Danıştay 6. Daire E.2022/3856 K.2022/7010

İstemin konusu

Davacıya, 2872 sayılı Çevre Kanunu hükümlerinin ihlal edildiğinden bahisle aynı Kanunun 20. maddesinin (v) bendi uyarınca 368.789 -TL idari para cezası verilmesine ilişkin. Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün … tarihli, … sayılı işleminin iptali istemiyle. Erzincan Valiliğine karşı açılan davada,.

İdare Mahkemesince, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı husumetiyle görülen davanın reddi yolunda verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun; dava dosyasının Erzincan Valiliği husumetiyle tekemmül ettirildiği, dosyanın yeniden tekemmül ettirilmeksizin Erzincan Valiliği hasım mevkiinden çıkarılıp, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı hasım mevkiine alınarak, dosyanın tekemmülünün sağlandıktan sonra işin esası hakkında karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kabulü, anılan Mahkeme kararının kaldırılması, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine dair ….

Bölge İdare ... İdari Dava Dairesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 5. fıkrası uyarınca incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde. "1. İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir.

Ancak, konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz. ... 4. Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir.

Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir. İnceleme sırasında ihtiyaç duyulması hâlinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir. İstinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir.

5. Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir.

Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir." hükmüne, "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde: "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir: ... b) Konusu yüz bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden; ilk derece mahkemesince verilen kararda tespit edilen maddi veya hukuki eksikliklerin istinaf mercii tarafından tamamlanarak nihai kararın da istinaf mercii tarafından verilmesi genel kural olmakla birlikte, idare mahkemesinin ilk inceleme üzerine vermiş olduğu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun haklı görüldüğü hallerde, bölge idare mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmak suretiyle dosyanın idare mahkemesine gönderilmesine kesin olarak karar verileceği yönünde istisna düzenleme getirilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden. 2872 sayılı Çevre Kanununun 20. maddesinin (v) bendi uyarınca idari para cezası verilmesine ilişkin. Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün … tarihli, … sayılı işleminin iptali istemiyle. Erzincan Valiliğine karşı açılan davada, ... İdare Mahkemesince. 7153 sayılı Çevre Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 6. maddesiyle 2872 sayılı Çevre Kanununun 24. maddesinde.

"Bu Kanun uyarınca uygulanacak idari para cezalarına karşı açılacak olan davalar Bakanlığa karşı açılır." fıkrasının eklenmiş olduğu, anılan değişikliğin 10/12/2018 gün ve 30621 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdiği, bu nedenle davanın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı husumetiyle görülmesi gerektiğinden Erzincan Valiliğinin hasım mevkinden çıkarılarak, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının hasım mevkine alınmasına karar verilerek, davanın reddi yolunda verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile dava dosyasının Erzincan Valiliği husumetiyle tekemmül ettirildiği,

dava dosyası yeniden tekemmül ettirilmeksizin Erzincan Valiliği hasım mevkiinden çıkarılarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının hasım mevkiine alındığı, dosyanın tekemmülünün sağlandıktan sonra işin esası hakkında karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü, anılan Mahkeme kararının kaldırılması, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.

Her ne kadar temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında temyiz yolunun açık olduğu belirtilmişse de yukarıda yer verilen 2577 sayılı Kanunun 45. maddesinin 5. fıkrası uyarınca İdari Dava Dairesince, İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava dosyasının mahkemesine gönderilmesine ilişkin kararın kesin nitelikte olduğu dikkate alındığında, temyiz isteminin incelenmesine olanak bulunmamaktadır.