Danıştay 6. Daire E.2020/6232 K.2023/3217

2- ...Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: İstanbul ili, Sarıyer İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ...sayılı parselin hissedarı olan davacılar tarafından, ... sayılı adayı kapsayan alanda yapılan 29.07.2003 tasdik tarihli 1/1000 ölçekli Gerigörünüm ve Etkilenme Bölgeleri Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı ile 11.06.2003 tasdik tarihli 1/5000 ölçekli Gerigörünüm ve Etkilenme Bölgeleri Koruma Amaçlı Nazım İmar Planının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının, imar planına karşı yapı ruhsatını öğrenmekle dava açma süresi içinde yapı ruhsatının dayanağı olması sebebiyle veya kural olarak plan askı süreleri içerisinde öngörülen süreye dair ilkeleri izleyerek imar planına karşı dava açabilecek iken, sadece yapı ruhsatının hukuka aykırı olduğu kanaatiyle hareket ederek,

dava açma süresini canlandırmayacak olan sunulan bilirkişi raporunun tebliğ tarihini esas almak suretiyle 1/1000 ölçekli uygulama imar planı (1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden de uygulama işlemi niteliğinde) ve dayanağı nazım imar planının iptali istemiyle açtığı davanın, plan askı süreleri gözönüne alındığında, gerek ihtilaf konusu parsel gerekse imar adası yönünden süreaşımı nedeniyle esasını inceleme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle süre aşımı nedeniyle reddine verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVALILARIN SAVUNMASI

...Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır. ... Belediye Başkanlığı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Olayda her ne kadar bizzat davacıların kendi parseline yönelik bir uygulama işlemi olmasa da, komşu parselde inşaata başlanması üzerine inşaatın kendi parseline çok yakın olduğu, çekme mesafelerine uyulmadan yapıldığı hususları göz önünde bulundurularak komşu parsel için verilmiş yapı ruhsatına yönelik davacılar tarafından açılan davada, bilirkişiden alınan rapor sonucunda imar planlarına uygun olan yapı ruhsatının dayanağı olan imar planlarına karşı açılmış bulunan bu davada,

davacılar tarafından bu uygulama işlemi ile kendi parseline yönelik bir hak kaybına uğrayacaklarının anlaşıldığı göz önünde bulundurularak bunun davacıları etkileyen bir uygulama işlemi olarak görülerek işin esasına girilmesi gerekirken davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair kararda isabet bulunmadığından bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parselin hissedarı olan davacılar tarafından, ... ada, ... sayılı parsel için verilen yapı ruhsatının iptali istemiyle açtıkları davada yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda, yapı ruhsatının imar planına dayalı ve uygun olduğuna dair değerlendirme bulunması üzerine,

bu bilirkişi raporunun tebliğ tarihi (28.08.2018) esas alınarak ... ada, ... sayılı parselin KAKS:0,35 TAKS:0,15, hmaks: 6,50 yapılaşma koşullu konut alanında bırakan 29.07.2003 tasdik tarihli 1/1000 ölçekli koruma amaçlı uygulama imar planı ile düşük yoğunluklu konut alanında bırakan 11.06.2003 tasdik tarihli 1/5000 ölçekli koruma amaçlı nazım imar planının iptaline karar verilmesi istemiyle 30.10.2018 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde altmış (60) gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği kurala bağlanmış, yine aynı Yasanın “Üst Makamlara Başvurma” başlıklı 11.maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce,

idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış (60) gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda belirtilen bu hükümler uyarınca, işlem tarihi itibariyle düzenleyici işlem niteliğini taşıyan imar planlarına karşı ilan süresi içinde itirazda bulunulmamış ise, 2577 sayılı Yasanın 7. maddesi uyarınca planın son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde dava açılması mümkün olduğu gibi, planın ilanından sonraki süreçte, uygulama işlemi tesis edilmesi durumunda, uygulama işlemi ile birlikte dayanağı düzenleyici işleme karşı da dava açılması mümkün olduğundan; davanın bu usulde açılması durumunda uygulama işlemine karşı davanın 60 günlük yasal idari dava açma süresi içinde açılıp açılmadığı hususu öncelikle incelenmelidir.

Uyuşmazlıkta, yapı ruhsatının dayanağını oluşturan 29.07.2003 ve 11.06.2003 tarihinde onaylanan düzenleyici işlem niteliğindeki imar planlarının ilanı üzerine yasal süresi içinde iptali istemiyle komşu parsel malikleri olan davacılar tarafından dava açılmadığı ve yürürlüğe konulan bu planlara dayanılarak 14.06.2017 gününde uyuşmazlığa konu yapı ruhsatının verilmesinden yaklaşık 1 yıl 4 ay sonra 27.10.2018 gününde görülmekte olan davanın açıldığı anlaşıldığından,

komşu parseldeki yapılarda bağımsız bölüm maliki olan davacılar tarafından yapı ruhsatına karşı 60 günlük yasal idari dava açma süresi içinde bu davanın açılıp açılmadığı hususunun öncelikle incelenmesi; bu çerçevede, yapı ruhsatının düzenlenmesinden sonra uyuşmazlığa konu parselde inşaata başlanıp başlanmadığı ve hayatın olağan akışı içinde davaya konu yapıların inşa edildiği hususundan haberdar olunup olunmadığı konularının araştırılması gerekmektedir.

Her ne kadar komşu parsel maliklerine yapı ruhsatının tebliğ edilmesi zorunluluğu bulunmamakta ise de, inşai faaliyetin başladığından haberdar olunan tarihin, yapı ruhsatının da öğrenildiği tarih olarak kabul edilmesi ve yapı ile ilgili olarak idareye başvuruda bulunulması durumunda bu başvurunun niteliği de dikkate alınarak dava açma süresinin belirlenmesi hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkelerinin gereğidir.

Dosyanın ve ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının birlikte incelenmesinden, davacıların ...ada, ... sayılı parseldeki inşaatın usulsüz olarak yapıldığı ileri sürülerek gerekli işlemin yapılması istemiyle 24/10/2017 tarihinde davalı idareye yapılan başvuru ile en geç bu tarih itibariyle komşu parseldeki inşaatın davacıların bilgisi dahiline girdiğinin kabulü gerektiğinden,

bu tarihi izleyen günden itibaren 60 günlük yasal idari dava açma süresi içinde dava konusu imar planlarının uygulaması niteliğinde olan yapı ruhsatı ile birlikte dayanağı imar planlarının iptali istemiyle 2577 sayılı yasanın 7. maddesinin 4. fıkrası gereğince dava açılması gerekirken bu süre geçirildikten çok sonra 30.10.2018 tarihinde yapı ruhsatının dayanağı imar planlarının iptali istemiyle açılan bu davada anılan gerekçelerle süre aşımı bulunduğundan,

davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenemeyeceği yolundaki İdare Mahkemesi karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki kararda sonucu itibarıyle isabetsizlik bulunmamaktadır.