Danıştay 6. Daire E.2020/8663 K.2023/3380

Dava konusu istem: İzmir İli, Konak İlçesi, ...Mahallesi, ...ada, ...parsel sayılı taşınmaz için belediye hizmet alanı kullanım kararı getiren ve İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ...sayılı kararıyla kabul edilerek 23.12.2017 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli Konak İkinci Etap Nazım İmar Planının ve anılan plana karşı yapılan itirazın reddine ilişkin İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığının ...tarih ve E...sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin özeti: ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:...,K:...sayılı kararında, 1/5000 ölçekli Konak 2. Etap Nazım İmar Planının uyuşmazlık konusu taşınmaza ilişkin belediye hizmet alanı kullanım kararının üst ölçekli planlar olan 1/100.000 ölçekli ve 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planı kararları ile, alt ölçekli olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı kararları ile uyarlık gösterdiği, planlar arasında uyum olduğundan kademeli birliktelik ilkesine uyarlık gösterdiği;

ancak, uyuşmazlık konusu taşınmazın eğimli ve düşük erişilebilirliği olan bir konumda planlanmış olması nedeniyle belediye hizmet alanının yer seçimi kriterlerine uygun bir konumda yer almadığı, taşınmazın ve yakın çevresindeki alanın genel yapısına, kapsadığı alanın niteliklerine, parselin üzerinde bulunan tarihi karakteri olan tescilli yapının büyüklüğüne uygun bir plan kararı olmadığı, tescilli olması nedeniyle korunması zorunluluk arz eden davacı parseli ve üzerindeki yapısına zarar verecek nitelikte bir plan kararı olduğu gerekçeleriyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi: Temyize konu kararda, dava konusu 1/5000 ölçekli Konak İkinci Etap Nazım İmar Planına ait Plan Notlarının 2.3. maddesinde, "belediye hizmet alanı (BHA)" Yönetmelik hükmü ile aynı doğrultuda tanımlanarak yapılaşma koşullarının 1/1000 ölçekli uygulama imar planında belirleneceğinin belirtildiği, üst ölçekli planlara ve imar mevzuatına uygun usulde onaylanan dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptal edilmesini gerektirecek hukuken kabul edilebilir bir nedenin ortaya konulamadığı,

davalı belediyece verilen istinaf dilekçesinde, uyuşmazlık konusu parselin "belediye hizmet alanı (idari+sosyal+kültürel tesis) olarak belirlenmesindeki amacın, parselde yer alan tescilli yapının belediye eliyle kamulaştırılarak korunmasını ve kullanım fonksiyonuna uygun şekilde restorasyon yapılmasını sağlayarak kamunun hizmetine sunmak olduğunun, uyuşmazlık konusu parselde belirlenen "belediye hizmet alanı" kullanım kararına ve tescilli yapının büyüklüğüne uygun olarak sergi alanı,

kütüphane gibi uygun fonksiyonların bulunduğunun belirtildiği ve esasen yapının 2. grup tescilli yapı olduğu ve tescilli yapının koruma amacına aykırı şekilde kullanılmasının mümkün olmadığı dikkate alındığında dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmediği, 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı paftaları incelendiğinde, belediye hizmet alanı kullanımına ayrılan söz konusu parselin bulunduğu adanın bütününde ve parselin güney batısında geniş bir bölgeyi kapsayan park alanlarının ve otopark alanının, doğu ve güney kesiminde ise eğitim alanlarının bulunduğu,

parselin doğusunda yer alan 10 metrelik taşıt yolu ile 14 metrelik taşıt yoluna bağlantı sağlandığı, ulaşım ve konum itibarıyla belediye hizmet alanı işlevini yerine getirmeye uygun olduğu gibi anılan Yönetmelikte idari, sosyal ve kültürel merkez kullanımını da içeren belediye hizmet alanı tanımı da dikkate alındığında anılan bilirkişi görüşünün 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptalini gerektiren hukuka aykırılığı tanımlamadığı,

diğer taraftan, davacının anılan plana karşı 26.02.2018 tarihli dilekçeyle yapmış olduğu itirazın, dilekçenin askı ve ilan süresinden sonra kayda girdiğinden bahisle değerlendirmeye alınmaması yolunda tesis edilen İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığının ...tarih ve E...sayılı işleminde de hukuka aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle Mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Tarihi eserin fonksiyonunun yıllardır kısıtlandığı, tescilli eserin belediye hizmet alanı olarak ilanının uygun olmadığı ve kamu yararı bulunmadığı, bölge idare mahkemesi idari dava dairesinin kararının bilimsel verilerek dayanmadığı hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dava konusu taşınmaza yönelik tapu kayıtlarının incelenmesinden taşınmazın davacının annesi ...'e ait olduğu, dava konusu taşınmazın üzerinde İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun ...tarih ve ...sayılı kararıyla korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescillenen konut bulunduğu ve davacının bu konutta ikamet ettiği, dava konusu planla taşınmaza yönelik belediye hizmet alanı fonksiyonu verilmesine karar verildiğinden bu işlemden menfaati etkilenen davacı tarafından bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılarak işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava İzmir İli, Konak İlçesi, ...Mahallesi, ...ada, ...parsel sayılı taşınmaz için belediye hizmet alanı kullanım kararı getiren ve İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ...sayılı kararıyla kabul edilerek 23.12.2017 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli Konak İkinci Etap Nazım İmar Planının ve anılan plana karşı yapılan itirazın reddine ilişkin İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığının ...tarih ve E...sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan şeklinde, nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının;

genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan, uygulama imar planı ise;

tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

TMMOB Şehir Plancıları odası tarafından, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığına karşı İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ...sayılı kararıyla kabul edilen Konak 2.Etap(Üçkuyular-Karataş Bölgesi) 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istemiyle açılan davada, ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı dava konusu işlemin iptaline ilişkin kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararın Dairemizin 04/04/2023 tarih ve E:2021/2516,K:2023/3377 sayılı kararıyla onanmasına karar verilmiştir.

Bu durumda, dava konusu taşınmaza yönelik 1/5000 ölçekli nazım imar planının tümünün iptaline hükmedildiği ve bu kararın temyiz incelemesi neticesinde kesinleştiği göz önüne alındığında, anılan planın parsel bakımından iptali istemiyle açılan bu davada da dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, davacının askı tarihinden sonra yaptığı başvuruda, dava konusu planda taşınmazının belediye hizmet alanı olarak planlandığı, bu fonksiyonun belediye meclisince yeniden görüşülerek taşınmazdaki tescilli yapıya uygun fonksiyon verilmesi talebi mevcut olduğundan, söz konusu talebin plan değişikliği istemi olarak değerlendirileceği açık olup plan değişikliği istemlerini inceleyip karar verme hususunda belediye meclisi yetkili olduğundan dilekçenin itiraz olduğu kabul edilerek askı ve ilan süresinden sonra kayda girdiğinden bahisle değerlendirmeye alınmaması yolunda tesis edilen İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığının ...tarih ve E...sayılı işleminde de hukuka uyarlık bulunmamaktadır.