Danıştay 6. Daire E.2021/4449 K.2023/2872

Dava konusu istem: 11.12.2012 onay tarihli 1/1000 ölçekli Altınşehir Güvercintepe Bölgesi Uygulama İmar Planının; mülkiyeti davacıya ait İstanbul İli, Başakşehir İlçesi, … Mahallesi, … ada, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu …. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; Uyuşmazlığa konu taşınmazın dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında kısmen K2 (300 kişi/ha) konut alanı, kısmen park alanı, kısmen de 10 metrelik yol alanı olarak belirlemesi açısından yapılan değerlendirmede; dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, üst ölçekli 21/09/2011 onay tarihli 1/5000 ölçekli Altınşehir-Güvercintepe Nazım İmar Planına, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına dolayısıyla hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, taşınmazın dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında kısmen enerji nakil hattı olarak belirlenmesi açısından yapılan değerlendirmede; dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı notlarında, enerji nakil hattı altında kalan taşınmazlara imar transferi hakkı tanınmış ve imar hakkı transferine konu olan parsellerin yeşil alan olarak kamuya terk edilmeden bu haktan yararlanamayacağı belirtilmiştir.

Transfer kavramının ismen çeşitli mevzuatlara girdiği görülmekte ise de; kamulaştırma yöntemine alternatif olarak kabul edilen bu yöntemin, başta İmar Kanunu olmak üzere yasa ile özel olarak tanımlanması ve hüküm altına alınması gerektiği ve bu kavramın uygulanmasına ilişkin esasların da yine yasal mevzuatta düzenlemesi gerektiği açıktır. Dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının bu kısmı yönünden hukuka uyarlık bulunmamıştır.

Belirtilen gerekçelerle; uyuşmazlığa konu taşınmazın, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında kısmen K2 (300 kişi/ha) konut alanı, kısmen park alanı, kısmen de 10 metrelik yol alanı olarak belirlemesine ilişkin kısmı bakımından davanın reddine, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında kısmen enerji nakil hattı olarak belirlemesine ilişkin kısmı bakımından ise dava konusu işlemin iptaline, karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı tarafından, Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla temyize konu kararın redde ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından, Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu iddiasıyla temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARININ ÖZETİ

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

11.12.2012 onay tarihli 1/1000 ölçekli Altınşehir Güvercintepe Bölgesi Uygulama İmar Planının; mülkiyeti davacıya ait İstanbul İli, Başakşehir İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaza ilişkin kısmının iptali istemiyle, askı tarihleri içerisinde … tarih ve … sayılı dilekçeyle yapılan itirazın zımnen reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (f) bendinde; dava dilekçelerinin husumet yönünden inceleneceği, 15/1-c maddesinde ise; davanın hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek açılması durumunda dava dilekçesinin belirlenecek gerçek hasma tebliğ edileceği, aynı Kanun'un 14. maddesinin 6. fıkrasında; yukarıda belirtilen usule aykırılığın ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde davanın her aşamasında 15. madde hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş, yine aynı Kanun'un 49/1-c maddesinde ise; usul hükümlerine uyulmamış olunması, kararın bozulmasını gerektiren sebepler arasında sayılmıştır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun büyükşehir belediyelerinin görev, yetki ve sorumluluklarını düzenleyen 7. maddesinin (b) bendinde; "çevre düzeni plânına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar plânını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak, büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plâna uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar plânlarını, bu plânlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon plânlarını ve imar ıslah plânlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek,

nazım imar plânının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmayan ilçe belediyelerinin uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmak veya yaptırmak" düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu edilen işlemi tesis eden ve eylemi gerçekleştiren idarenin ve bunlara bağlı olarak husumet yöneltilen tarafın açık ve kesin bir şekilde dava dilekçesinde belirtileceği, yargı yerince yapılan inceleme sonucunda ise, davanın konusu esas alınmak suretiyle, davalı tarafın hatalı gösterilmiş olması halinde husumetin düzeltilmesine re'sen karar verileceği ve varsa dava konusu işlemin tesisinde ve zararın gerçekleşmesinde ilgisi olmayan tarafın husumet mevkiinden çıkartılarak davanın doğru hasım belirlenerek görülmesine karar verileceği tabii olup,

davaya konu uyuşmazlığın incelenmesi ve sonuçlandırılmasının ancak husumetin doğru olarak tespit edilmesine bağlı olması nedeniyle husumete yönelik eksiklik ya da yanlışlık içeren bir kararın bu yönden usul hükümlerine aykırılık taşıyacağı açıktır.

Dosyanın incelenmesinden, mülkiyeti davacıya ait İstanbul İli, Başakşehir İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda Başakşehir Belediye Meclisi'nin … tarihli … sayılı kararı ile kabul edilen, İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi'nin … tarihli … sayılı kararı ile onaylanıp 26.12.2012 tarihinde … Belediye binasında askıya çıkartılan 1/1000 ölçekli Altınşehir-Güvercintepe Bölgesi Uygulama İmar Planının anılan taşınmaza ilişkin kısmının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, idare mahkemesince, … Büyükşehir Belediye Başkanlığı hasım mevkiine alınmadan, ilçe belediye başkanlığı husumetiyle karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, dava konusu edilen imar planının onay sürecinde yer alan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı da hasım mevkiine alınıp, dosyanın anılan idare yönünden de tekemmülü sağlanarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.