Danıştay 6. Daire E.2023/1346 K.2023/7433

Dava konusu istem: Çankırı ili, Orta ilçesi, Yaylakent Belediyesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda yapılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planına ilişkin Yaylakent Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı kararda; bilirkişi raporu ile dosyada bulunan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu kuzey-güney yönünde devam eden 7 metrelik yaya yolunun, taşınmaza ait bahçeyi böldüğü, ulaşım erişimi olmayan diğer yönlerdeki taşınmazlara erişimi sağlayabilmek için alınmış bir plan kararı olmadığı, halihazırda ilgili konut yapılarının tüm yönlerden cephe alabildiği, dava konusu planlarda kuzeyden geçen doğu-batı uzantılı kadastral yolun da dikkate alınmadığı, dava konusu imar planlarının, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olmadığı, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden; 7 metrelik yaya yollarının nazım imar planında gösterilme zorunluluğu bulunmadığından, dava konusu işlemin bu kısmı bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden ise, dava konusu taşınmazdan geçirilen 7 metrelik yaya yolunun önceki imar planlarında da mevcut olduğu, devamlılık arz edecek şekilde kurgulandığı, iki adayı birbirinden ayıracak şekilde oluşturulduğu, yapı adaları arasında bağlantıyı sağlamak amacıyla planlandığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava dosyasındaki bilirkişi tespitleri dikkate alınmadan karar verildiği, önceki imar planlarında da yol alanı olarak belirlendiğinin belirtilmesine rağmen hangi planlarda yol alanı olarak belirlendiğinin belirtilmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava, Çankırı ili, Orta ilçesi, Yaylakent Belediyesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda yapılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planına ilişkin Yaylakent Belediye Meclisinin 06/08/2021 tarih ve 50 sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun “Tanımlar” başlıklı 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ilkelerini,

ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgilerini ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlığa konu taşınmazın bulunduğu alanda dava konusu imar planı değişikliklerinden önce Yaylakent Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planının yapıldığı, bu planların bütününe karşı Kayılar Mahallesi muhtarı tarafından dava açıldığı, söz konusu davada.

İdare Mahkemesince verilen … tarih, E:…, K:… sayılı dava konusu işlemin iptaline dair karara karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak davanın reddi yolunda. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay Altıncı Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla.

2007 yılında onaylanan 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planında 2025 yılı için öngörülen 7.500 kişilik nüfus projeksiyonun ulaşılabilecek en yüksek (tavan) nüfusa işaret ettiği ve bu nüfusun alt ölçekli planlarda aşılmaması gerektiğine vurgu yapıldığı, dava konusu imar planlarının ise çevre düzeni planından da yararlanılarak 2035 yılı için 7.500 kişilik bir nüfus öngörüsünde bulunduğu, oysa ki plan açıklama raporunda beldenin nüfusunun 1990 yılından beri bir düşüş trendinde olduğu, göçü önleyecek bir aktivitenin yerleşkede bulunmadığı,

dört ayrı yöntem kullanılarak yapılan projeksiyonda 2035 yılı için ortalama nüfusun 2.354 kişi olarak hesaplanmasına karşın bu projeksiyonun yaklaşık üç katı büyüklüğünde bir nüfusun yerleşkeye çevre düzeni planına aykırı biçimde gelişme konut alanları da önerilerek atanmasının ve bu nüfusa hizmet edecek sosyal ve teknik altyapı alanlarının imar planlarında standartların çok üstünde ayrılmasının, alanın tarımsal ağırlıklı mevcut dokusuna zarar verebileceği,

bunun da çevre düzeni planında yer alan yerleşmenin sahip olduğu geleneksel doku ve yapılaşma özellikleri ile civarındaki alanın doğal özelliklerinin planlama aşamasında dikkate alınacağı ilkesiyle bağdaşmadığı hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, dava konusu işlemdeki nüfus öngörülerinin doğru tespit edilmesi suretiyle alan ve yoğunluk dağılımları ile arazi kullanım kararlarının bu veriler doğrultusunda yeniden belirlenerek plan kararı haline getirilmesi,

plan araştırma raporunun güncellenmesi bu bağlamda ilgili kurum ve kuruluşların görüşlerinin güncel veriler ile göz önünde bulundurulması gerektiğinden bu hususların planın tümünü kusurlandırır nitelikte olduğu sonucuna ulaşılarak planın tümünün iptali gerektiği gerekçesiyle İdari Dava Dairesi kararının bozulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Dava konusu imar planı değişikliklerinin ise Yaylakent Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planının tümünün iptaline dair … İdare Mahkemesince verilen … tarih, E:…, K:… sayılı kararı üzerine tesis edildiği görülmüştür.

Yukarıda belirtildiği üzere … İdare Mahkemesinin anılan kararına karşı yapılan istinaf başvurusu kabul edilerek, Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine ilişkin kararın, Dairemizin imar planlarının bütününe ilişkin yukarıda detaylı olarak açıklanan nedenlerle iptali gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar verildiği tespit edildiğinden söz konusu bozma kararı üzerine verilecek karar dikkate alınarak davalı idarece yeniden işlem tesis edileceği açık olduğundan bu aşamada dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.