Danıştay 6. Daire E.2022/2650 K.2025/3014

Dava konusu istem: Samsun ili, İlkadım ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı davacıya ait taşınmazı kapsayan alanda 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi ve 2981/3290 sayılı Kanunun Ek-1 maddesi uyarınca Samsun Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilerek, ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan parselasyon işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; bilirkişi raporu ile dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; uygulama yapılan sahada, 2981 sayılı Kanunun Ek-1. maddesinin uygulanma şartlarının bulunduğuna ilişkin bilgi ve belgelerin yer almadığı, imar uygulamasına konu olan ... ada ... parselin mülkiyetinin, elbirliği halinde edinildiği, özel parselasyona dayalı veya hisse karşılığı satın alınan yerlerden olmaması sebebiyle ... ada ... parsele ilişkin EK-1 şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla;

düzenleme sahasında 2981 sayılı Kanunun Ek 1. maddesinin uygulanma koşulları bulunmadığı halde uygulanmış olması nedeniyle uygulama sahasına dahil edilen tüm taşınmazlar yönünden parselasyon işleminin hukuka aykırı hale gelmesine neden olacağı, bu itibarla düzenleme sahasında 2981 sayılı Kanunun Ek 1. maddesinin uygulanma koşulları bulunmadığı halde anılan maddenin uygulanmasına yönelik dava konusu parselasyon işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Samsun ili, İlkadım ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı, davacıya ait taşınmazı kapsayan alanda 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planı değişikliği Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanmış, anılan plan ile dava konusu taşınmaz konut alanı olarak düzenlenmiş, söz konusu plana dayanılarak yapılan ilk parselasyon işlemi ise Samsun Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanmış ve ... ada ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... sayılı parseller oluşturulmuş,

davacının müstakil malik olduğu kök parselinin bulunduğu yerde oluşturulan 730,91 m2 alana sahip ... ada ... sayılı parsel müstakil olarak davacıya tahsis edilmiş, söz konusu alanda ... ada ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmaz malikleri arasında çıkan sınır sorunları nedeniyle Samsun Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla yalnızca ... ada ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazları kapsayan parselasyon işlemi kabul edilerek Samsun Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanmış, söz konusu parselasyon işlemi sonucu sınır değişiklikleri yapılarak ... ada ...,

... ve ... sayılı parseller oluşturulmuş, davacının yapısının bulunduğu parselin güney doğu kısmındaki sınır eski ... sayılı parsel (yeni ... sayılı parsel) yönünde doğuya doğru kaydırılarak yapısı ile parsel sınırı arasında geçiş mesafesi bırakılmış ve davacıya müstakil malik olduğu taşınmazının bulunduğu alanda oluşturulan ... sayılı parsel hisse çözümü yapılarak daha önce ... ada ... parsel sayılı taşınmazın maliki olan dört kişiyle birlikte hisseli olarak tahsis edilmiş, davacı tarafından eski ... parsel (yeni ... parsel) sayılı taşınmaz malikiyle aralarında sınır sorunu bulunduğu,

yapısının bulunduğu alandan yola çıkış sağlayamadığı iddialarıyla Samsun Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilerek, ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan parselasyon işleminin iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanunun 18. maddesinin ilk fıkrasında; "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır." hükmüne yer verilmiştir.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunun "Büyükşehir, İlçe ve İlk Kademe Belediyelerinin Görev ve Sorumlulukları" başlıklı 7. Maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde.

Çevre düzeni plânına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye ve mücavir alan sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar plânını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plâna uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar plânlarını, bu plânlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon planlarını ve imar ıslah plânlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek;

nazım imar plânının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmayan ilçe ve ilk kademe belediyelerinin uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmak veya yaptırmak, aynı fıkranın (c) bendinde.

Kanunlarla büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili her ölçekteki imar plânlarını, parselasyon plânlarını ve her türlü imar uygulamasını yapmak ve ruhsatlandırmak, 20.7.1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmak büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, öncelikle dava konusu parselasyon işlemini yapma yetkisinin hangi belediyeye ait olduğunun tespiti gerekmektedir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, imar planlarına uygun olarak parselasyon yapma ve onaylama yetkisinin ilçe belediyesine ait olduğu, 5216 sayılı Kanunun 7. maddesinin, 1. fıkrasının, (b) bendi uyarınca, ilçe belediyelerin onayladıkları parselasyon planlarını büyükşehir belediyesine göndermesi gerektiği, ancak nazım imar plânının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde ilçe belediyesi tarafından uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarının yapılmaması durumunda uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmak veya yaptırmanın büyükşehir belediyesinin görev ve sorumluluğunda olduğu anlaşılmaktadır.

İncelenen dosyada, 5216 sayılı Kanunda, parselasyon planlarının ilçe belediyesince yapılacağı ve ardından büyükşehir belediyesinin onayına sunulacağı açıkça belirtildiğinden dairemizin 10/02/2025 tarihli ara kararı ile davalı idareden; parselasyonun Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından yapılmasının nedeniyle Kanuni dayanağının sorulması üzerine Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından anılan ara karara cevaben gönderilen dilekçede;

yapılan imar uygulamasının 5216 sayılı İmar Kanunun 7/1-b bendinde geçen, "...nazım imar planının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmayan ilçe belediyelerinin uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmak ve yaptırmak" hükmü doğrultusunda yapıldığı belirtilmiş,

ancak alanda 2006 yılında onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı sonrasında parselasyon işlemi yapılmış olmasına karşın yalnızca üç parseli kapsayacak şekilde büyükşehir belediye encümeni kararıyla ikinci bir parselasyon işleminin yapıldığı ayrıca davaya konu alanda ilçe belediyesi tarafından 3194 sayılı İmar Kanunun 18. maddesi uyarınca parselasyon işlemi yapılmaması nedeniyle yukarıda aktarılan kanunun 7/1-(b) maddesindeki koşulların oluştuğuna dair bilgi ve belgeye yer verilmediğinden büyükşehir belediye encümenlerine imar uygulaması yapma yetkisi veren durumların davaya konu uyuşmazlıkta mevcut olmadığı anlaşılarak,

büyükşehir belediyesince doğrudan yapılıp onaylanan parselasyon işleminde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.