Danıştay 6. Daire E.2024/4823 K.2024/6663

Dava konusu istem: Muğla ili, Bodrum ilçesi, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... Mahallelerini kapsayan alana ilişkin Muğla Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının, ... Mahallesi, ... ada, ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasının incelenmesinden, 1/5000 ölçekli nazım imar planının 09.03.2020-08.04.2020 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, askı süresi içerisinde 21.04.2020 tarihli dilekçe ile itirazda bulunulduğu, itirazın kısmen kabul edilerek 05/10/2020-04/11/2020 tarihleri arasında ikinci kez askıya çıkarılmasına rağmen ikinci ilan süresi içerisinde herhangi bir itirazın bulunmadığı, olayda 2577 sayılı Kanunun 7. maddesinin 4. fıkrası kapsamında bir uygulama işleminin de (parsele imar durum belgesi alınması, kamulaştırma yapılması, arazi ve arsa düzenlemesi yapılması,

ifraz/terk yapılması gibi) bulunmadığı, öte yandan 02.05.2023 tarihli başvuru dilekçesindeki bilgi edinme kapsamındaki talebe Bodrum Belediye Başkanlığınca verilen 30.05.2023 tarihli cevabın da dava açma süresini ihya etme olanağı bulunmadığı hususları dikkate alındığında; dava konusu plana ikinci askının son ilan tarihi olan 04.11.2020 tarihini takip eden 60 gün içinde ve en son olarak sürenin son gününün hafta sonu tatiline (pazar günü) denk gelmesi nedeniyle takip eden ilk iş günü olan 04.01.2021 tarihinde dava açılması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 21.06.2023 tarihinde açılan davanın süresinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti:Temyize konu kararda Bodrum Belediyesi Plan ve Proje Müdürlüğünün ... günlü, ... sayılı yazısında ve davalı idarenin savunma dilekçesinde, uyuşmazlığa konu bölgede 1/5000 ölçekli nazım imar planı uyarınca 1/1000 ölçekli uygulama imar planı çalışması yapıldığı belirtilmekte ise de, 1/1000 ölçekli uygulama imar planının ilan edilerek yürürlüğe konulmasından sonra, bu planın dayanağı durumunda olan 1/5000 ölçekli nazım imar planının birlikte ya da ayrı olarak dava konusu edilebileceği gerekçesinin ilavesi suretiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Uyuşmazlık konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planına dava konusu taşınmazlar yönünden askı süresi içerisinde itiraz edilmekle birlikte anılan itiraz reddedildiğinden dava açma süresinin ilk askı tarihleri esas alınarak değerlendirilmesi gerektiği buna göre dava açma süresinin son askı tarihi olan 08.04.2020 tarihinden itibaren dava tarihi itibariyle yürürlükte olan kanun uyarınca altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde zımnen reddedilmiş sayılacağı günden itibaren altmış gün içinde ve son olarak 14.08.2020 tarihinin de adli tatil süresi içerisine denk gelmesi nedeniyle 07.09.2020 tarihinde açılması gerekirken 21.06.2023 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğu gerekçesi ile temyize konu bölge idare mahkemesi idari dava dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... tarih ve ... sayılı Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile Muğla ili, Bodrum ilçesi, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... mahalleleri 1/5000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının onaylandığı, anılan imar planının 09.03.2020-08.04.2020 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, Muğla Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından 21.04.2020 tarihli dilekçe ile dava konusu 1/5000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planını kapsayan alanda kalan; ... mahallesi ... ada, ..., ..., ... ve ... sayılı parseller, ...

Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın doğusunda bulunan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki tescil harici alana ilişkin kısım ve ...

Mahallesi ... ada, ... ve ... sayılı parseller, ... mahallesi ... ada ... parsel sayılı taşınmaz ile ilgili olarak yapılan itirazlardan yalnızca ... mahallesi ... ada ... sayılı parsele ilişkin itirazın ... tarih ve ... sayılı Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile kabul edilerek plan değişikliğinin 05.10.2020-04.11.2020 tarihleri arasında ikinci kez askıya çıkarıldığı, davacı idare tarafından ikinci askı süresi içerisinde itirazda bulunulmadığı,

sonrasında 02.05.2023 tarihli dilekçe ile dava konusu taşınmazlar ile birlikte başka taşınmazlar ile ilgili anılan taşınmazları kapsayan alanda yapılan imar planları ve plan notları hakkında bilgi verilmesinin istenildiği, Bodrum Belediye Başkanlığı Plan ve Proje Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile istenilen bilgilerin verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME

3194 sayılı İmar Kanununun "Planların Hazırlanması ve Yürürlüğe Konulması" başlıklı 8. maddesinin (b) bendinde: "İmar Planları. Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır.

Planlar, plan değişiklikleri ve plan revizyonları; kayıt altına alınmak ve arşivlenmek üzere Bakanlıkça oluşturulan elektronik ortama yüklenmek ve aynı sistem üzerinden Plan İşlem Numarası almak zorundadır. Planlar, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir.

Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar." hükmü yer almaktadır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; ikinci fıkrasında, bu sürenin, idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı;

dördüncü fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, "Üst Makamlara Başvurma" başlıklı 11. maddesinin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan halinde ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı hususu kurala bağlanmıştır.

Anılan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden; imar planlarına karşı, 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında yapılacak başvurular için, 3194 sayılı Kanun'un 8/b maddesi ile özel bir itiraz süresi getirildiği anlaşılmaktadır.

Bu durum karşısında, imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır.

Buna göre, imar planlarına askı süresi içinde bir itirazda bulunulmamış ise davanın, 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren altmış gün içinde açılması gerekir.

Bakılan uyuşmazlıkta dava konusu planın 09.03.2020-08.04.2020 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, askı süresinin 26.03.2020 tarih ve 31080 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7266 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesinin (a) bendi uyarınca bir hakkın doğumu kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm sürelerin 30.04.2020 (bu tarih dahil) tarihine kadar durdurulduğu döneme denk geldiği dikkate alındığında 21.04.2020 tarihli itiraz dilekçesinin askı süresi içerisinde verildiğinin kabulü gerekmekle birlikte, dosyanın incelenmesinden,

Muğla Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararında bahsi geçen dilekçede itiraz edilen taşınmazlardan yalnızca ... mahallesi ... ada ... parsele ilişkin itirazın kısmen kabul edildiği, geriye kalan taşınmazlara ilişkin itirazların ise reddedildiği, 02.05.2023 tarihli bilgi edinme kapsamındaki başvuruya verilen 30.05.2023 tarihli cevabın da süreyi ihya etmeyeceği dikkate alındığında, askı süresi içerisinde yapılan itirazın zımnen reddedilmiş sayılmasına ilişkin sürenin bitiminden itibaren dava açma süresi içerisinde davanın açılması gerekmektedir.

Bu durumda, dava açma süresinin son askı tarihi olan 08.04.2020 tarihinden itibaren dava tarihi itibarıyla yürürlükte olan kanun uyarınca altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde zımnen reddedilmiş sayılacağı günden itibaren altmış gün içinde ve son olarak 14.08.2020 tarihinin de adli tatil süresi içerisine denk gelmesi nedeniyle davanın en geç 07.09.2020 tarihinde açılması gerekirken 21.06.2023 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin İdare Mahkemesinin kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun ek gerekçe ile reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesinin kararında sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmamaktadır.