Danıştay 6. Daire E.2022/4337 K.2022/7296

Dava konusu istem: Erdemli Kaymakamlığının ... tarihli ve ... sayılı yazısıyla, Mersin İli, Erdemli İlçesi, ... Mahallesi, ... ada,... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan ... Lokantasısının işletmecisi olan davacının kira süresinin sona ermesi sonrasında tahliye ettiği lokantayı tekrar işgal ettiğinden 775 sayılı Gecekondu Kanununun 18. maddesi uyarınca gereğinin yapılarak boş olarak idarelerine teslim edilmesinin Erdemli Belediyesinden istenilmesi üzerine, anılan belediye tarafından mülkiyeti Maliye Hazinesine ait olan taşınmaz üzerindeki yapının 10 gün içerisinde boşaltılarak boş olarak teslim edilmesi, aksi halde yasal yollara başvurulacağına ilişkin davacı adına tesis edilen ... tarihli ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararda; dava konusu taşınmazın davalı idare tarafından tesis edilen işlemle tahliyesine karar verilmiş ise de, 2886 sayılı Yasanın yukarıda anılan 75/4. maddesi uyarınca tahliye işleminin ancak taşınmazın bulunduğu yer mülkiye amirince tesis edilebileceği hükmü nedeniyle davalı idare tarafından tesis edilen işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı belirtilerek, açıklanan gerekçe ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı belediye tarafından, dava konusu işlemin Erdemli Kaymakamlığının talebi üzerine tesis edildiği, idareleri tarafından doğrudan tahliye yoluna başvurmadıkları, rızaen tahliye edilmez ise yasal yollara başvurulacağının işlemde belirtildiği hususları ileri sürülmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ: Uyuşmazlığın 2886 sayılı Kanun kapsamında çözülmesi gerektiğinden ve Danıştay 2. Dairenin görevine girdiği gerekçesiyle, dosyanın Başkanlar Kuruluna gönderilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Danıştay İkinci Dairesinin 20/10/2021 tarihli ve E:2021/713, K:2021/3537 sayılı kararıyla gönderilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Erdemli Kaymakamlığının ... tarihli ve ... sayılı yazısıyla; Mersin İli, Erdemli İlçesi, ... Mahallesi,... ada,... parsel sayılı Hazineye ait taşınmaz üzerinde bulunan ... Lokantasının işletmecisi olan davacının kira süresinin sona ermesi sonrasında tahliye ettiği lokantayı tekrar işgal ettiğinden 775 sayılı Gecekondu Kanununun 18. maddesi uyarınca gereğinin yapılarak boş olarak idarelerine teslim edilmesinin Erdemli Belediyesinden istenilmesi üzerine, anılan belediye başkanlığı tarafından, Kaymakamlığın yazısı doğrultusunda mülkiyeti Maliye Hazinesine ait olan taşınmaz üzerindeki yapının 10 gün içerisinde boşaltılarak boş olarak teslim edilmesi, aksi halde yasal yollara başvurulacağına ilişkin davacı adına ... tarihli ve ... sayılı işlem tesis edilmiştir.

Bunun üzerine, görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 775 sayılı Gecekondu Kanununun 18. maddesinde; "Belediye sınırları içinde veya dışında, belediyelere, Hazineye, özel idarelere, katma bütçeli dairelere ait arazi ve arsalarda veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerde yapılacak, daimi veya geçici bütün izinsiz yapılar, inşa sırasında olsun veya iskan edilmiş bulunsun, hiçbir karar alınmasına lüzum kalmaksızın, belediye veya Devlet zabıtası tarafından derhal yıktırılır." hükmü yer almıştır.

2886 sayılı Devlet İhale Kanununun "Ecrimisil ve Tahliye" başlıklı 75. maddesinde. Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, işgal edilen taşınmaz malların, idarenin talebi üzerine bulunduğu yer mülki amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edileceği hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanunun 74.maddesine dayanılarak çıkarılan Devlete Ait Taşınmaz Mal Satış, Trampa, Kiraya Verme, Mülkiyetin Gayri Ayni Hak Tesis, Ecrimisil ve Tahliye Yönetmeliğinin "Tahliye" başlıklı 77. maddesinde ise: "Kiraya verilen veya mülkiyetin gayri ayni hak tesis edilen taşınmaz mallardan süresi dolduğu halde tahliye edilmeyen,

sözleşmesi veya taahhütnamesi fesh edilen veya herhangi bir sözleşmeye dayanmaksızın fuzulen işgal edilen hazinenin özel mülkiyetinde veya devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların tahliyesi defterdarlık veya mal müdürlüğünün talebi üzerine bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde sağlanarak, taşınmaz mal idarece görevlendirilerek memurlara boş olarak teslim edilir..." şeklinde bir düzenleme getirilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; mülkiyeti Hazineye ait Mersin İli, Erdemli İlçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... sayılı parselin 1.093 m² lik kısmı ile üzerinde bulunan lokantanın 2886 sayılı Kanun hükümlerine dayalı olarak kiralanması için Erdemli Kaymakamlığı ile davacı arasında 24/03/2011 tarihinde üç yıllık kira sözleşmesi düzenlendiği, kira süresinin 24.03.2014 tarihinde sona ermesi üzerine, davacı tarafından taşınmazın 10.02.2015 tarihinde tahliye edilerek idare görevlisine teslim edilmesinden iki gün sonra yapının tekrar işgal edilerek davacının faaliyetine devam ettiğinin Milli Emlak Müdürlüğü personeli tarafından mahallinde tanzim edilen 27.02.2015 tarihli tutanakla tespit edildiği,

sonrasında Erdemli Kaymakamlığının ... tarihli ve ... sayılı yazısıyla, anılan taşınmaz üzerinde bulunan ...

Lokantasının işletmecisi olan davacının kira süresinin sona ermesi sonrasında tahliye ettiği lokantayı tekrar işgal ettiğinden 775 sayılı Gecekondu Kanununun 18. maddesi uyarınca gereğinin yapılarak boş olarak idarelerine teslim edilmesinin Erdemli Belediyesinden talep edildiği, bunun üzerine anılan belediye başkanlığı tarafından ilgi tutulan Kaymakamlığın yazısı doğrultusunda mülkiyeti Maliye Hazinesine ait olan taşınmaz üzerindeki yapının 10 gün içerisinde boşaltılarak boş olarak teslim edilmesi, aksi halde yasal yollara başvurulacağına ilişkin davacı adına ... tarihli ve ... sayılı işlemin tesis edildiği,

bu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda anılan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden. 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75. maddesinde, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz mallar üzerinde, kira süresi dolduğu halde taşınmazın tahliye edilmemesi durumunda ya da herhangi bir sözleşmeye dayanmaksızın fuzulen işgal niteliğindeki bir eylemin sona erdirilmesi amacıyla deftarlık veya malmüdürlüğünün talebi üzerine,

taşınmazın bulunduğu yer mülkiye amirince tahliyesinin sağlanarak idareye teslim edileceği, 775 sayılı Gecekondu Kanununun 18. maddesinde ise, gecekonduların tasfiyesine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiş, belediyelere, Hazineye, özel idarelere, katma bütçeli dairelere ait arazi ve arsalarda veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerde yapılacak izinsiz yapıların hiçbir karar alınmasına lüzum kalmaksızın, belediye veya Devlet zabıtası tarafından derhal yıktırılacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

Uyuşmazlıkta, davacı ile Erdemli Kaymakamlığı arasında 2886 sayılı Kanuna dayalı olarak yapılan kira sözleşmesinin süresinin sona ermesi sonrasında davacının isteğiyle tahliye ettiği yapıyı tekrar işgal etmesi nedeniyle anılan Kanun uyarınca Milli Emlak Müdürlüğünün talebi üzerine mülki amir tarafından 15 gün içerisinde tahliye işlemi yapılarak idareye yapının boş olarak teslim edilmesi gerekirken, Kaymakamlık tarafından davalı belediyeden 775 sayılı Kanunun 18. maddesine göre (Uyuşmazlıkta, izinsiz yapılan bir gecekondunun yıkılması söz konusu olmadığından,

775 sayılı Kanunun 18. maddesi hükmü şartları oluşmadığı halde) gereğinin yapılmasının talep edilmesinde ve davalı belediyece bu talep doğrultusunda Hazineye ait taşınmazın 10 gün içerisinde boşaltılarak teslim edilmesinin davacıya bildirimine yönelik olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, tahliye işleminin 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75. maddesinde öngörülen usullerin uygulanması suretiyle yapılması gerekirken, şartları oluşmadığı halde 775 sayılı Gecekondu Kanununun 18. maddesi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.