Danıştay 6. Daire E.2024/3827 K.2025/830

2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ... Akaryakıt Nakliye Otomotiv İnşaat Taahhüt Hayvancılık Gıda Turizm Sanayi Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Odası Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN ÖZETİ

İzmir ili, Bornova ilçesi, ...Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza "akaryakıt ve servis istasyonu alanı (LPG istasyonu yer alabilir)" kullanım kararı getirilmesine ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin kabulüne dair İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki ...İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan mahkeme kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali yolunda ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince verilen ...tarihli, E:..., K:... sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen... tarihli, E:..., K:... sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine 19/02/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

KARŞI OY (X) : Dava, İzmir ili, Bornova ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza "akaryakıt ve servis istasyonu alanı (LPG istasyonu yer alabilir)" kullanım kararı getirilmesine ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin kabulüne dair İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde "Nazım İmar Planı, varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plandır." hükmüne yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, bölgenin üst ölçekli planı olan İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında kentsel yerleşik alan kullanımında, 1/25000 ölçekli planda kentsel yerleşik (meskun) alanlar kullanım kararında kalan İzmir ili, Bornova ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın malikinin istemi üzerine, yürürlükteki 1/5000 ölçekli nazım imar planında kısmen "meskun konut alanları", kısmen "park ve yeşil alan, yol" olarak belirlenen kullanım kararının.

İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilerek 28/01/2022-28/02/2022 tarihleri arasında ilan edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile "kısmen Akaryakıt ve Servis İstasyonu (LPG İstasyonu yer alabilir); kısmen de park ve yeşil alan" olarak değiştirildiği ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği açıklama raporunda değişikliğin amacının "Bölgenin ticari aktivitesi sebebiyle bölgeye giriş yapan taşıtlara hizmet verecek şekilde akaryakıt ve LPG satış tesisinin kurulması" şeklinde tanımlandığı anlaşılmaktadır.

İdare Mahkemesince, mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemeleri üzerine düzenlenen iki ayrı bilirkişi raporu ile dosyada bulunan bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesi sonucunda; dosyaya sunulan şehir plancıları tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda, dava konusu plan değişikliğinin, parçacıl olarak ele alındığı, söz konusu plan değişikliği ile getirilen kullanımın mevcut altyapı üzerinde ilave trafik yüklerine etkisi olacağının göz önünde bulundurulmadığı ve bu kapsamda plan çalışması için yapılacak bütünlüklü analizlerin sentezlerin ve kurum/kuruluş görüşlerinin alınması gerekmekte iken bunun yapılmadığı,

plan değişikliğinin ancak teknik ve nesnel gerekçelere dayalı olarak ve kamu yararı amacıyla yapılabileceğine ilişkin Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 26. maddesine aykırı olarak plan değişikliğinin sadece parsel malikinin talebine göre değerlendirildiği ve kamusal yarar amacı taşımadığı yönünde değerlendirmelere yer verildiği görülmekte ise de, söz konusu raporda da belirlendiği üzere davaya konu işlem ile getirilen kullanım kararının üst ölçekli plan kararları ile uyumlu olduğu, plan değişikliğine ilişkin ilgili kurum/kuruluş görüşlerinin dosya içerisinde mevcut olduğu,

nazım imar planı değişikliğine ilişkin plan açıklama raporu içeriğinde amaç ve kapsam başlığı altında bölgenin ticari aktivitesi sebebiyle bölgeye giriş yapan taşıtlara hizmet verecek şekilde akaryakıt ve Lpg satış tesisinin kurulmasının amaçlandığının belirtildiği, değişiklik öncesi kısmen meskun konut alanı, kısmen park ve yeşil alan ve kısmen de taşıt yolu kullanımlı alanın, değişiklik ile park ve akaryakıt istasyonu kullanımına dönüştürüldüğü, bu sebeple mevcut yeşil alan kullanımında bir azalma olmadığı gibi konut alanının kaldırılması sebebiyle nüfus yoğunluğunun da azaltıldığı,

bu sebeple getirilen plan kararının plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmadığı gibi teknik ve nesnel bir gerekçeye dayandığı, bu açıdan kamu yararına uygun olduğunun anlaşıldığı,

