Danıştay 6. Daire E.2020/8574 K.2023/3870

Dava konusu istem : İzmir ili, Konak ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda … tarihli, …sayılı belediye encümeni kararı ile kabul edilen parselasyon işleminin iptal edilerek tarafına müstakil parsel verilmesi ve 03.02.1984 onay tarihli (davacı tarafından 14.08.1984 onay tarihli olarak belirtilen) 1/1000 ölçekli uygulama imar planının revize edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarihli, … tarihli plan ve proje müdürlüğü işlemi ile 03.02.1984 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti :. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının … tarihli, … sayılı encümen kararı ile kabul edilen parselasyona 26.06.2001 tarihinde yaptığı itirazın … tarihli, …sayılı işlemle reddi üzerine parselasyonun iptali istemiyle açtığı davanın.

İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararı ile süre aşımı nedeniyle reddine karar verildiği, bu kararın kesinleştiği, bu kez 16.08.2018 tarihli dilekçe ile parselasyonun iptal edilmesi ve 14.08.1984 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının revize edilmesi istemiyle davalı idareye başvurduğu, bu durumda parselasyona karşı açılan davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verildiği anlaşıldığından ve davacının 1/1000 ölçekli uygulama imar planını parselasyona itiraz tarihi olan 26.06.2001 tarihinde öğrendiği kabul edilerek,

bu tarihi izleyen günden itibaren 60 gün içerisinde idareye başvurması ya da dava açması gerekirken, 16.08.2018 tarihli başvurusunun reddine yönelik tesis edilen işlemin dava açma süresini yeniden canlandırmasının mümkün olmadığı, süresinde açılmayan davanın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti : Uyuşmazlıkta, dava konusu parselasyon işleminin onaylanmasından ve anılan parselasyona karşı davacı tarafından yapılan itirazın reddedilmesinin üzerinden yaklaşık 17 yıl geçmesinden sonra,

aynı parselasyon işlemine yönelik olarak yeniden başvuruda bulunulmasının parselasyon işlemine karşı dava açma süresini yeniden başlatmayacağı gibi, bu başvuru üzerine tesis edilen işlemin uygulama işlemi niteliğinde kabul edilerek uygulama imar planına karşı dava açma süresi başlatmayacağı, dolayısıyla uygulama imar planına karşı dava açma süresinin askı-ilan tarihlerine göre belirleneceği, uyuşmazlığa konu parselasyon işleminin dayanağı olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının 20.02.1984-20.03.1984 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı,

davacı tarafından plana askı süresi içinde itiraz edilmediği göz önünde bulundurulduğunda, son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde açılmayan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunulmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun belirtilen gerekçenin eklenmesi suretiyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İdare Mahkemesi kararına esas alınan ve davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair verilen kararın … tarihli, … sayılı belediye encümeni kararına ilişkin iken bu davanın konusunun 14.08.1984 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının revize edilmesine ve parselin imar durumunun değiştirilerek başkasına ait parsellerle birleştirilip imar parseli oluşturulmasına ilişkin işlem olduğu, dava konusu uygulama imar planının, parselasyondan farklı bir işlem olduğu, yerinde keşif yaptırılarak işin esasının incelenmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'IN DÜŞÜNCESİ: Temyize konu kararın, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve parselasyona ilişkin kısmının onanmasına, … tarihli, … tarihli plan ve proje müdürlüğü işleminin, 1984 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planının revize edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin kısmına yönelik bölümünün bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

.

İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararı ile, … ada, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda ... tarihli, ...sayılı belediye encümeni kararı ile kabul edilen parselasyon işleminin iptali istemiyle davacı tarafından açılan davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesinin ardından davacı 16.08.2018 tarihli dilekçe ile … tarihli, … sayılı belediye encümeni kararı ile kabul edilen parselasyon işleminin iptal edilerek tarafına müstakil parsel verilmesini ve 14.08.1984 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planının revize edilmesini istemiş, davacının bu talebi,

parselasyona karşı açtığı davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki. İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararının kesinleştiğinden, konuya ilişkin yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı belirtilerek dava konusu … tarihli, … tarihli plan ve proje müdürlüğü işlemi ile reddedilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 10. maddesinde. "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgiler altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler.

Altmış günlük süre içinde verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı istemin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.

3194 sayılı İmar Kanununun 8. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinin 1. fıkrasının (b) bendinde, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, bu planların belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, bu planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde bir ay süre ile ilan edileceği, bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği, belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planların belediye meclisince onbeş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanacağı, aynı maddenin 3. fıkrasında onaylanmış planlarda yapılacak değişikliklerin de 1. fıkranın (b) bendinde belirtilen usullere tabi olacağı hükme bağlanmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanununun "Meclisin Görev ve Yetkileri" başlığını taşıyan 18. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde; imar planlarını görüşmek ve onaylamak belediye meclisinin görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlığın 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ve parselasyona ilişkin kısmı yönünden;

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın, 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ve parselasyona ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

… tarihli, … tarihli plan ve proje müdürlüğü işleminin, 1984 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planının revize edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin kısmı yönünden;

Uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesince, … tarihli, … tarihli plan ve proje müdürlüğü işleminin, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin kısmı hakkında bir inceleme yapılıp karar verilmediği görülmüştür.

İlgililerin idari davaya konu olabilecek bir işlemin tesis edilmesi istemiyle 2577 sayılı Kanunun 10. maddesi kapsamında her zaman idareye başvurabileceği açık olup, imar planı değişikliği talebi ile yapılan başvuru sonrası idarece tesis edilecek işlemin tebliği üzerine süresi içinde bu işleme karşı dava açması mümkündür.

Olayda, davacının 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yapılması istemiyle yaptığı başvuru 2577 sayılı Kanunun 10. maddesi kapsamında bir başvuru olduğundan, bu başvurunun reddine ilişkin … tarihli, … sayılı işlemin davacıya tebliği üzerine 28.09.2018 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda, … tarihli, … sayılı plan ve proje müdürlüğü işleminin, 1/1000 ölçekli uygulama imar planının değiştirilmesi yolundaki başvurunun reddine ilişkin kısmı yönünden işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken, anılan işlemin belirtilen kısmı yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun ek gerekçe ile reddine ilişkin olarak verilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bu kısmında isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince bozma üzerine işin esasına girilerek verilecek kararda, imar planlarının ve değişikliklerinin yapılması ve yürürlüğe girmesinin belediye meclisi kararıyla gerçekleşeceği ve bu planlara veya plan değişikliklerine yapılacak itirazların da belediye meclisi tarafından görüşülerek karara bağlanacağı, uyuşmazlıkta ise davacının 1/1000 ölçekli uygulama imar plan değişikliği yapılması istemi hakkında belediye meclisince görüşülüp bir karar verilmesi gerekirken, plan değişikliği talebinin doğrudan plan ve proje müdürlüğünce reddedildiği hususunun göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Diğer taraftan, yargı kararı üzerine davacının imar planı değişikliği talebinin yetkili belediye meclisi tarafından reddedilmesi halinde süresi içinde 1984 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planına karşı dava açabileceği açıktır.