

Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir." hükmüne, 4. fıkrasında ise. "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili bu Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan madde uyarınca 06/06/2018 günlü, 30443 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esasların 6. maddesinin 1. fıkrasında "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapıların malikleri, bu belgenin bir örneğini belediye ve mücavir alan sınırları içinde ilgili belediyesine, bu sınırlar dışında il özel idaresine vermek zorundadır." hükmü, 3. fıkrasında da "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili 3194 sayılı Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir. " hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

3194 sayılı Kanunun Geçici 16. maddesi uyarınca yapı kayıt belgesi verilen yapıların malikleri tarafından, bu belgenin bir örneğinin belediyeye ve mücavir alan sınırları içinde ilgili belediyesine, bu sınırlar dışında il özel idaresine verilmesi, bu belgeye istinaden yapı kayıt belgesi verilen yapılarla ilgili 3194 sayılı Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezalarının iptal edilmesi gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; dava konusu ödeme emrinin dayanağı idari para cezasına ilişkin yapı hakkında … tarihli …, … ve … belge numaralı yapı kayıt belgelerinin alındığı ve bu belgeler uyarınca da İstanbul Büyükşehir Belediyesinin … tarih ve …-… sayılı idari para cezasına ilişkin encümen kararının iptaline ilişkin … Büyükşehir Belediye Başkanlığının … tarih ve …-… sayılı encümen kararının düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; İdare Mahkemesince, dava konusu ödeme emrinin dayanağı para cezasını iptal eden encümen kararı dikkate alınarak, oluşan yeni duruma göre dava konusu ödeme emri açısından bir karar verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla; dava konusu ödeme emri açısından davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararının istinaf istemi yönünden reddi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.