Danıştay 6. Daire E.2023/1992 K.2023/3460

2- … … mirasçıları; 3- … 4- … 5- … VEKİLLERİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı - … VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Ankara İli, Çankaya İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın hisseli malikleri olan davacılar tarafından, taşınmazın imar planında "okul yeri" olarak ayrılmasına rağmen kamulaştırılmadığı, bu nedenle mülkiyet haklarının belirsiz ve süresiz olarak hukuken kısıtlandığı ileri sürülerek anılan taşınmaza kamulaştırmasız olarak el atıldığından bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 205.720,00-TL tazminat alacağının adli yargıda dava açıldığı tarihten itibaren işleyecek kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davanın süre aşımı yönünden reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 03/10/2016 tarih ve E:2015/7233, K:2016/4978 sayılı kararıyla bozulması üzerine, davanın kabulüne, davacı … için 65.600,00-TL'nin ve …'un mirasçıları olan davacılar …, …, … ve … için toplam 65.600,00-TL'nin ….

Asliye Hukuk Mahkemesi’nin … sayılı esasına kayıtlı dava dosyasında dava açma tarihi olan 26/12/2011 tarihinden itibaren; davacılardan … için ise 74.520,00-TL'nin ...

Asliye Hukuk Mahkemesi’nin … esas sayılı dava dosyasında dava açma tarihi olan 11/05/2012 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece hesaplanarak davacılara ödenmesi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 14/10/2021 tarih ve E:2021/4345, K:2021/11409 sayılı kararıyla bozulması üzerine, ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı davanın görev yönünden reddi yolunda verilen kararında yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacılar tarafından, davanın açılmasına kendileri sebebiyet vermediği için aleyhlerine vekalet ücretine hükmedilemeyeceği ve yargılama giderlerinin ise görev ret kararı Kanun değişikliği nedeniyle verildiği için yargılamanın devamı süresince yargılama giderini yapan taraflar üzerinde bırakılması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından usul ve Kanuna uygun olan Mahkeme kararının onanması gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının temyiz edilen kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava, Ankara İli, Çankaya İlçesi, … Mahallesi, … ada … parsel sayılı taşınmazın hisseli malikleri olan davacılar tarafından, taşınmazın imar planında "okul yeri" olarak ayrılmasına rağmen kamulaştırılmadığı, bu nedenle mülkiyet haklarının belirsiz ve süresiz olarak hukuken kısıtlandığı ileri sürülerek mezkur taşınmaza kamulaştırmasız olarak el atıldığından bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 205.720,00-TL tazminat alacağının adli yargıda dava açıldığı tarihten itibaren işleyecek kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Kararın vekalet ücreti yönünden incelenmesi;

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Yargılama giderlerinin kapsamı" başlıklı 323. maddesinin 1. fıkrasının (ğ) bendinde; vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti yargılama giderleri kapsamında sayılmış, "Yargılama giderlerinden sorumluluk" başlıklı 326. maddesinin 1. fıkrasında; kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği düzenlenmiştir.

Davanın açıldığı tarihte görevli bulunan bir mahkemenin sonradan çıkan bir yasa ile görevsiz hale gelmesi üzerine verilecek görevsizlik kararında, yanlış mahkemeye dava açmamış, dolayısıyla da gider yapılmasına neden olmamış olan davacı aleyhine vekalet ücreti yükletilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

Nitekim, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7. maddesinin son fıkrasında da, Kanunlar gereği gönderme, yeni mahkemeler kurulması, iş bölümü itirazı nedeniyle verilen tüm gönderme kararları nedeniyle görevsizlik, gönderme veya yetkisizlik kararı verilmesi durumunda avukatlık ücretine hükmedilmeyeceği öngörülmüştür.

Bu durumda, mahkemelerce taraflar aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekmektedir.

Kararın vekalet ücreti dışındaki diğer yargılama giderleri yönünden incelenmesine gelince;

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Yargılama giderlerinden sorumluluk" başlıklı 326. maddesinin 1. fıkrasında; "Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir." hükmüne, 2. fıkrasında ise; "Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır." hükmüne yer verilmiştir.

Bilindiği gibi, yargılama sonucu bir kimseye yargılama giderlerinin yükletilmesinin nedeni, o kimsenin dava açmak suretiyle karşı tarafın gider yapmasına neden olmuş olmasıdır.

Davacının davayı açtığı andaki mevzuata veya içtihat durumuna göre davasında haklı olup da dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren yeni bir kanun hükmü gereğince davanın adli yargıda görülmesi gerektiği gerekçesiyle görev yönünden reddi halinde, dosyanın geldiği aşamaya kadar olan yargılama giderlerinden sorumlu tutulması adil yargılanma ilkesine uygun görülemez.

Bu durumda, davanın açıldığı tarihte haklı durumda bulunan tarafın, yargılama sırasında meydana gelen mevzuat değişikliği nedeniyle davanın görev yönünden reddi halinde yargılama giderlerinden sorumlu tutulması kabul edilemez.

Nitekim Anayasa Mahkemesinin 17/11/2021 tarih ve 2018/27686 başvuru numaralı Hilmi Kocabey ve Diğerleri kararında da yargılama giderlerinden sorumluluk konusunda, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna vurgu yapılmış ve konu Anayasanın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkı dikkate alınarak değerlendirilmiştir.

Bu itibarla, yukarıda yer verilen açıklamalar, uyuşmazlık konusuyla ilgili yerleşik içtihatlar ve değerlendirmeler çerçevesinde, mahkemelerce davanın açıldığı tarihteki haklılık durumu dikkate alınarak yargılama giderlerinin takdir edileceği tabiidir.

Bu durumda, davanın görev yönünden reddine ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararının temyiz edilen yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.