Danıştay 6. Daire E.2023/8292 K.2023/9800

2- ... Belediye Başkanlığı-... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Antalya ili, Kepez ilçesi,... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı (eski ... ada, ... parsel) taşınmazı kapsayan alanda Kepez Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen parselasyon işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile; dava konusu belediye encümeni kararı ile daha önce mahkemece verilen iptal kararlarının gerekçeleri doğrultusunda ... ada, ... ve ... sayılı parseller, ... ada, ... , ... ve ... sayılı parseller ile ... ada, ... ve ... sayılı parselleri kapsayan alanda, taşınmazların arazi ve fiili kullanım durumları göz önünde bulundurularak parselasyon yapıldığı,

Mahkemece yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan raporda da belirtildiği üzere, dava konusu parselasyon ile uyuşmazlık konusu ... ada, ... sayılı parsel ile ... ada, ... sayılı parsel arasındaki sınırda herhangi bir değişiklik yapılmadığı gibi ... ada, ... sayılı parselin de uygulamaya dahil edilmediği, davacıya ait ... ada, ... sayılı parselin ise uygulama sonrası ... parsel sayısını aldığı, dava konusu son uygulamanın mahkeme kararının uygulanması amacıyla gerçekleşmesi ve davacının taşınmazının bulunduğu ada ve parseli etkilememesi,

davacının dava konusu parselasyon işlemine dayanak olan mahkeme kararının tarafı olmaması nedeniyle, işlemde davacının hukuken korunması gereken bir menfaatinin bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İdare Mahkemesince her ne kadar 2020 yılında yapılan parselasyon ile uyuşmazlık konusu parsellerde herhangi bir değişiklik yapılmadığı tespit edilmiş ise de, 2017 yılında yapılan hatalı uygulamanın 2020 yılında yapılan uygulama ile düzeltilmemiş olması nedeniyle bakılan davanın açıldığı, dolayısıyla dava konusu işlemin iptalini istemekte ehliyetinin ve menfaatinin olduğu, ayrıca 2017 tarihli parselasyona karşı açtığı davanın sonucunun beklenmesi gerektiği, temyiz konu kararın usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davalı Kepez Belediye Başkanlığınca; Dava konusu parselasyon ile uyuşmazlık konusu parselin sınırlarında herhangi bir değişiklik yapılmadığı, parselin üzerinde ruhsatlı bir binanın varlığı bilinmediğinden yeni oluşan parsellerin sınırlarının hisseli parseller oluşmaması için düzenlenerek yapıldığı, davacının yapısına ait yapı ruhsatının büyükşehir belediye başkanlığınca verildiği, dava konusu işlemin şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

Davalı Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığınca; Davacının dava konusu işlemin iptalini istemekte kişisel, meşru ve güncel menfaatinin bulunmadığı, dava konusu işlemin şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına, hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... 'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Uyuşmazlık konusu taşınmazları kapsayan alanda, Kepez Belediye Encümeni'nin ... tarihli, ... sayılı ve ... tarihli, ... sayılı kararları ile kabul edilen parselasyon işleminde, davacıya ait ... ada, ... sayılı parseldeki hisse, ... ada ... ve ... sayılı parsellere tahsis edilmiş, komşu ... ada, ... sayılı parseldeki hisse ise ... ada, ... sayılı parsele tahsis edilmiştir.

Söz konusu parselasyonun yoldan ihdas suretiyle belediye adına parsel oluşturulduğundan bahisle yargı kararı ile iptaline karar verilmesi üzerine, aynı alanda Kepez Belediye Encümeni'nin ... tarihli, ... sayılı, ... tarihli, ... sayılı kararları ile yeniden yapılan parselasyonda, düzenlemeye giren parsellerden daha az düzenleme ortaklık payı (DOP) kesintisi yapılarak imar parsellerine yapılan tahsis miktarı artırılmış, bu kapsamda ... ada, ... sayılı parsel (eski ... ada, ... parsel) ile aynı ada ... sayılı parsel (eski ... ada,

... sayılı parsel) arasındaki sınırın batı yönünden kaydırılması suretiyle komşu ... sayılı parsele ilk uygulamadan 861,47 m2 daha fazla alan tahsis edilmiş, böylelikle davacıya ait ruhsatlı yapı ile (alışveriş merkezi) komşu parsel arasındaki çekme mesafeleri azalmıştır.

