Danıştay 6. Daire E.2023/9166 K.2024/864

3- … İnşaat A.Ş.

DAVANIN KONUSU

… Taşucu TM – Gökbelen Enerji Nakil Hattının yapımı amacıyla, ekli liste ile haritalarda kamulaştırma bilgileri ve güzergahları gösterilen taşınmazlarda elektrik dağıtım tesis yerlerinin mülkiyet şeklinde hat emniyet sahalarının ise irtifak hakkı kurulmak suretiyle … Elektrik Dağıtım A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 22/04/2022 tarih ve 31817 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 21/04/2022 tarih ve 5492 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının, Mersin İli, Silifke İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz yönünden ve … Asliye Hukuk Mahkemesinin E:… Değişik İş, K:… sayılı kararı ile verilen el koyma kararının iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesinde düzenlenen acele kamulaştırmanın şartlarının somut olayda gerçekleşmediği, acelelik halinin bulunmadığı ve mülkiyet hakkının ihlal edildiği ileri sürülmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince 2577 sayılı Kanunun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakimi …'ın açıklamaları dinlenildikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY

Dava; 9M5262 Taşucu TM – Gökbelen Enerji Nakil Hattının yapımı amacıyla, ekli liste ile haritalarda kamulaştırma bilgileri ve güzergahları gösterilen taşınmazlarda elektrik dağıtım tesis yerlerinin mülkiyet şeklinde hat emniyet sahalarının ise irtifak hakkı kurulmak suretiyle Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi uyarınca acele kamulaştırılmasına ilişkin 22/04/2022 tarih ve 31817 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 21/04/2022 tarih ve 5492 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının, Mersin İli, Silifke İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz yönünden ve ... Asliye Hukuk Mahkemesinin E:… Değişik İş, K:… sayılı kararı ile verilen el koyma kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun dava şartlarını düzenleyen 114. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinde.

"Aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması" hükmüne, aynı fıkranın (i) bendinde de, "Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması" hükmüne yer verilmek suretiyle "derdestlik" ve "kesin hüküm" olmaması halleri doğrudan dava açma şartları arasında sayılmış, Kanunun 115. maddesinde, mahkemenin dava şartı noksanlığını tespit etmesi halinde davayı usulden reddedeceği kurala bağlanmış. 303. maddesinin 1. fıkrasında ise.

"Bir davaya ait şeklî anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için, her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerekir" hükmüne yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununda; "derdestlik" ve "kesin hüküm" müesseseleri düzenlenmemiş ve Kanunun 31. maddesinde, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ve onun yerine çıkarılan Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili maddelerine atıfta bulunulmamış olmakla birlikte, tarafları ve konusu aynı olan bir davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açıldığının ve görülmekte olduğunun saptanması halinde, usul hukukunun temel kavramlarından olan derdestlik müessesesinin temelinde yatan, ilk davanın aynısı olan ikinci davanın açılmasında davacının hukuki yararı bulunmadığı olgusundan hareketle,

ikinci davanın derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine; bir davaya ait şekli anlamda kesinleşmiş olan hükme karşın tarafları, konusu ve sebepleri aynı olan ikinci bir dava açılmış olması durumunda ise bu davanın kesin hüküm nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Derdestlik durumunun ortaya çıkması için; aynı davanın iki kere açılmış olması, birinci davanın görülmekte (derdest) olması, birinci dava ile ikinci davanın aynı dava olması şartları birlikte gerçekleşmelidir.

Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından, 21/04/2022 tarih ve 5492 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının, Mersin İli, Silifke İlçesi,. Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz yönünden ve ... Asliye Hukuk Mahkemesinin E:. Değişik İş, K:… sayılı kararı ile verilen el koyma kararının iptali istemiyle 20/11/2023 tarihinde ... İdare Mahkemesinde açılan davada.

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile uyuşmazlığın görüm ve çözümünde ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'ın görevli olduğu neticesine varıldığı gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine, dosyanın Danıştay Başkanlığına gönderilmesine karar verilmesi üzerine, dosyanın, Dairemizin E:2024/151 esasına kaydedildiği ve derdest olduğu, iş bu davanın ise 18/12/2023 tarihinde Danıştay Başkanlığına hitaben.

Asliye Hukuk Mahkemesine verilen dava dilekçesi ile açıldığı anlaşılmakta olup; bakılan davanın aynı istemle açılmış ve konusu ve sebepleri aynı olan ikinci dava olduğu, ayrıca her iki davada elde edilmek istenen hukuki yararın da aynı olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, aynı davacı tarafından aynı işlemin iptali istemiyle açılan davanın, Dairemizin E:2024/151 sayılı dosyasında halen derdest olduğu anlaşıldığından konusu ve tarafları aynı olan bakılmakta olan davanın derdestlik nedeniyle incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.