Danıştay 6. Daire E.2021/7951 K.2025/3469

Dava konusu istem: Şanlıurfa ili, Haliliye ve Karaköprü ilçe sınırları içerisindeki ... numaralı düzenleme sahasını kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan parselasyon işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ile dava dosyasında bulunan belge ve bilgilerin birlikte değerlendirilmesinden; uyuşmazlık konusu parselasyonda düzenleme ortaklık payı (DOP) ve kamu ortaklık payı (KOP) oranının doğru hesaplandığı, davacıya ait taşınmazların, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında büyük oranda belediye hizmet alanı, özel eğitim, sağlık tesisi ve imar yollarına denk geldiği, dolayısıyla teknik olarak tüm tahsislerin kendi yerinden yapılmasının mümkün olmadığı, eşdeğer yerden tahsis yapıldığı anlaşıldığından dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Dava konusu parselasyon işleminde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığından, temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya uygun olmayan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenildikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Şanlıurfa ili, Haliliye ve Karaköprü ilçelerini kapsayan ... numaralı düzenleme sahası içerisindeki mülkiyeti Hazineye ait ..., ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan parselasyon işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanunun 18. maddesinin ilk fıkrasında; "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır." hükmüne yer verilmiştir.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunun "Büyükşehir, İlçe ve İlk Kademe Belediyelerinin Görev ve Sorumlulukları" başlıklı 7. Maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde.

Çevre düzeni plânına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye ve mücavir alan sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar plânını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plâna uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar plânlarını, bu plânlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon planlarını ve imar ıslah plânlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek;

nazım imar plânının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmayan ilçe ve ilk kademe belediyelerinin uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmak veya yaptırmak, aynı fıkranın (c) bendinde.

Kanunlarla büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili her ölçekteki imar plânlarını, parselasyon plânlarını ve her türlü imar uygulamasını yapmak ve ruhsatlandırmak, 20.7.1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmak büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, öncelikle dava konusu parselasyon işlemini yapma yetkisinin hangi belediyeye ait olduğunun tespiti gerekmektedir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, imar planlarına uygun olarak parselasyon yapma ve onaylama yetkisinin ilçe belediyesine ait olduğu, 5216 sayılı Kanunun 7. maddesinin, 1. fıkrasının, (b) bendi uyarınca, ilçe belediyelerin onayladıkları parselasyon planlarını büyükşehir belediyesine göndermesi gerektiği, ancak nazım imar plânının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde ilçe belediyesi tarafından uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarının yapılmaması durumunda uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmak veya yaptırmanın büyükşehir belediyesinin görev ve sorumluluğunda olduğu anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, Dairemizin E.2023/1556 sayılı dosyası kapsamında verilen 15/01/2024 tarihli ara kararı ile davalı idareden; dava konusu parselasyon işleminin Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından yapılmasının nedeni sorularak 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun "Büyükşehir, İlçe ve İlk Kademe Belediyelerinin Görev ve Sorumlulukları" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendine göre mi veyahut (c) bendine göre mi tesis edildiğinin açıklanılması istenilmesi üzerine Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, yapılan imar uygulamasının 5216 sayılı İmar Kanunun 7/1-b bendinde geçen,

"...nazım imar planının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmayan ilçe belediyelerinin uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmak ve yaptırmak" hükmü doğrultusunda yapıldığının bildirilmiştir.

Bu durumda davaya konu alanda ilçe belediyesi tarafından 3194 sayılı İmar Kanunun 18. maddesi uyarınca parselasyon işlemi yapılmaması nedeniyle yukarıda aktarılan kanunun 7/1-(b) maddesindeki koşulların oluştuğuna dair bilgi ve belgeye yer verilmediği gibi davalı idarenin, 5216 sayılı kanunun 7. maddesinin, 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca parselasyon işlemini yapmaya yetkili olduğunu gösteren ayrıca bir bilgi ve belge de bulunmadığından büyükşehir belediye encümenlerine parselasyon yapma yetkisi veren durumların davaya konu uyuşmazlıkta mevcut olmadığı,

büyükşehir belediyesince doğrudan yapılıp onaylanan parselasyon işleminde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamıştır.