Danıştay 6. Daire E.2022/3356 K.2023/4209

Dava konusu istem: … ili, … ilçesi, … Mahallesi, … sayılı parselin maliki olan davacı tarafından … Mahallesi … sayılı ada önünden geçen yol güzergahının hizmete açılabilmesi için üzerinde bulunan engellerin kamulaştırılması, yol güzergahı üzerindeki engellerin sahipleri ile bedel konusunda anlaşılması için uzlaşma komisyonuna yetki verilmesine ve gereği için dosyanın Emlak ve İstimlak Müdürlüğüne gönderilmesine yönelik … tarih ve … sayılı Çankaya Belediye Encümeni kararının dayanağını oluşturan ve Çankaya Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 81192 sayılı parselasyon işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler, ilgili mevzuat hükümleri ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, davaya konu parselasyonun, çevre, ulaşım, trafik, nüfus, yoğunluk, sosyal donatı dengesi gibi ilişkiler dikkate alınarak bölgeye ilişkin plan hiyerarşisine uygun olarak hazırlandığı ve düzenleme sahasının belirlenmesi, düzenleme ortaklık payı ve kamu ortaklık payı hesapları ile davacıya yapılan tahsis işlemleri yönünden parselasyon tekniğine, dağıtım ilkelerine uygun olduğu sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

3594 sayılı parsel üzerinde imar mevzuatına aykırı yapı inşa eden davacı tarafından 2981 sayılı kanundan yararlanmak üzere ,,, tarih ve ,,, sayılı müracaat formu ile yapılan başvurunun sonuçlandırılmamış, söz konusu yapı için yapı kullanma izin belgesinin düzenlenmemiştir.

Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih … sayılı kararı ile 1/5000 ölçekli “Eskişehir Yolu Kamu Kuruluşları Alanı Revizyon Nazım İmar Planı ve daha sonra Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile 1/5000 ölçekli Eskişehir Yolu Kamu Kuruluşları Alanı Revizyon Nazım İmar Planının onaylanmış, bu planda konut alanlarının kuzey kısımlarının “R” tanımı ile “Uygulama İmar Planı Revizyonu Yapılacak Alanlar” olarak tanımlanmış, dava konusu 3594 sayılı parsel “R” tanımlı alanlar dışında kalmıştır.

1997 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı doğrultusunda Çankaya Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile 1/1000 ölçekli Eskişehir Yolu 3. Etap İmar Planının kabul edilerek Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanmıştır.

1997 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli Eskişehir Yolu Kamu Kuruluşları Alanı Revizyon Nazım İmar Planında 25.00 metre genişlikli yol bölgenin gelişme durumu ve Eskişehir Yolunun yükünü hafifletmek üzere 35.00 metre olarak düzenlenmiş, dava konusu 3594 sayılı parselin bulunduğu kısmın “yol ve yeşil alan” kullanımına, dağıtım yapılan ,,, ada ,,, sayılı imar parseli de konut kullanımına ayrılmıştır.

Çankaya Belediye Encümeninin …. tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen dava konusu 81192 sayılı parselasyon işleminde davacıya tahsis edilen ,,, ada ,,, sayılı parselin bulunduğu kısıma ayrık nizam 4 katlı ve Emsal (E)=1,30 yapılaşma hakları ile “konut” kullanımının belirlenmiştir.

Ankara Büyükşehir Belediye Meclisince 25.09.2000 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli 1/1000 ölçekli uygulama imar planına göre plan 62630 sayılı parselasyon işleminin Çankaya Belediye Encümeninin … tarih ve C:\...\... sayılı kararı ile kabul edilmiştir.

Parselasyon planının hazırlanması aşamasında davacı … ile birlikte …, … ve … tarafından Çankaya Belediyesi İmar Müdürlüğüne verilen … tarih ve … evrak kayıtlı dilekçelerinde; ... Bölge … … Mevkiinde bulunan …, …, … ve … sayılı parsellerin tek parselde toplanmamıştır.

Davacıya ait ,,, sayılı taşınmazın 287 m² alanından 81 m² düzenleme ortaklık payı (DOPO %28,24715) ve 17 m² kamu ortaklık payı (KOPO %5,99972) ,,, ada, ,,, sayılı parselde verildiği,

,,, sayılı parselasyon planının ,,, tarih ve ,,, yevmiye numarası ile tapuya tescil edilmiş, davacı hissesinin tahsis edildiği ,,, ada, ,,,sayılı parseldeki 189 m² hissesi için Ankara 44. Noterliğinde 28.05.2004 tarihinde “Düzenleme Şeklinde Kat Karşılığı İnşaat ve Satış Vaadi Sözleşmesi” yapılmıştır,

Davacının 189 m² hissesinin bulunduğu ,,, ada ,, sayılı parselde … tarih ve … sayılı yapı ruhsatı alındığı ve … tarih ve … yevmiye no ile de kat irtifakı kurulduğu ve inşaat çalışmaları tamamlanarak … tarih ve … sayılı yapı kullanma izin belgesinin alındığı, 14.09.2006 tarihli yönetim planına göre kurulan kat irtifakının, … tarih ve … yevmiye no ile kat mülkiyetinin tesis edildiği ve davacı … (3/91) arsa payını kat mülkiyeti tesisinden önce … tarih ve … yevmiye no ile satışını yaptığı,

Çankaya Belediye Encümeninin …tarih ve C:\...\... sayılı kararı ile Mustafa Kemal Mahallesi, … sayılı ada önünden geçen 10 m.lik yol güzergahının açılmasının planlanarak, bu yol güzergahı üzerindeki engellerin tespit ve değerlendirmesinin yapıldığı, tapulu kaçak yapıların müştemilatları ve ağaçları bulunduğu belirtilerek, söz konusu yol güzergahının hizmete açılabilmesi için, üzerinde bulunan engellerin kamulaştırılması amacıyla, anılan engellerin sahipleri ile bedel konusunda anlaşmak üzere, oluşturulan “uzlaşma komisyonu”na pazarlık ile satın alma hususunda yetki verildiği, Çankaya Belediye Başkanlığı Uzlaşma Komisyonu ile davacı arasında yapılan görüşmede uzlaşma sağlanmadığına ilişkin 11.11.2014 tarihli tutanağın düzenlendiği görülmüştür.

Çankaya Belediye Başkanlığı Hukuk İşleri Müdürlüğü tarafından 07.12.2014 tarihli dilekçe ile Çankaya ilçesi, ,,, Mahallesi, ,,, sayılı ada önünden geçen yol ve yeşil alan üzerinde bulunan davalı …’e ait kaçak yapı, müştemilat ve ağaçların asgari levazım bedelinin tespiti ile kaçak yapı, müştemilatın ve ağaçların yıkım ile kaldırılması talebiyle ... Asliye Hukuk Mahkemesinin … esasına kayıtlı dava, … tarihinde de … sayılı parselasyon işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde altmış (60) gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği kurala bağlanmış, yine aynı Yasanın “Üst Makamlara Başvurma” başlıklı 11.maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce,

idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış (60) gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yerleşik Danıştay içtihatlarına göre, genel düzenleyici işlem niteliğinde olan imar planına karşı askıdan itibaren dava açma süresi içerisinde dava açılabilirken, subjektif nitelikteki parselasyon işlemine (ve dava konusu edilmesi halinde bu işlemin dayanağı olan uygulama imar planına) karşı yasal dava açma süresinin işlemeye başlaması için bu işlem, işlem tarihindeki muhatabına usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmelidir ya da muhatabın bu işlemi tüm unsurlarıyla birlikte öğrendiği açık ve net bir şekilde ortaya konulmalıdır.

Nitekim Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 09/06/2021 tarihli, E:2021/154 K:2021/1202 sayılı; 28/04/2022 tarihli, E:2022/258, K:2022/1668 sayılı; 28/04/2022 tarihli, E:2022/47, K:2022/1665 sayılı; 28/04/2022 tarihli, E:2022/412, K:2022/1664 sayılı kararları da bu yöndedir.

Uyuşmazlıkta, subjektif işlem özelliği taşıyan parselasyon işleminin kesinleşmiş halinin davacıya tebliğ edilmesi ya da bu işlemin davacı tarafından açık ve net bir şekilde öğrenildiğinin ortaya konulması gerekmektedir.

Bu durumda, davacı hissesinin tahsis edildiği 7578 ada, 8 sayılı parseldeki 189 m² hissesi için Ankara 44. Noterliğinde 28.05.2004 tarihinde “Düzenleme Şeklinde Kat Karşılığı İnşaat ve Satış Vaadi Sözleşmesi” yapıldığından davacının parselasyon işleminden en geç anılan sözleşmenin imzalandığı tarihte tüm unsurları ile haberdar olduğunun kabulü gerekmektedir.

Bu itibarla, Düzenleme Şeklinde Kat Karşılığı İnşaat ve Satış Vaadi Sözleşmesinin imzalandığı 28.05.2004 tarihinden itibaren altmış (60) gün içinde açılmayan davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken davanın esasının incelenmesi suretiyle verilen davanın reddine dair kararda sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmamaktadır.