Danıştay 6. Daire E.2024/4901 K.2025/5265

2- ... Belediye Başkanlığı/... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: İstanbul ili, Silivri ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parselin (... ada, ... sayılı parsel) bulunduğu alana yönelik Silivri Belediye Meclisi’nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilerek İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi’nin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli Silivri Merkez Sahil Bölgesi Uygulama İmar Planı'nın iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; dosyanın ve yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, dayanağı 1/5000 ölçekli nazım imar planında yer almadığı halde davaya konu taşınmaza 1/1000 ölçekli uygulama imar planında kısmen günübirlik tesis alanı fonksiyonu öngörülmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle uygulama imar planının belirtilen kısmının iptaline, nazım imar planında 15 metre ve daha geniş yolların gösterilmesinin planlama tekniğine uygun olduğu,

dolayısıyla dava konusu uygulama imar planının nazım imar planında gösterilmeyen 10 metrelik yol alanına ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle bu kısım yönünden yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; davalı idarelerin istinaf başvurusunun reddine; dayanağı nazım imar planında gösterilmeyen 10 metre en kesitli taşıt yolunun uygulama imar planında gösterilmesinin uygulama imar planını nazım imar planına aykırı hale getireceği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının 1/1000 ölçekli uygulama imar planın taşınmaza verilen "10 metre yol" fonksiyonuna ilişkin kısmının kaldırılmasına, bu kısım yönünden dava konusu planın iptaline, karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Silivri ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parseli (... ada, ... sayılı parsel) kapsayan alana yönelik 1/1000 ölçekli Silivri Merkez Sahil Bölgesi Uygulama İmar Planı, Silivri Belediye Meclisi’nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilerek İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi’nin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanmıştır.

Belirtilen uygulama imar planının 07/02/2022-10/03/2022 tarihleri arasında askıya çıkarılması üzerine davacı tarafından plana 09/03/2022 tarihinde, askıda yapılan itiraz Silivri Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile reddedilmiştir.

Davacının itirazının reddine ilişkin davalı Silivri Belediye Başkanlığı Plan ve Proje Müdürlüğü'nce hazırlanan 01/06/2022 tarihli bildirim yazısının davacıya tebliğ edilmesi üzerine, anılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istemiyle 13/07/2022 tarihinde bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde altmış (60) gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği kurala bağlanmış, yine aynı kanunun “Üst makamlara başvurma” başlıklı 11. maddesinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması,

değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurmanın, otuz gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı, kurala bağlanmıştır.

3194 sayılı İmar Yasasının 5. maddesinde, uygulama imar planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

Aynı Yasanın 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi. "İmar Planları. Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır.

(Ek cümle:14/2/2020-7221/6 md.) Planlar, plan değişiklikleri ve plan revizyonları; kayıt altına alınmak ve arşivlenmek üzere Bakanlıkça oluşturulan elektronik ortama yüklenmek ve aynı sistem üzerinden Plan İşlem Numarası almak zorundadır. Planlar, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer.

(Yeniden düzenleme dördüncü cümle: 12/7/2013-6495/73 md.) Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar.

Belediye ve mücavir alan dışında kalan yerlerde yapılacak planlar valilik veya ilgilisince yapılır veya yaptırılır. Valilikçe uygun görüldüğü takdirde onaylanarak yürürlüğe girer. (Yeniden düzenleme üçüncü cümle: 12/7/2013-6495/73 md.) Onay tarihinden itibaren valilikçe tespit edilen ilan yerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. İtirazlar valiliğe yapılır, valilik itirazları ve planları onbeş gün içerisinde inceleyerek kesin karara bağlar.

(Ek paragraf:14/2/2020-7221/6 md.) İmar planları ve bu planlardaki değişikliklerin nerede askıya çıktığına dair bilgilendirme ilanı, askı süresi ile eş zamanlı olarak ilgili muhtarlıkların panosunda duyurulur. Ayrıca plan değişikliği hakkında, değişikliğe konu alanda görülebilir bir şekilde en az 2 adet tabela ile 30 gün süreyle bilgilendirme yapılır.

(Ek paragraf:14/2/2020-7221/6 md.) Kentsel tasarım projeleri uygulama imar planlarıyla birlikte hazırlanabilir. Bu kentsel tasarım projelerinin uygulamasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.

Onaylanmış planlarda yapılacak değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir.

Kesinleşen imar planlarının bir kopyası, Bakanlıkça oluşturulan elektronik ortamdaki Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Altyapısı üzerinden, ilgili idaresi tarafından, arşivlenmek üzere Bakanlığa gönderilir." hükümlerini içermektedir.

14/06/2014 tarih ve 29030 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin, "Planların ilanı, itirazlar ve kesinleşmesi" başlıklı 33. maddesinin 4. fıkrasında. "Planlara itiraz, otuz günlük ilan süresi içinde idareye yapılır ve itirazlar idarece değerlendirilir. İdarenin karar merciince itirazların reddedilmesi halinde, planlar başkaca bir onay işlemine gerek kalmaksızın red kararı tarihinde kesinleşir.

İtiraz olmaması halinde planlar askı süresinin sonunda kesinleşir.", 6. fıkrasında. "İlan ve askı süresinde yapılan itirazlar üzerine idarelerce, planlarda değişiklik yapılması halinde planın değişen kısımlarına ilişkin olarak yeniden ilan süreci başlatılır.", 7. fıkrasında. "Onaylanmış planlarda yapılacak revizyon, ilave ve değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir." düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda anılan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden, imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren 30 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 30 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği;

imar planlarına askı süresi içinde bir itirazda bulunulmamış ise, davanın, 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde açılması gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Uyuşmazlık konusu olayda, imar planına askı süresi içinde itiraz edildiğine göre, dava açma süresinin İdari Yargılama Usulü Kanununun 11. maddesi kapsamında belirlenmesi gerekmektedir.

Bu durumda, 07/02/2022-10/03/2022 tarihleri arasında askıya çıkarılarak ilan edilen dava konusu imar planlarına davacı tarafından askı tarihleri arasında 09/03/2022 tarihinde yapılan itirazın, askı süresini izleyen otuz gün içerisinde bir cevap verilmeksizin 09/04/2022 tarihinde reddedildiği, bu tarihi izleyen altmış gün içerisinde ve en son 08/06/2022 tarihinde açılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra 13/07/2022 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, davaya konu uygulama imar planı, davacı parseli bakımından zımnen ret süresi sonunda kesinleştiğinden davalı idarenin bu sürelerden sonra tesis edilen davacının itirazının reddine ilişkin işleminin davacıya tebliğinin ya da dava dışı parsellere ilişkin olarak kabul edilen itirazlar üzerine uygulama imar planının yeniden askıya çıkarılmasının, 2577 sayılı Yasanın 11. maddesi uyarınca işlemeye başlayan dava açma süresini canlandırmayacağı açıktır.

Bu itibarla, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, kısmen dava konusu işlemin iptali, kısmen davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı davalılar tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddi, davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan Mahkeme kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle kaldırılan kısım yönünden dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.