Danıştay 6. Daire E.2021/5745 K.2021/14005

Dava konusu istem: Antalya İli, Konyaaltı İlçesi, … ada, … sayılı parsel üzerindeki …YİBF numaralı (… Blok) yapının 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 2.maddesinin 4.fıkrasının (c) bendine göre denetlenmediğinden bahisle aynı Kanunun 8. maddesi gereğince, davacı şirket hakkında denetim faaliyetlerinin 1 yıl süre ile geçici olarak durdurulması ve yapı denetim izin belgesinin Bakanlığa geçici olarak iade edilmesi ile denetim faaliyeti 2 defa geçici olarak durdurulmuş olan davacı şirketin denetim faaliyetlerinin tamamen sona erdirilerek, 681 numaralı Yapı Denetim İzin Belgesinin Bakanlıkça iptal edilmesine ilişkin 14.08.2014 tarihli, 29088 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan … tarihli, … sayılı işlemi iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince; davacı şirketin denetim faaliyetlerinin 1 (bir) yıl süreyle yasaklanması ve izin belgesinin iade edilmesi işleminin, 4708 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca tesis edilmiş olması nedeniyle,

anılan maddede 24.04.2015 tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde yapılan değişiklikle yapı denetim şirketlerinin faaliyetlerinin doğrudan geçici olarak durdurulması ve izin belgelerinin iade edilmesine yönelik bir hükme yer verilmemiş ve maddede belirtilen hallerin tespiti halinde idarî para cezası veya yeni iş almaktan men cezası gibi cezaların öngörülmüş olmasının ve devam eden diğer işler için bir sınırlandırma getirilmemiş olmasının uyuşmazlıkta,

mevzuata aykırı uygulamanın yapının taşıyıcı sistemini etkileyip etkilemediği yönünde yapılmış bir tespitin bulunmadığı da dikkate alındığında davacı şirket lehine hüküm doğurduğu açık olduğu, bir başka deyişle dava konusu işlem, 6645 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 24.04.2015 tarihinden önce tesis edilmiş olmakla birlikte, davacı şirketin iddia edildiği gibi 4708 sayılı Kanunun 2. maddesinin 4. fıkrasının (c) bendini ihlal etmesi halinde dahi, Kanunun 8. maddesinde yapılan değişiklik nedeniyle, hukuk devleti ilkesinin bir gereği olarak,

cezai yaptırımlara ilişkin mevzuatta yapılan değişikliklerden önceki mevzuatta yer alan yaptırımlara göre lehe olan hükümler ilgililer hakkında uygulanması gerektiğinden davacı şirkete 4708 sayılı Kanun kapsamında bir yaptırım uygulanamayacağı sonucuna ulaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davalının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu kararın değişik gerekçe ile onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI

Davalı tarafından, idari yaptırımlarda, yetkili idare tarafından idari işlem tesis edildikten sonra uygulanan idari yaptırıma esas kanun hükmünde bir değişiklik olması durumunda işlemin sonuçlanarak hukuk aleminde yer almış olması sebebiyle artık değişen hükmün esas alınarak uygulama yapılmasının mümkün olmadığı, lehe olan kanunun geçmişe yürümesi ilkesinin idare hukuku bakımından uygulanmasını kabul etmenin hukuken mümkün olmadığı ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'IN DÜŞÜNCESİ: Kararın düzeltilmesi isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, 29/10/2021 günlü, 31643 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 1. maddesi uyarınca, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Altıncı Kısmının Dördüncü Bölümünün başlığı "Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği" şeklinde değiştirildiğinden husumetin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına yöneltilmesine karar verilerek, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Altıncı Dairesinin 02/10/2020 tarih ve E:2016/9218, K:2020/8609 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Antalya İli, Konyaaltı İlçesi, … ada, … sayılı parsel üzerindeki … YİBF numaralı (… Blok) yapının 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 2.maddesinin 4.fıkrasının (c) bendine göre denetlenmediğinden bahisle aynı Kanunun 8. maddesi gereğince, davacı şirket hakkında denetim faaliyetlerinin 1 yıl süre ile geçici olarak durdurulması ve yapı denetim izin belgesinin Bakanlığa geçici olarak iade edilmesi ile denetim faaliyeti 2 defa geçici olarak durdurulmuş olan davacı şirketin denetim faaliyetlerinin tamamen sona erdirilerek, 681 numaralı Yapı Denetim İzin Belgesinin Bakanlıkça iptal edilmesine ilişkin 14.08.2014 tarihli, 29088 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan … tarihli, … sayılı işlemi tesis edilmiştir.

Bunun üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Dava konusu eylem tarihinde yürürlükte olan 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun "Denetim faaliyetinin durdurulması ve izin belgesinin iptali" başlıklı 8. maddesinde.

"Yapı denetim kuruluşlarından, bu Kanunda öngörülen esaslara göre denetim görevini yerine getirmedikleri anlaşılanların veya son üç yıl içerisinde üç defa olumsuz sicil alanların veyahut 3 üncü maddenin son fıkrası ile 6 ncı maddenin birinci fıkrası hükümlerine aykırı hareket ettiği belirlenenlerin denetim faaliyeti, yapı denetim komisyonunun teklifi üzerine Bakanlıkça bir yıla kadar durdurulur ve belgesi geçici olarak geri alınır.

Durdurma kararı, Resmî Gazetede ilan edilir ve sicillerine işlenir. Denetim faaliyetinin geçici olarak durdurulmasına neden olan yapı denetim kuruluşunun mimar ve mühendisleri, bu süre içerisinde başka ad altında dahi olsa hiçbir denetim faaliyetinde bulunamaz. Geçici durdurmaya neden olan mimar ve mühendisler Bakanlıkça ilgili meslek odasına bildirilir. Meslek odaları, bu kişiler hakkında kendi mevzuatına göre işlem yapar.

Faaliyeti üç defa durdurulan yapı denetim kuruluşunun denetim faaliyetine son verilir ve izin belgesi Bakanlıkça iptal edilir.

İzin belgesi iptal edilen yapı denetim kuruluşunun, kusurları mahkeme kararı ile kesinleşen mimar ve mühendisleri başka bir yapı denetim kuruluşunda görev almaları halinde, görev aldıkları bu kuruluşa izin belgesi verilmez, verilmişse iptal edilir.

Denetim faaliyeti geçici olarak durdurulan veya izin belgesi iptal edilen yapı denetim kuruluşu hakkındaki bu karar ilgili idareye bildirilir ve denetimini üstlendiği yapıların devamına izin verilmez. Bu durumda, yapım faaliyetine devam edilebilmesi için yapı sahibince başka bir yapı denetim kuruluşunun görevlendirilmesi zorunludur." hükmüne yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; davacı şirketin denetim sorumluluğunda bulunan Antalya İli, Konyaaltı İlçesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerindeki inşaatın 3 bloktan (…,…,…) oluştuğu, yapılarda ruhsata ve eki projesine aykırı imalatlarla ilgili mülga … Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü tarafından oluşturulan komisyonca incelemede bulunularak, söz konusu inşaatın 4708 sayılı Yapı Denetim Hakkındaki Kanunun 2. maddesinin 4. fıkrasının (c) bendine göre denetlenmediğinden bahisle 29.05.2014 tarihli teknik inceleme raporu tanzim edildiği, aynı tespitlere yer verilerek, 3 (A,B,C) blok inşaat hakkında ayrı ayrı faaliyeti durdurma cezası verildiği görülmekle birlikte yapı denetim kuruluşuna verilen üç ayrı faaliyetin durdurulması cezasının aynı inceleme kapsamında olduğu kabul edilmelidir.

Her ne kadar, yasa maddesinde, yapı denetim şirketine faaliyetin durdurulması cezası verilmesi hususunda, aynı inceleme kapsamında olup olmadığı yolunda bir ayrım yapılmamışsa da; özellikle toplu inşaatlarda ve bütünsellik arz eden işlerde aynı tür ve nitelikteki aykırılıkların tesbiti halinde, her yapı için kuruluşa birden fazla fiilden idari yaptırım uygulansa dahi sonuç itibarıyla tek bir inceleme söz konusu olacağından, bu durumdaki inşaat işlerinin aynı inceleme kapsamında kabul edilmesinin hakkaniyete uygun düşeceği açıktır.

Bu durumda, toplu inşaat yapımından oluşan yapı denetim sözleşmesine konu dava konusu denetim işinde aynı tespitlere yer verilerek her blok için ayrı ayrı uygulanan idari yaptırımların aynı inceleme kapsamında olduğu değerlendirildiğinde, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu mahkeme kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.

KARŞI OY (X)

Karar düzeltme isteminin kabul edilerek, Dairemizin 02/10/2020 tarih ve E:2016/9218, K:2020/8609 sayılı kararının kaldırılması ve İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyu ile aksi yöndeki karara katılmıyorum.