Danıştay 6. Daire E.2022/4025 K.2023/6656

Dava konusu istem: Osmaniye ili, Merkez, …Mahallesi, …ada, …parsel sayılı taşınmaza yönelik 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Osmaniye Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, taşınmazın … tarih, … sayılı belediye meclisi kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında kısmen 10 metrelik imar yoluna, kısmen ticaret+konut (TİCK) ve kısmen konut kullanımına alındığı, … tarih ve … sayılı belediye meclis kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı tadilatı ile dava konusu taşınmazın güneyinden geçen 10 metrelik yol güzergahında değişiklik yapıldığı,

10 metrelik yolun dava konusu taşınmazın güney sınırından itibaren batıya doğru devam edip doğuya dönerek 10 metrelik yola olan bağlantısının kaldırıldığı, bu yolun tek bağlantı noktasının dava konusu taşınmaz üzerinden sağlanacak şekilde planlandığı,

anılan uygulama imar planı tadilatında öngörülen 10 metrelik imar yolunun dava konusu taşınmaz üzerinde öngörülen bölümünün ulaşım sistemi, yol tasarımı ve güzergahı açısından uygun olduğu ancak bu 10 metrelik yolun dava konusu taşınmazın güney sınırından itibaren batıya doğru devam edip doğuya dönerek diğer bir 10 metrelik yola olan bağlantısının kaldırılmasının bölgedeki bazı parselleri yoldan cephe almayacak durumda bırakması ve alana olan erişimi kısıtlaması nedeniyle ulaşım sistemi, yol tasarımı ve güzergahı açısından uygun olmadığı görüldüğünden,

davacının taşınmazı üzerinde belirlenen 10 metre en kesitli imar yolunun kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine dair dava konusu işlemde uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Uyuşmazlığa konu işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden hukuka uygun olduğu, usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının temyizen bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının değişik gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY

Osmaniye ili, Merkez, …Mahallesi, …ada, … parsel sayılı taşınmaz için öngörülen 10 metrelik imar yolunun kaldırılması talebiyle yapılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği başvurusunun reddine ilişkin Osmaniye Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun "Tanımlar" başlıklı 5. maddesinde.

"Nazım imar planı; varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plandır.

Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır" hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen hüküm uyarınca, planlar arasındaki hiyerarşi kapsamında nazım imar planından sonra yapılacak olan uygulama imar planının, nazım imar planına uygun yapılması gerekmektedir.

10 metre ve üzerindeki genişlikte olan taşıt yollarının genişliği ve niteliği itibarıyla ulaşım sistemlerinin ve ulaşım problemlerinin çözümünün belirlenmesi açısından 1/5000 ölçekli nazım imar planlarında öngörülmesi gerekmektedir. Danıştay Altıncı Dairesinin yerleşmiş içtihadı da bu yöndedir.

Uyuşmazlık incelendiğinde, davaya konu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında davacının taşınmazından geçirilen 10 metrelik yolun, dayanağı olan 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterilmediği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, dayanak 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterilmeyen uyuşmazlığa konu 10 metre genişliğindeki yolun planların kademeli birlikteliği ilkesine aykırı olacak şekilde 1/1000 ölçekli uygulama imar planında gösterilmesinin, uygulama imar planının dayanağı nazım imar planına aykırı hale gelmesine yol açtığından dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir.