Danıştay 6. Daire E.2022/4932 K.2025/5475

... 19- ... 20- ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Hatay ili, Defne ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alana ilişkin Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5.000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının anılan taşınmaz yönünden iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planının, dava konusu taşınmaz yönünden üst kademesindeki 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı ile uyumlu olduğu, plan kademelenmesi ilkesine aykırılık taşımadığı, genel plan kararları ile tutarlı olarak dava konusu taşınmaz üzerinde gelişme öngörülmediği, dava konusu taşınmazın batısında daha yüksek kotta kalan alanlarda gelişme konut alanlarının öngörüldüğü,

dava konusu taşınmaz üzerinde öngörülen park alanının, batısında yer alan diğer parklar ve ağaçlandırılacak alanlar ile bütünleştirilerek şehircilik ilkelerine ve kamu yararına uygun olarak açık yeşil alan sistemi öngörüldüğü, uyuşmazlık konusu 1/5000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının dava konusu taşınmaz yönünden, plan kademelenmesine, şehircilik ilkelerine, ilgili mevzuat hükümlerine ve kamu yararına uygun olduğundan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacıların hisseli malik olduğu Hatay ili, Defne ilçesi, ...

Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alana ilişkin 1/5000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planının Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile kabul edildiği, 01/04/2019-02/05/2019 tarihleri arasında 1 ay (30 gün) süreyle Hatay Büyükşehir Belediyesinde ve internet sayfasında askıya çıkartılarak ilan edildiği, davacılardan ..., ... ve ... tarafından 09/04/2019 tarihli dilekçeyle anılan plana itiraz edildiği( diğer davacılar tarafından askı süresi içerisinde itiraz edilmediği), itiraza davalı idarece 60 gün içinde cevap verilmeyerek zımnen reddedildiği,

zımnen ret işleminden sonra davalı idarece söz konusu itirazın Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla reddedilmesi üzerine Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5.000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının dava konusu taşınmaz yönünden iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; ikinci fıkrasında, bu sürenin, idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı;

dördüncü fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, "Üst Makamlara Başvurma" başlıklı 11. maddesinin işlem tarihindeki yürürlükteki halinde ise ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı hususu kurala bağlanmıştır.

İşlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5. maddesinde, Nazım İmar Planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan planlar olarak tanımlanmış, 8. maddesinde, planların hazırlanması ve yürürlüğe konulmasıyla ilgili hükümlere yer verilmiştir.

Aynı Kanununun 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, imar planlarının, nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana geldiği, mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, planların, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, bu planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği, bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği,

belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazların ve planların belediye meclisince on beş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanacağı, onaylanmış planlarda yapılacak değişikliklerin de yukarıdaki usullere tabi olduğu, kesinleşen imar planlarının bir kopyasının, Bakanlıkça oluşturulan elektronik ortamdaki Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Altyapısı üzerinden, ilgili idaresi tarafından, arşivlenmek üzere Bakanlığa gönderileceği düzenlemesi bulunmaktadır.

14/06/2014 tarih ve 29030 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin, "Planların ilanı, itirazlar ve kesinleşmesi" başlıklı 33. maddesinin 4. fıkrasında. "Planlara itiraz, otuz günlük ilan süresi içinde idareye yapılır ve itirazlar idarece değerlendirilir. İdarenin karar merciince itirazların reddedilmesi halinde, planlar başkaca bir onay işlemine gerek kalmaksızın red kararı tarihinde kesinleşir.

İtiraz olmaması halinde planlar askı süresinin sonunda kesinleşir." hükmü, 6. fıkrasında. "İlan ve askı süresinde yapılan itirazlar üzerine idarelerce, planlarda değişiklik yapılması halinde planın değişen kısımlarına ilişkin olarak yeniden ilan süreci başlatılır." hükmü, 7. fıkrasında. "Onaylanmış planlarda yapılacak revizyon, ilave ve değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir." hükmü düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda anılan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden, imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren işlem tarihi itıbarıyla 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği;

imar planlarına askı süresi içinde bir itirazda bulunulmamış ise, davanın, 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde açılması gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Uyuşmazlık konusu olayda, imar planına askı süresi içinde itiraz eden davacılar bulunduğundan itiraz eden davacılar yönünden dava açma süresinin İdari Yargılama Usulü Kanununun 11. maddesi kapsamında belirlenmesi gerekmektedir.

Bu durumda, 01/04/2019-02/05/2019 tarihleri arasında askıya çıkarılarak ilan edilen dava konusu imar planına davacılardan ..., ... ve ... tarafından askı tarihleri arasında 09/04/2019 tarihinde yapılan itirazın, askı süresini izleyen altmış gün içerisinde bir cevap verilmeksizin reddedildiği 01.07.2019 tarihinden itibaren altmış gün içerisinde en son (dava açma süresinin son günü olan 30.08.2019 tarihi adli tatile denk geldiğinden) 09.09.2019 tarihinde açılması gerektiği, askı süresi içerisinde itiraz etmeyen davacılar bakımından ise, askı süresi içerisinde herhangi bir itirazda bulunulmadığı,

anılan davacılar tarafından dava konusu plana karşı son ilan tarihini izleyen günden itibaren (02/05/2019 tarihinden itibaren) 60 günlük dava açma süresi içerisinde en geç 01.07.2019 tarihine kadar dava açılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra 08.10.2019 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin 1/5000 ölçekli nazım imar planına askıda yapılan çok sayıda itirazın değerlendirildiği ... tarihli, ... sayılı kararıyla dava dışı şahıslar tarafından yapılan birtakım itirazların kabul edilmesi üzerine anılan nazım imar planı değişikliğinin kabul edilen itirazlar bakımından 06/09/2019- 07/10/2019 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı görülmektedir.

Davaya konu nazım imar planı değişikliği, davacılar parseli bakımından zımnen ret süresi sonunda kesinleştiğinden davalı idarenin bu sürelerden sonra tesis edilen davacının itirazının reddine ilişkin işleminin davacıya tebliğinin ya da dava dışı parsellere ilişkin olarak kabul edilen itirazlar üzerine nazım imar planı değişikliğinin yeniden askıya çıkarılmasının, 2577 sayılı Yasanın 11. maddesi uyarınca işlemeye başlayan dava açma süresini canlandırmayacağı açıktır.

Bu itibarla, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğinden, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmamıştır.