Danıştay 6. Daire E.2022/2411 K.2025/5377

2- ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Tekirdağ ili, Çorlu ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazdaki davalı belediyeye ait hissenin 3194 sayılı Kanunun 17. maddesi uyarınca diğer hissedara (davacılara) satılmasına ilişkin Çorlu Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararın, bu işlemin dayanağı Çorlu Belediye Meclisi'nin ... tarihli ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planının ve bu plana dayanılarak Çorlu Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen parselasyonun iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu taşınmazı kapsayan alanda 1/5000 ölçekli nazım imar planı bulunmadığı, üst ölçekli 1/5000 ölçekli nazım imar planı bulunmadan hazırlanan dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ve bu plana dayanarak yapılan parselasyon ile davalı belediyenin anılan parseldeki hissesinin 3194 sayılı Kanunun 17. maddesi uyarınca diğer hissedara satılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle iptallerine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İdarelerince yapılan inceleme ve araştırma neticesinde ...

Bankası tarafından hazırlatılan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planının Çorlu Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylandığının anlaşıldığı, söz konusu nazım imar planının dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının dayanağı olduğu, uyuşmazlık konusu parselin işaretlendiği 1/5000 ölçekli nazım imar planı paftaları, plan lejantları ve belediye meclis kararının temyiz dilekçeleri ekinde dosyaya sunulduğu, 1988 yılında onaylanan Çorlu geneline ait imar planlarında 1991 yılında etaplar halinde revizyon yapılmasına karşın parselin bulunduğu bölgede herhangi bir değişiklik yapılmadığı,

yeni bir 1/5000 ölçekli nazım imar planı onaylanmadığı, eksik inceleme sonucu verilen temyize konu kararın usul ve yasaya aykırı olduğu bozulmasna karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Tekirdağ ili, Çorlu ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazdaki davalı belediyeye ait hissenin 3194 sayılı Kanunun 17. maddesi uyarınca taşınmazın diğer hissedarı olan davacılara satılmasına ilişkin Çorlu Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararının davacılara tebliği üzerine bu işlem ile birlikte dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planının ve bu plana dayanılarak yapılan parselasyonun iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının;

genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise;

tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

3194 sayılı İmar Kanununun dava konusu belediye encümeni kararının alındığı tarihte yürürlükte olan şekliyle "Arazi ve arsa düzenlemesi" başlıklı 18. maddesinde, "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanunun "Kamulaştırmadan arta kalan kısımlar" başlıklı 17. maddesinde, "Belediye veya valilik, kendi malı olan veya imar planlarının tatbiki sonucu kamulaştırmadan artan parçalarla, istikameti değiştirilen veya kapanan yol ve meydanlarda hasıl olan sahalardan müstakil inşaata elverişli olmayan parçaları, bitişiğindeki arsa veya bina sahibine bedel takdiri suretiyle satmak, gayrimenkul sahiplerinin yola giden yerlerden dolayı tahakkuk eden istihkaklarını bedel takdiri suretiyle değiştirmek ve komşu gayrimenkul sahibi takdir edilen bedelle satın almaktan imtina ederse, şüyulandırıp satmak suretiyle imar planına uygunluğunu temin eder.

Bunlardan müstakil inşaata elverişli olanları, kamu yararı için, belediye veya valilikçe yeri alınan şahısların muvafakatları halinde istihkaklarına karşılık olarak bedel takdiri ve icabında denklik temini suretiyle değiştirmeye belediye ve valilik yetkilidir.

Ayrıca belediye veya valilikler ile şüyulu olan müstakil inşaat yapmaya müsait bulunan imar parsellerinde, belediye veya valilikler, hisselerini parselin diğer hissedarlarına bedel takdiri suretiyle satmaya, ilgililer satın almaktan imtina ederse, şüyuun izalesi suretiyle sattırmaya yetkilidir.

Bu maddeye göre bedel takdirleri ve bu bedellere itiraz şekilleri 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerine göre yapılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bakılan uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesi'nin 24.09.2020 ve ... tarihli ve E:... sayılı ara kararları ile davalı idareden; dava konusu Çorlu Belediye Meclisi'nin ... tarihli ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planının dayanağı 1/5000 ölçekli nazım imar planına ait uyuşmazlık konusu taşınmazın üzerinin renkli kalemle işaretlendiği plan paftaları, lejantı, plan notları, plan açıklama raporu ve belediye meclisi kararının fiziki olarak okunaklı bir örneği istenilmiş ise de davalı tarafından istenilen bilgi ve belgelerin gönderilmediği ancak daha sonra davalı idarece dosyaya sunulan temyiz dilekçesinde;

dava konusu işlemlerin dayanağı 1/5000 ölçekli nazım imar planının Çorlu Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylandığı belirtilerek, ekinde bu plana ait plan paftaları, lejantı ve belediye meclis kararının sunulduğu görülmüştür.

Bu durumda, kararın temyiz aşamasında davalı idarece dosyaya sunulan 04.02.1988 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve bu plana ait bilgi ve belgeler göz önünde bulundurularak uyuşmazlığın esası hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamıştır.