Danıştay 6. Daire E.2020/554 K.2022/4306

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, 29/10/2021 günlü, 31643 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 1. maddesi uyarınca, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Altıncı Kısmının Dördüncü Bölümünün başlığı "Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği" şeklinde değiştirildiğinden, husumetin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına yöneltilmesine karar verilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 6. bendinde: "Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." kuralı yer almaktadır. Anılan Kanunun "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde: "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir: ... c) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları.

d) Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları. ..." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanunun 48. maddesinin 6. fıkrasında. "Temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin tamamının ödenmemiş olması halinde kararı veren; merci tarafından verilecek yedi günlük süre içerisinde tamamlanması, aksi halde temyizden vazgeçilmiş sayılacağı hususu temyiz edene yazılı olarak bildirilir. Verilen süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, ilgili merci, kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verir.

Temyizin kanuni süre geçtikten sonra yapılması veya kesin bir karar hakkında olması halinde de kararı veren merci, temyiz isteminin reddine karar verir. İlgili merciin bu kararları ile bu maddenin 2 nci fıkrasında belirtilen temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına ilişkin kararlarına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir." hükmü.

7. fıkrasında ise, "Temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin ödenmemiş olduğu, dilekçenin 3 üncü madde esaslarına göre düzenlenmediği, temyizin kanuni süre içinde yapılmadığı veya kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşıldığı hâllerde, 2 ve 6 ncı fıkralarda sözü edilen kararlar, dosyanın gönderildiği Danıştayın ilgili dairesi ve kurulunca, kesin olarak verilir. " hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bakılan davanın, ... Yapı Denetim Ltd. Şti.'de (inşaat mühendisi/uygulama denetçisi) olarak görev yapan davacı tarafından, Çanakkale İli, Merkez İlçesi, ... pafta, ... ada, ... sayılı parsel üzerindeki ...

YİBF numaralı yapıda yapılan inceleme neticesinde denetim sorumluluğunu 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 2. maddesinin 4. fıkrasının (c) ve (g) bentleri ile 3. ve 9. maddeleri ve Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 5. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendindeki hükümlere göre yerine getirmeyerek anılan şirkete aynı Kanunun 8. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl yeni iş almaktan men cezası verilmesine neden olduğundan bahisle Bakanlıkça kaydının tutulmasına ilişkin 10/12/2017 tarih ve 30266 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bakanlık Makamının 01/12/2017 tarih ve 29423 sayılı Oluru'nun iptali istemiyle açıldığı, davanın konusunun;

denetim sorumluluğunu 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun hükümlerine göre yerine getirmediğinden bahisle yapı denetim şirketine yeni iş almaktan men cezası verilmesine sebep olan sorumlu denetim elemanı hakkında Bakanlıkça kayıt tutulmasına ilişkin işlem olduğu anlaşılmaktadır.

Mesleki faaliyet icra eden denetçi hakkında davalı idarece kayıt tutulması işleminin, 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinde tahdidi olarak sayılan temyize konu işlemlerden olmadığı sonucuna ulaşıldığından, bu uyuşmazlıkla ilgili bölge idare mahkemesi idari dava dairesince yapılan istinaf incelemesi neticesinde verilen kararın temyiz edilmesi, yukarıda anılan Kanun kapsamında mümkün değildir. Öte yandan, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında temyiz yolunun açık olduğunun belirtilmesinin, kanunen temyiz yolu öngörülmeyen davalarda ilgilisine temyiz hakkı vermeyeceği de açıktır.

KARŞI OY (X)

4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun "İdari müeyyideler ve teminat" başlıklı 8. maddesinin yedinci fıkrasında "Yapı denetim kuruluşlarına üç ayrı teknik inceleme raporu kapsamında üç adet idari müeyyide uygulanmasına sebebiyet vererek kayıtları tutulan denetçi mimar ve denetçi mühendisler ile diğer teknik personel, Merkez Yapı Denetim Komisyonunun kararı ve Bakanlığın onayı ile üç yıl süre ile herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda teknik bir görev alamaz ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı olamaz." hükmüne yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 6. bendinde: "Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." kuralı yer almaktadır. Anılan Kanunun "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde: "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir: ... c) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları.

d) Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları...." hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; yapı denetim kuruluşlarına üç ayrı teknik inceleme raporu kapsamında üç adet idari müeyyide uygulanmasına sebebiyet vererek kayıtları tutulan denetçi mimar ve denetçi mühendisler ile diğer teknik personelin üç yıl süre ile herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda teknik bir görev alamaması ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı olamaması sonucunu doğurduğu dikkate alındığında; anılan kişilerin yukarıda yer verilen Kanun hükmüne istinaden Bakanlıkça kayıtlarının tutulmasına ilişkin işlemlerin 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (d) bentleri uyarınca temyiz edilebilecek kararlar kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; dava dışı ... Yapı Denetim Limited Şirketi'ne yeni iş almaktan men cezası verilmesine sebep olduğundan bahisle, anılan şirkette inşaat mühendisi, proje ve uygulama denetçisi olarak görev yapan davacının Bakanlıkça kaydının tutulmasına ilişkin davalı Bakanlığın ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; yapı denetim kuruluşlarına üç ayrı teknik inceleme raporu kapsamında üç adet idari müeyyide uygulanmasına sebebiyet verdiğinden bahisle denetçilerin kayıtlarının tutulmasının, söz konusu denetçilerin üç yıl süre ile herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda teknik bir görev alamaması ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı olamaması sonucunu doğurduğu dikkate alındığında.

4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun hükümlere göre sorumlu denetim elemanı hakkında Bakanlıkça kayıt tutulmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararının, 2577 sayılı Kanunun 46/1-c ve 46/1-d hükümleri uyarınca temyiz edilebilecek kararlar kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden, aksi yöndeki çoğunluk görüşüne katılmıyorum.