Danıştay 6. Daire E.2022/9045 K.2023/2069

Dava konusu istem: Antalya İli, Kepez İlçesi, ... Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın imar planında ''Sosyal Kültürel Tesis Alanı" olarak ayrıldığı halde uzun yıllardır kamulaştırılmayarak mülkiyet hakkının süresi belirsiz şekilde kısıtlandığından bahisle, kamulaştırmasız hukuki el atmadan kaynaklı uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık taşınmaz bedeli olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000,00-TL (ıslah sonrası 730.816,00-TL) tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirketin tazminat isteminin kabulüne toplam 730.816,00-TL nin davanın açıldığı 05/04/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; davacı tarafından sunulan 30/09/2022 tarihli feragat dilekçesi nedeniyle istinaf konusu İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davadan feragat edildiği için dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; esasında davadan feragat etmedikleri, vazgeçme beyanında bulundukları, yani davanın geri alınmasını talep ettikleri, davanın vazgeçilmesi ile feragat etmenin sonuçlarının farklı olması nedeniyle bu kararın hak kaybına yol açacağı bu nedenle feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği usul ve yasaya uygun Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ. DÜŞÜNCESİ : Bilindiği üzere. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunun'un Ek 1. maddesinin 1. fıkrasına.

26/11/2022 tarih ve 32025 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7421 sayılı Vergi Usul Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 3. maddesiyle eklenen cümle ile uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmi kurumlara ayrılmak suretiyle mülkiyet hakkının özüne dokunacak şekilde tasarrufu hukuken kısıtlanan taşınmazlar hakkında,

uygulama imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren beş yıllık süre içerisinde ilgili idarelerce imar programlarının veya imar uygulamalarının yapılmaması ve bütçe imkânları dâhilinde bu taşınmazların kamulaştırılırmaması veya her hâlde mülkiyet hakkının kullanmasına engel teşkil edecek kısıtlılığı kaldıracak şekilde imar planı değişikliği yapılmaması halinde taşınmazların malikleri tarafından mülkiyet hakkından kaynaklı bedele ilişkin açılacak davaların adli yargıda görüleceği düzenlenmiş olup söz konusu düzenlemenin yürürlüğe girmesinden sonra adli yargı yerleri görevli olduğundan,

idari yargı mercilerinde görülmekte olan davaların anılan Kanun hükmü gereğince görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda davanın adli yargı merciinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle görev yönünden bozulması gerektiği, öte yandan davacının feragat ve vazgeçme iddialarının her ikisi açısından da adli yargıda dava açıp açmaması noktasında önem arz edeceği, şu aşamada Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının görev yönünden bozulması, görev hususunun da İdari Yargılama Usulü Kanununda davanın esasından önce bakılması gereken usul kuralı olduğu düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Antalya İli, Kepez İlçesi, ... Mahallesi… ada, … parsel sayılı taşınmazın imar planında ''Sosyal Kültürel Tesis Alanı" olarak ayrıldığı halde uzun yıllardır kamulaştırılmayarak mülkiyet hakkının süresi belirsiz şekilde kısıtlandığından bahisle, kamulaştırmasız hukuki el atmadan kaynaklı uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık taşınmaz bedeli olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000,00-TL (ıslah sonrası 730.816,00-TL) tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesi istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 31. maddesinin 1. fıkrasının yollamada bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 307. maddesinde, feragat davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi olarak tanımlanmış; 309. maddesinin 1. fıkrasında, feragat beyanının dilekçe ile veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılacağı, 3. fıkrasında kısmen feragat halinde feragat edilen edilen kısmın, dilekçede yahut tutanakta açıkça gösterilmesi gerektiği, 4. fıkrasında feragatin kayıtsız ve şartsız olması gerektiği; 310. maddesinde, feragatin hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabileceği; 311. maddesinde ise, feragatin kesin hüküm gibi hukukî sonuç doğuracağı belirtilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; feragat beyanının dilekçe ile veya yargılama sırasında sözlü olarak hiçbir kayıt ve şarta bağlı olmaksızın, yoruma imkan bırakmayan, açık ve anlaşılabilir biçimde yapılması gereken ve davayı sonlandıran bir taraf işlemi olduğu anlaşılmaktadır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununda davadan vazgeçmeye ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, anılan Kanunun 31. maddesinde, yalnızca feragatin tanımı içinde vazgeçme ifadesine yer verildiği, kaldı ki 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda da "vazgeçme" başlığı altında herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, öte yandan feragatin hiçbir kayıt ve şarta bağlı olmaksızın, yoruma imkan bırakmayan, açık ve anlaşılabilir biçimde yapılması gereken ve davayı sonlandıran bir taraf işlemi olması nedeniyle "vazgeçmenin" feragat olarak kabulü mümkün değildir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelemesinden; İdare Mahkemesi tarafından davacının tazminat istaminin kabulü kararından sonra 30/09/2022 tarihinde Bölge İdare Mahkemesi kalemi kaydına alınan dilekçe ile davadan vazgeçtikleri bildirilmiş, akabinde Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi tarafından davadan feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davacı vekili tarafından UYAP üzerinden dosyaya sunulan 01/12/2022 tarihli temyiz dilekçesinde; davadan feragat etmedikleri fakat davadan vazgeçildiği beyan edilmiş olup, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca idari yargıda davadan vazgeçme mümkün olmadığından, herhangi bir kayda ve şarta bağlı olmaksızın görülmekte olan davadan feragat edilip edilmediğinin davacıya sorulması ve davadan feragat edilmek isteniyorsa buna ilişkin açık ve anlaşılabilir beyanın sunulmasının istenilmesi suretiyle bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak verilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY (X)

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.