Danıştay 6. Daire E.2023/8255 K.2024/2119

İstemin özeti

İstanbul ili, Avcılar ilçesi,. Mahallesi, … pafta, … parsel sayılı taşınmazın imar planlarında "çocuk bahçesi" olarak belirlenmesine rağmen kullanım amacı doğrultusunda kamulaştırılmaması nedeniyle mülkiyet hakkının kısıtlandığından bahisle oluştuğu ileri sürülen 800.000,00-TL zararın, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılan davada.

Danıştay Altıncı Dairesinin 22/12/2022 tarih ve E:2021/778, K:2022/11954 sayılı bozma kararı üzerine davanın görev yönünden reddi yolundaki. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı davalı idarelerden …Belediye Başkanlığı tarafından yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden yapılan istinaf başvurusunun reddine dair …Bölge İdare Mahkemesi.

İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.

Temyize konu kararın esasa ilişkin kısmında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 2. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usülü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararın düzeltilerek onanacağı hükmüne yer verilmiştir.

Maddenin gerekçesinde ise, madde ile temyiz incelemesinde sadece maddi hatalarda değil, aynı zamanda yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen eksiklik ya da yanlışlıklarda da düzelterek onama kararı verilmesinin sağlandığı, uygulamada, vekalet ücretine, yargılama giderlerine ya da faize hükmedilmesinin unutulması ya da bunların yanlış hesaplanması gibi, kararın asli olmayan unsurlarında görülen bir kısım eksiklik ya da yanlışlıklar nedeniyle bozma kararları verildiği,

bunun Mahkemece tekrar karara bağlandığı ve yine bu kararlara karşı yeniden kanun yollarına başvurulabilmesi nedeniyle hem zaman hem de emek kaybına neden olunduğunun görüldüğü, bu suretle esasa etkili olmayan konularda Danıştayın kesin karar vermesi sağlanarak uyuşmazlığın hızla sonuçlandırılmasının amaçlandığı hususlarına yer verilmiştir.

7421 sayılı Vergi Usul Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 3. maddesiyle eklenen cümle ile taşınmazların malikleri tarafından mülkiyet hakkından kaynaklı bedele ilişkin açılacak davaların adli yargıda görüleceği düzenlenmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 31. maddesi ile atıfta bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ''Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri'' başlıklı 331. maddesinde ''(1) Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder." hükmüne yer verilmiştir.

Bilindiği gibi, yargılama sonucu bir kimseye yargılama giderlerinin yükletilmesinin nedeni, o kimsenin dava açmak suretiyle karşı tarafın gider yapmasına neden olmuş olmasıdır.

Davacının davayı açtığı andaki mevzuata veya içtihat durumuna göre davasında haklı olup da dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren yeni bir kanun hükmü gereğince davanın adli yargıda görülmesi gerektiği gerekçesiyle görev yönünden reddi halinde, dosyanın geldiği aşamaya kadar olan yargılama giderlerinden sorumlu tutulması adil yargılanma ilkesine uygun görülemez.

Bu durumda, davanın açıldığı tarihte haklı durumda bulunan tarafın, yargılama sırasında meydana gelen mevzuat değişikliği nedeniyle davanın görev yönünden reddi halinde yargılama giderlerinden sorumlu tutulması kabul edilemez.

Bu itibarla, yukarıda yer verilen açıklamalar, uyuşmazlık konusuyla ilgili yerleşik içtihatlar ve değerlendirmeler çerçevesinde, mahkemelerce davanın açıldığı tarihteki ve görev ret kararı verilmeden önceki aşamada tarafların haklılık durumu dikkate alınarak yargılama giderlerinin takdir edilmesi gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden.

İstanbul ili, Avcılar ilçesi, …Mahallesi, … pafta, … parsel sayılı taşınmazın imar planlarında "çocuk bahçesi" olarak belirlenmesine rağmen kullanım amacı doğrultusunda kamulaştırılmaması nedeniyle mülkiyet hakkının kısıtlandığından bahisle oluştuğu ileri sürülen 800.000,00-TL zararın, yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılan davada ….İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile; davacılardan …'ün tazminat isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine; … yönünden ise, hissesini 29.04.2013 tarihinde 3. kişilere sattığı ve taşınmazdaki mülkiyet hakkını sonlandırdığı,

taşınmazla mülkiyet ilişkisi kalmayan bu davacı yönünden kamulaştırmasız hukuki el atma olgusundan ve dolayısıyla anılan tarihten itibaren söz konusu taşınmazın "çocuk bahçesi alanı"nda kalan kısmına bağlı olarak davacının sahibi bulunduğu bir hakkın ihlalinden bahsedilemeyeceği açık olduğundan, davanın davacıya ilişkin kısmının ehliyet yönünden reddine karar verildiği ve kararın bu kısmının kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre gelinen aşamada İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının yargılama giderlerine ilişkin "davalı Avcılar Belediye Başkanlığından alınarak davacılara verilmesine" şeklindeki kısmının "davalı Avcılar Belediye Başkanlığından alınarak davacıya verilmesine" şeklinde düzeltilmesinin hakkaniyete uygun olacağı sonucuna varılmıştır.