Danıştay 6. Daire E.2021/10038 K.2022/11708

Dava konusu istem: Ankara İli, Kızılcahamam İlçesi, …Mahallesi, …Mevkii, …pafta, …ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda parselasyon yapılmasına ilişkin …tarihli, …sayılı, … tarihli, …sayılı ve … tarihli, …sayılı Kızılcahamam Belediye Encümeni kararları ile dayanağı imar planlarının iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu işlemlerin iptaline yönelik İdare Mahkemesi kararının parselasyon işlemi yönünden onanmasına, imar planları yönünden bozulmasına ilişkin Danıştay Altıncı Dairesinin 03/10/2017 tarih ve E:2015/8779,K:2017/7079 sayılı bozma kararına uyularak, 25.09.2020 tarihli ve 31.12.2020 tarihli ara kararları ile davalı idareden dava konusu parselasyon işlemlerine dayanak imar planlarının ve bunlara esas teşkil eden işlem dosyasının sunulmasının istenildiği,

davalı idare tarafından 22.03.2021 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren cevap dilekçesinde, … tarihli, …sayılı, …tarihli, …sayılı ve … tarihli, …sayılı belediye encümeni kararının dayanağı olan imar planlarının (anılan her üç parselasyon işleminin dayanağı imar planlarının) belediyenin dijital arşivinde olmadığı, belediye binasının taşınması nedeniyle ulaşılamadığı, yapılan araştırmalarda halen verilere ulaşılamadığı, verilere erişim sağlandığında Mahkemeye gönderileceği ifadelerine yer verildiği,

dava konusu edilen imar planlarının ve bunlara ilişkin işlem dosyasının dava dosyasına sunulamadığı ve bu haliyle dava konusu imar planlarının hukuka uygunluk denetiminin yapılamayacağı gerekçesiyle imar planlarının iptali istemi yönünden dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dosyanın yeterince incelenmediği, bozma kararındaki hususlar yerine getirilmediği belirtilerek İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının 1/3 oranında hissedarı olduğu …ada, … sayılı kadastral parselin bulunduğu alanda ilk olarak …tarihli, …sayılı Kızılcahamam Belediye Encümeni kararı ile parselasyon yapıldığı, parselasyonun dayanağının Kızılcahamam Belediye Meclisinin …tarihli, … sayılı kararı ile onaylanan ilave revizyon imar planı olduğunun söz konusu belediye encümeni kararında ifade edildiği, parselasyon kapsamında %27.6 oranında düzenleme ortaklık payı kesintisi yapıldıktan sonra davacının kalan 3.543 m2'lik hissesinin.

414 m2'lik kısmının KOP parseli olan …ada, … parsel sayılı taşınmaza, 568 m2'lik kısmının hisseli olarak …ada, … parsel sayılı taşınmaza, 770 m2'lik kısmının müstakil olarak …ada, … parsel sayılı taşınmaza ve 813 m2'lik kısmının müstakil olarak …ada, … parsel sayılı taşınmaza tahsis edildiği, sonrasında alanda …tarihli, …sayılı belediye encümen kararı ile ikinci kez parselasyon yapıldığı, parselasyonun dayanağının Kızılcahamam Belediye Meclisinin …tarihli, … sayılı ve …tarihli, … sayılı kararları ile onaylanan ilave revizyon imar planı olduğunun söz konusu belediye encümeni kararında ifade edildiği,

ikinci parselasyon kapsamında davacının hisselerinden düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılmadan, davacıya bir adedi müstakil, üç adedi hisseli şekilde toplam dört farklı imar parselinden tahsis yapıldığı, devam eden süreçte alanda …tarihli, …sayılı belediye encümeni kararı ile üçüncü kez parselasyon yapıldığı,

söz konusu parselasyon kapsamında davacının hisselerinden düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılmadan, kadastral parseli ile aynı yerde oluşturulan …ada, …parsel sayılı taşınmazın müstakil şekilde, yine kadastral parseli ile aynı yerde oluşturulan …ada, …parsel sayılı taşınmazın hisseli şekilde, kadastral parselinin kuzeybatı sınırında oluşturulan …ada, …parsel sayılı taşınmazın hisseli şekilde ve kadastral parselinin uzağında oluşturulan …ada, … parsel sayılı taşınmazın hisseli şekilde tahsis edildiği, son olarak …tarihli, …sayılı belediye encümeni kararı ile alanda dördüncü kez parselasyon yapıldığı,

söz konusu parselasyonun dayanağının …tarihli, …sayılı Kızılcahamam Belediye Meclis kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli ilave nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli ilave revizyon uygulama imar planı olduğu, üçüncü parselasyon ile dağıtımı yapılan hisselerine karşılık bu defa kadastral parseli ile aynı yerde oluşturulan …ada, … parsel sayılı taşınmazın müstakil şekilde, kadastral parselinin kuzeybatı sınırında oluşturulan …ada … parsel ve …ada … parsel sayılı taşınmazların hisseli şekilde ve kadastral parselinin uzağında oluşturulan …ada, … parsel sayılı taşınmazın hisseli şekilde tahsis edildiği görülmüştür.

Davacı tarafından, 10.08.1995 tarihli belediye encümeni kararı ile alanda yapılan birinci parselasyon sonucunda kadastral parseli ile aynı yerde oluşturulan …ada, … parsel ve …ada, … parsel sayılı taşınmazların müstakil olarak tahsis yapılmasına karşın, alanda sonrasında yapılan parselasyonlar ile …ada, … parsel sayılı taşınmazdaki müstakil mülkiyetine karşılık, uzak yerde oluşturulan ve ekonomik yönden değersiz olan imar parselinden hisseli şekilde tahsis yapıldığı, yine …ada, …parsel sayılı taşınmazdaki müstakil mülkiyeti küçültülerek,

kısmen kadastral parseli ile aynı yerde oluşturulan, ancak ekonomik yönden daha değersiz olan 2 ayrı imar parseline hisseli şekilde tahsis yapıldığı ileri sürülerek…tarihli, …sayılı belediye encümen kararı, …tarihli, …sayılı belediye encümeni kararı ile …tarihli, …sayılı belediye encümeni kararı ile yapılan parselasyon işlemlerinin ve dayanağı planların iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 Sayılı İdari Yargılama Usul Kanununun "Dosyaların İncelenmesi" başlıklı 20.maddesinin 1.fıkrasında. "Danıştay, bölge idare mahkemeleri ile idare ve vergi mahkemeleri, bakmakta oldukları davalara ait her türlü incelemeyi kendiliğinden yapar. Mahkemeler belirlenen süre içinde lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve her türlü bilgilerin verilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilirler.

Bu husustaki kararların, ilgililerce, süresi içinde yerine getirilmesi mecburidir. Haklı sebeplerin bulunması halinde bu süre, bir defaya mahsus olmak üzere uzatılabilir" hükmü, 2.fıkrasında. "Taraflardan biri ara kararının icaplarını yerine getirmediği takdirde, bu durumun verilecek karar üzerindeki etkisi mahkemece önceden takdir edilir ve ara kararında bu husus ayrıca belirtilir" hükmü ,3.fıkrasında.

"Ancak, istenen bilgi ve belgeler Devletin güvenliğine veya yüksek menfaatlerine veya Devletin güvenliği ve yüksek menfaatleriyle birlikte yabancı devletlere de ilişkin ise, Cumhurbaşkanı ya da ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan, gerekçesini bildirmek suretiyle, söz konusu bilgi ve belgeleri vermeyebilir. Verilmeyen bilgi ve belgelere dayanılarak ileri sürülen savunmaya göre karar verilemez" hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bir idari işlemin iptali istemiyle dava açılması neticesinde Mahkemesince davanın konusuz kaldığından söz edilebilmesi ve işlem hakkında karar verilmesine yer olmadığı hükmü kurulabilmesi için dava konusu işlemin, işlemi tesis eden makam tarafından geri alınması, davacının talebi doğrultusunda düzeltilmesi ya da başka bir idari işlemle iptal edilmesi gerekmektedir.

Dava dosyasının incelenmesinden, dava konusu işlemin yukarıda anılan şekliyle iptal edildiğine veya geri alındığına veyahut davacının talebi doğrultusunda düzeltildiğine ilişkin bir bilgi ve belge bulunmadığı, Dairemizin bozma kararı neticesinde Mahkemenin 25.09.2020 tarihli ve 31.12.2020 tarihli ara kararları ile dava konusu parselasyon işlemlerine dayanak imar planlarının ve bunlara esas teşkil eden işlem dosyasının dava dosyasına sunulmasının istenilmesine karşın dava dosyasına sunulamadığı ve bu haliyle fiilen dava konusu imar planlarının hukuka uygunluk denetiminin yapılamayacağı sonucuna ulaşılarak imar planlarının iptali istemi yönünden dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına kararı verildiği anlaşılmıştır.

Dava konusu imar planlarının yürürlüğe girip hüküm ve sonuç doğurduğu ancak yargısal denetim yapılabilmesi için anılan işlemlere erişim sağlanamadığı belirtilerek idare tarafından mahkemeye sunulmadığı görülmüştür.

Yukarıda belirtildiği üzere mahkeme tarafından bilgi ve belge istenilmesine ilişkin kararların yerine getirilmesi zorunluluğu karşısında anılan zorunluluğa uyulmaması halinde 2577 sayılı Kanunun 20.maddesinin 2.fıkrası uyarınca dava konusu imar planlarının iptaline karar verilmesi gerekmekte olup, idarece verilere erişim sağlandığında Mahkemeye gönderileceği belirtildiğinden bir kez daha ara karar ile yerine getirilmediği zaman sonuçları da belirtilerek dava konusu planlara ilişkin işlem dosyasının istenilmesi ve sonucuna göre yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.