öte yandan plan değişikliğinin mevcut altyapı üzerinde ilave trafik yüklerine etkisi olup olmadığına ilişkin olarak ise yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde ulaşım konusunda uzman bilirkişi tarafından hazırlanan raporda da, dava konusu parselde yapılması planlanan akaryakıt tesisinin cepheli olduğu 372 no'lu sokak üzerinde gerekli kavşak düzenlemeleri yapıldıktan sonra tesisin mevcut trafiğe önemli derecede etkisinin olmayacağının değerlendirildiği anlaşılmakla, dava konusu plan değişikliğinin imar mevzuatı, şehircilik ilkeleri,

planlama esasları ve kamu yararı açısından hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüyle anılan mahkeme kararının kaldırılmasına, yapılaşmasını tamamlamış konut yoğun kullanım kararına ayrılmış olan kentsel doku içinde, alanın bu niteliği dikkate alınmadan, konut alanı ve yeşil alan kullanım kararlarında değişiklik yapılarak, yeşil alan/ park kullanım kararına ayrılan alan miktarının azaltılması, parselin doğusu ve batısında mevcut fiilen iki ayrı yolun trafiğe kapatılması suretiyle akaryakıt, LPG ve servis istasyonu kullanım kararı getirilmesini zorunlu kılan nedenlerin bulunmadığı,

değişikliğin Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 26. maddesine aykırı usulde yürürlüğe konulduğu, 2500 m2 lik alan büyüklüğü kriterinin sağlanmadığı, paftası ile bütün olan nazım imar planı değişikliğinin plan notunda çelişkili açıklamalara yer verilerek yürürlüğe konulduğu anlaşıldığından, davaya konu imar planı değişikliği işleminde, imar mevzuatına, şehircilik ve planlama ilkeleri ile kamu yararına uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Uyuşmazlığın incelenmesinden; dava konusu plan değişikliği ile getirilen kullanım kararının üst ölçekli plan kararları ile uyumlu olduğu, plan değişikliğine ilişkin ilgili kurum/kuruluş görüşlerinin dosya içerisinde mevcut olduğu, bölgenin ticari aktivitesi sebebiyle bölgeye giriş yapan taşıtlara hizmet verecek şekilde akaryakıt ve LPG satış tesisinin kurulmasının amaçlandığı, dosyaya sunulan bilirkişi raporunda dava konusu parselde yapılması planlanan akaryakıt tesisinin cepheli olduğu ... no'lu sokak üzerinde gerekli kavşak düzenlemeleri yapıldıktan sonra tesisin mevcut trafiğe önemli derecede etkisinin olmayacağının belirtildiği,

değişiklik öncesi kısmen meskun konut alanı, kısmen park ve yeşil alan ve kısmen de taşıt yolu kullanımlı alanın, değişiklik ile park ve akaryakıt istasyonu kullanımına dönüştürüldüğü, bu sebeple mevcut yeşil alan kullanımında bir azalma olmadığı, bu sebeple getirilen plan kararının plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmadığı gibi teknik ve nesnel bir gerekçeye dayandığı, bu açıdan kamu yararına ve planlamaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan, temyize konu idari dava dairesi kararında, toplam alanının 2008 m2 olarak belirtildiği dava konusu taşınmaza akaryakıt ve servis istasyonu (LPG İstasyonu yer alabilir) kullanım kararı getirilmesine ilişkin değişikliğin, Akaryakıt/LPG/Servis İstasyonlarının Yer Seçimi ve İmar Planlarında Belirlenmesine İlişkin Uyulacak İlke ve Esaslar ile belirlenen en az 2500 m2 lik alanda bu nitelikte kullanım kararı getirilebileceğine dair kurala aykırı olduğu ve dava konusu nazım imar planı değişikliğinde bu yönüyle mevzuata uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmışsa da,

dava konusu plan değişikliğine ilişkin paftalar incelendiğinde taşınmazda akaryakıt ve servis istasyonu öngörüldüğü, ayrı ve müstakil biçimde LPG istasyonu kullanım kararı öngörülmediği, dava konusu plan değişikliği kullanımına parantez içerisinde LPG istasyonu eklenmişse de taşınmazda bu sebeple LPG tesisinin yer alacağının kesin ve belirli olmadığı, bu sebeple taşınmazın alan büyüklüğünün anılan ilke ve esaslarda akaryakıt ve servis istasyonu kullanımı için alanın en az 2000 m2 olması kuralına uygun olduğu görüldüğünden bu yönüyle de dava konusu plan değişikliğinin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, dava konusu plan değişikliğinin imar mevzuatı, şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararı açısından hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığından temyize konu idari dava dairesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Dairemiz kararına katılmıyoruz.