Danıştay 6. Daire E.2024/2491 K.2025/2531

Dava konusu istem: Bolu ili, Merkez, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... ada, ... parsel (eski ... ve ... parsel) sayılı taşınmazın da bulunduğu alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin ... tarihli, ... sayılı Bolu Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, davacıların kadastral parselinden daha fazla DOP kesilerek yapılan bir önceki parselasyon işleminin yargı kararı ile iptal edildiği, iptal edilen parselasyon işleminde davacıların mağduriyetine sebep olunan durumun dava konusu işlemle giderildiği, parselasyon sonucu davacının kadastral parselinin bulunduğu yerden imar parseli tahsis edildiği,

verilen imar parselinin davacıların eski parselinin içinde yer alan yapılarının tamamı ile bahçe olarak kullanılan alanın bir kısmını kapsadığı, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Yargı kararının tam uygulanmadığı, imar parseline yapı yapılmasının imkansız olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Bolu ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi, ...

Mevkii, ... ada, ... parsel (eski ... ve ... parsel) sayılı taşınmaz üzerinde 18.08.1988 tarihinde kat irtifakı kurulmuş, dava konusu parselin de içinde bulunduğu alanda Bolu Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla parselasyon yapılmış, anılan parselasyon işlemi davacıların maliki olduğu taşınmazla birlikte kapanan kadastral yollardan gelen kısımların doğrudan yola verilmesi gerekirken belediye adına tapuda kayıt edildiği gerekçeleri ile ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla iptal edilmiş, anılan karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiş, söz konusu mahkeme kararı doğrultusunda yeniden hazırlanan parselasyon işlemi Bolu Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanmış, anılan işlem DOP oranının hatalı hesaplandığı gerekçesiyle ....

İdare Mahkemesinin E:... ve K:... sayılı kararlarıyla iptal edilmiş, bu karar Danıştay Altıncı Dairesinin 26/09/2013 tarihli, E:2013/7003, K:2017/1338 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiş, Bolu Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla mahkeme kararı ile iptal edilen uygulamanın geri dönüşümü yapılarak Bolu Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla yeniden parselasyon yapılmış, anılan parselasyon işleminin iptali istemiyle davacılar tarafından açılan davada, Danıştay Altıncı Dairesinin 28/02/2017 tarih ve E:2015/2735, K:2017/1340 sayılı bozma kararına uyularak ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda, kadastral parselin imar planıyla yerinde korunan mevcuttaki durumunun mümkün olduğunca bir imar parseline intibakının sağlanması gerekmekte iken davacıların kadastral parselinin arkasında yer alan bir alandan imar parselinin teşekkül ettirilerek davacılara yapılan tahsisin mağduriyetlerine sebebiyet verdiği, imar parselinin bu kısmının kadastal parselin bahçe olarak kullanılan alanına eşdeğer olmadığı,

bunun yanı sıra uygulama sahasında Bolu Belediyesince 1996 yılı itibariyle kamulaştırma yolu ile elde taşınmazlarında parselasyona tabi tutularak uygulama alanındaki kadastral parsellerden daha fazla DOP kesilmesine sebebiyet verildiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, anılan karar Danıştay Altıncı Dairesinin 06/05/2025 tarihli, E:2021/7738, K:2025/2530 sayılı kararı ile onanmıştır.

Yukarıda aktarılan yargı süreci sonrasında uyuşmazlık konusu alanda Bolu Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararıyla yeniden yapılan parselasyon işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

22/02/2020 tarih ve 31047 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulan Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmeliğin "Parselasyon planlarının yapımı ve dağıtım esasları" başlıklı 17. maddesinde; "(1) İmar parsellerinin oluşturulması ve dağıtımında aşağıdaki esaslar dikkate alınır: a) Düzenlemeye giren parsellerin tahsisi, uygulama sonucunda mümkün olduğunca düzenleme öncesi parselin bulunduğu yerden yapılır.

Düzenlemeye alınan parsellerin imar planında umumi ve kamu hizmet alanlarına denk gelmesi halinde ise, diğer parsellerin bulunduğu yerden tahsisinin yapılmasından sonra, teknik zorunluluklar da dikkate alınarak en yakın ve tahsise uygun olabilecek imar parsellerine tahsisi sağlanır. b) Parselasyon planıyla; imar planına, imar planında aksine bir hüküm yoksa, imar mevzuatında belirtilen minimum parsel büyüklüklerinin altında parsel oluşturulamaz. c) İmar plânı ve mevzuata göre korunması mümkün olan yapıların, asgari parsel büyüklüğünü sağlaması kaydıyla, tam ve hissesiz bir imar parseline denk gelmesi sağlanır.

Asgari parsel büyüklüğünün sağlanamaması halinde, 16 ncı maddede belirtilen hükümlere göre tahsis ve bedele dönüştürme işlemleri yapılabilir. ç) Kamu yatırımlarının yürütülmesi amacıyla, kamu kurumlarına ait taşınmazdaki hisseler müstakil bir imar parselinde toplanabilir. d) Düzenleme sahasında kalan hisseli arazi ve arsalar, hisse sahiplerinin muvafakatı halinde veya ilgili idarece arazideki fiili kullanım durumunun tespit edilmesi halinde muvafakat aranmaksızın; imar planında aksine bir hüküm yoksa imar mevzuatında belirtilen asgari parsel büyüklüğünü sağlamak kaydıyla müstakil hale getirilebilir.

İlgili idarece fiili durumun oluştuğuna dair mahallinde yapılan tespit, özel parselasyon krokileri, emlak vergisi kayıtları, belediyesince hazırlanmış çap ve benzeri diğer belgelerin değerlendirilmesiyle hazırlanan ve imza altına alınan tutanak belediyesinde belediye başkanınca, diğer yerlerde ilgili birim amirince onaylanır.

Bu durumun belediye encümen kararı, il idare kurulu kararı veya ilgili idare onayında belirtilmesi durumunda, müstakil parseller oluşturulabilir. e) Taşınmaz sahibine tahsis edilen miktarın asgari imar parsel alanından küçük olması veya diğer teknik ve hukuki nedenlerle müstakil imar parseli verilememesi halinde, bu miktar mümkün mertebe tek bir imar parseline hisselendirilir. f) İmar planına ve mevzuatına uygun olması kaydıyla arazideki mevcut yapılaşmalar dikkate alınarak imar parselleri oluşturulur." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Parselasyon yapılmış bir alanda tekrar parselasyon yapılabilmesi için; söz konusu parselasyon işleminin yargı kararıyla iptal edilmesi, alanda yeni bir plan yapılması ya da mevcut parselasyonda maddi hatanın bulunması gerekmektedir.

Mahkeme kararı sonucu "iptal" hükmü esas alınarak yeniden yapılan parselasyon işlemlerinde, önceki parselasyon işlemi hukuki varlığını yitirdiğinden, öncelikle tescilli imar parsellerinin DOP paylarının iadesi suretiyle bir önceki parsel sayı ve vasıflarına dönüşümünün, böylelikle parselasyon öncesi hukuki duruma yeniden gelinmesinin sağlanması, sonrasında mer'i uygulama imar planı hüküm ve yargı kararında tespit edilen aykırılıklar göz önünde bulundurularak parselasyon işleminin tesis edilmesi zorunludur.

Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu alanda dava konusu parselasyon işleminden önce alanda onaylanan parselasyon işleminin; davacıların kadastral parselinin arkasında yer alan bir alandan imar parselinin teşekkül ettirilerek davacılara yapılan tahsisin mağduriyetlerine sebebiyet verdiği, imar parselinin bu kısmının eski parselin bahçe olarak kullanılan alanına eşdeğer olmadığı ve düzenleme sahasında Bolu Belediyesince 1996 yılı itibariyle kamulaştırma yolu ile elde taşınmazların da parselasyona tabi tutularak uygulama alanındaki kadastral parsellerden daha fazla DOP kesilmesine sebebiyet verildiği gerekçesiyle iptal edildiği,

bunun üzerine yargı kararını uygulamak amacıyla parselasyon işleminin onaylandığı ancak dosyada bulunan dağıtım cetvelleri ve parselasyon planlarının incelenmesinden davacının kadastral parselinin yola cephesinin daha fazla olduğu, dava konusu parselasyon ile bir önceki uygulamaya göre yola olan cephesinin arttırıldığı ancak yine kadastral haline göre yola cephesinin küçültülerek parselin arkasında biçimsiz bir imar parseli oluşturulduğu ve bu parselin davacıya tahsis edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, yargı kararının kısmen uygulandığı ve işlemin dayanağı olan yargı kararında da belirtildiği gibi parselasyon işlemi sonucu verilen imar parselinin eşdeğer olmadığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.