Daha sonra söz konusu parselasyonun da (2017-2018 tarihli) yargı kararı ile iptaline karar verilmesi üzerine, bu kararın uygulanması amacıyla ... ada, ... ve ... sayılı parseller, ... ada, ... , ... ve ... sayılı parseller ile ... ada, ... ve ... sayılı parselleri kapsayan alanda Kepez Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile yapılan dava konusu parselasyonda, ... ada, ... sayılı parsel (bu uygulama ile ... parsel sayısını almış) ile aynı ada ... sayılı parsel arasınındaki sınırda herhangi bir değişiklik yapılmamış, davacı parseline komşu ... sayılı parsel ise uygulamaya dahil edilmemiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar, iptal davası olarak tanımlanmaktadır.

2577 sayılı Kanunun 3. maddesinde; dilekçelerde gösterilmesi gerekli hususlar belirlenmiş, 14'üncü maddesinin 3'üncü fıkrasında; dilekçelerin sırayla a) görev ve yetki, b) idari merci tecavüzü, c) ehliyet, d) idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) süre aşımı, f) husumet, g) 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden inceleneceği belirtilmiş, 15. maddenin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, dilekçelerde 14. maddenin 3/c bendine aykırılık görülmesi halinde davanın reddine karar verileceği, hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yargısal denetim amacıyla her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunması koşuluna ihtiyaç vardır. Her olay ve davada, dava açan kişinin menfaatinin, iptali istenen işlemle ne ölçüde ihlal edildiğinin takdiri yargı mercilerince yapılmaktadır.

İptal davası açılabilmesi için gerekli olan menfaat ilişkisi; kişisel, meşru ve güncel olması halinde gerçekleşecektir. Başka bir anlatımla, iptal davasına konu olan işlemin davacının menfaatini ihlal ettiğinden söz edilebilmesi için, davacıyı etkilemesi, davacının menfaatlerini ihlal etmesi, işlem ile davacı arasında ciddi ve makul bir ilişkinin bulunması gerekmektedir.

Bu ilişki, uyuşmazlığın niteliğine göre bazen mülkiyet hakkından, bazen de komşuluk hukukundan doğabilmektedir. Sonuç olarak; idari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargı yoluyla denetimini amaçlayan iptal davasının görüşülebilmesi için ön koşullardan olan "dava açma ehliyeti" iptal davasına konu idari işlemin niteliğine ve dava açanın hukuken korunması gereken menfaatlerine göre idari yargı yerince değerlendirilmektedir.

Uyuşmazlıkta; davacı tarafından, alışveriş merkezi niteliğindeki yapısının üzerine imar planına uygun şekilde otel yapmak için ilave yapı ruhsatı almak istenildiğinde, ruhsatlı yapısının inşasından sonra Belediyece bölgede yeniden parselasyon yapılarak komşu parsel sınırının parseline doğru genişletildiğinin, böylelikle otel yapımı için gerekli olan komşu çekme mesafesinin artık yeterli olmadığının öğrenilmesi üzerine, söz konusu işlemin düzeltilmesi istemiyle Kepez Belediye Başkanlığı ile Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na başvurulduğu, bu başvuruların zımnen reddi üzerine,

bölgede en son yapılan dava konusu parselasyon ile kazanılmış hakkının ortadan kaldırıldığı, parselindeki yapılaşma hakkını kısıtlayan önceki parselasyon işlemlerinde yapılan hataların düzeltilmediği ileri sürülerek bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, her ne kadar dava konusu parselasyon ile davacının taşınmazına yönelik herhangi bir değişiklik yapılmamış ise de dava dilekçesinde ileri sürülen iddiaların ''önceki parselasyon işlemi ile yapılan hatanın düzeltilmemiş olmasına'' yönelik olması ve parselasyonun olası etkileri göz önüne alındığında, dava konusu parselasyonun yapıldığı alanda taşınmazı bulunan ve bu işlemden etkilendiği açık olan davacının dava açma ehliyetinin bulunduğu sonucuna ulaşıldığından, davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.