Danıştay 6. Daire E.2022/3120 K.2025/3470

Dava konusu istem: Van ili, Tuşba ilçesi, ... Mahallesi, ... sayılı parselin maliki olan davacı tarafından, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında revizyon yapılarak imar yolu açılması talebiyle yapılan başvurunun reddine dair Tuşba Belediye Meclisinin ... gün ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

Mahkemesince yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonrasında düzenlenen bilirkişi raporu ile dava dosyasında buluna bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu parselin sadece doğusunda yer alan çıkmaz sokağa cepheli olduğu, davacıya ait yapının ruhsatsız olarak yapıldığı ve halen ruhsatsız olduğu, yapı kullanma izninin de bulunmadığı, 3194 sayılı Kanunda yapı ruhsatının alınmasının zorunlu olduğunun düzenlendiği,

yapı kullanma izninin de ancak ruhsatlı yapılarda verilebileceği dikkate alındığında, yapı kullanma izni verilmeyen ve alınmayan yapıların izin alınıncaya kadar elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinden faydalandırılmayacağı yönündeki açık kanun hükmü karşısında, ruhsatsız olarak yapıldığı ve yapı kullanma izni bulunmadığı açık olan yapıya kanalizasyon hizmetinin verilebilmesinin mümkün olmaması sebebiyle, bu hizmetin verilebilmesi için gerektiği belirtilen imar yolunun açılmasının zorunlu olduğunu söylemenin mümkün olmadığı,

bu itibarla davacının kanalizasyon hizmetinden faydalanabilmesi için imar yolu açılması talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; idarelerin vatandaşlara yaşam kalitesi yüksek, sağlıklı ve güvenli çevreler oluşturmak görev ve yükümlülüğünün bulunduğu,

bu kapsamda davacının taşınmazının kanalizasyon ihtiyacı nedeniyle imar planı değişikliğinin yapılması gerektiğinin bilirkişi raporu ile sabit olduğu ve söz konusu plân değişikliğinin yapılmasının kamu yararı, şehircilik ilkeleri ve plânlama esasları bakımından da uygun olduğu anlaşıldığından imar planı değişikliği talebinin reddine ilişkin Tuşba Belediye Meclisinin ...gün ve ... sayılı kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sunucuna varıldığı gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne,

davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenildikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra Dairemizin 23/12/2024 tarihli ve E:2023/3120 sayılı ara kararıyla uyuşmazlığa konu taşınmazın malikine davanın ihbar edildiği, ancak davaya katılma talebinde bulunulmadığı görüldüğünden işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Van İli, Tuşba İlçesi, ... Mahallesi, ... sayılı parsel sayılı taşınmazın üzerinde bulunan yapıya kanalizasyon bağlantısı sağlanabilmesi maksadıyla 1/1000 ölçekli uygulama imar planında revizyon yapılarak imar yolu açılması talebiyle yapılan başvurunun Tuşba Belediye Meclisinin ... gün ve ... sayılı kararı ile reddi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, Uygulama İmar Planı, tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 'İmar planı değişiklikleri' başlıklı 26. maddesinde, (1) İmar planı değişikliği; plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmayacak nitelikte, kamu yararı amaçlı, teknik ve nesnel gerekçelere dayanılarak yapılır. (2) İmar planlarında sosyal ve teknik altyapı hizmetlerinin iyileştirilmesi esastır.

Yürürlükteki imar planlarında öngörülen sosyal ve teknik altyapı standartlarını düşüren plan değişikliği yapılamaz. (3) İmar planlarında bulunan sosyal ve teknik altyapı alanlarının kaldırılması, küçültülmesi veya yerinin değiştirilmesine dair plan değişiklikleri zorunluluk olmadıkça yapılmaz.

Zorunlu hallerde böyle bir değişiklik yapılabilmesi için: a) İmar planındaki durumu değişecek olan sosyal ve teknik altyapı alanındaki tesisi gerçekleştirecek ilgili yatırımcı Bakanlık veya kuruluşların görüşü alınır. b) İmar planında yer alan yol hariç sosyal ve teknik altyapı alanlarının ve kamuya ait sosyal ve kültürel tesis alanlarının kaldırılabilmesi veya küçültülmesi ancak bu tesislerin hitap ettiği hizmet etki alanı içinde eşdeğer yeni bir alanın ayrılması suretiyle yapılabilir.

Eşdeğer alanın ayrılmasında yüzölçümü ve konum özellikleri korunur. Bu alanların yerinin değiştirilmesinde, mevcut plandaki hizmet etki alanına göre aynı uygulama etabı veya bölge içinde kalması, yaya erişim mesafelerinin dikkate alınması ve yeni tespit edilen alanın tesisin yapılmasına müsait olması zorunludur...".

(6) İmar planında gösterilen yolların genişletme, daraltma ve güzergahına ait imar planı değişikliklerinde: a) Devamlılığı olan bir yolun belli bir kesimde şerit sayısı azaltılamaz ve daraltılamaz. b) Yolların kaydırılmasında, mülkiyet ve yapılaşma durumu dikkate alınır.

c) İmar planlarındaki gelişme alanlarında geçiş amaçlı 3,00 metreden dar yaya yolu, 10,00 metreden dar trafik yolu açılamaz; yerleşik alanlarda mülkiyet ve yapılaşma durumlarının elverdiği ölçüde yukarıdakistandartlara uyulur. Ancak parseller 7,00 metreden dar yollardan mahreç alamaz. .." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının açılmasını talep ettiği imar yolunun çıkmaz sokak mahiyetinde olduğu ve ... parsel sayılı üzerinde fiilen yapı bulunan taşınmaz üzerinden geçirilmesi durumunda 10 metre en kesitli taşıt yoluna ulaşımının sağlanabileceği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 'İmar planı değişiklikleri' başlıklı 26. maddesinin 6. fıkrasında, imar planında gösterilen yolların genişletme, daraltma ve güzergahına ait imar planı değişikliklerinde, yolların kaydırılmasında, mülkiyet ve yapılaşma durumunun dikkate alınacağı belirtilmiştir.

Talep edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği talebine dair değrledirmede yukarıda belirtilen mevzuat hükmüne uyulmadığı, planlanılması istenilen yolun geçme ihtimali bununan 68 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki yapılaşma ve mülkiyet durumunun dikkate alınmadığı anlaşılmaktadır.

Bu nedenle, yukarıda belirtilen hususun araştırılması, gerekirse yerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak açılması talep edilen yolun teknik yönden en uygun yerden geçirilmesi için gerekli araştırma ve değerlendirme yapıldıktan sonra yeniden bir karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu itibarla, eksik inceleme sonucu verilen temyize konu kararda isabet bulunmamaktadır.