Danıştay 6. Daire E.2024/6401 K.2025/5019

Dava konusu istem: Davacı yapı denetim şirketi tarafından, Batman ili, Merkez, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ... YİBF nolu yapıya ilişkin olarak davacı şirket hakkında tesis edilen ve 10.07.2014 tarih ve 29056 sayılı Resmi Gazetede ilan edilen bir yıl süreyle geçici olarak faaliyetinin durdurulması cezasına esas alınan fiil ve hallerin Yapı Denetim Uygulama Yönetmeliğinin Geçici 11. maddesindeki hükümlere göre yeni iş almaktan men cezasını gerektirdiğinden bahisle davacı şirketin Bakanlıkça kayıtlarının tutulmasına yönelik tesis edilen 20/04/2018 tarih ve 30397 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ... tarih ve... sayılı Bakanlık Oluru'nun kaldırılması istemiyle yapılan 18/10/2022 tarihli başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı iptal kararı sonrasında ...

YİBF nolu yapıyla ilgili olarak yeniden yapılan değerlendirme çerçevesinde, söz konusu yapıda tespit edilen aykırılıkların yapının taşıyıcı sistemini etkilemesi nedeniyle davacının 4708 sayılı Kanunun 8/g maddesi gereğince bir yıl süreyle yeni iş almaktan men cezasıyla cezalandırılması gerektiğinde duraksama bulunmadığı dikkate alındığında, idarece, ilgili Yönetmelik ve Genelge hükümleri doğrultusunda, Kanun değişikliği öncesi davacı hakkında uygulanan idari yaptırımın yeniden değerlendirilerek, ulaşılan sonuca yönelik olarak kayıt tutulması şeklinde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; olayda davacının gerek başvuru gerekse dava dilekçesindeki beyanlarından hakkında tesis edilen işlemden haberdar olduğunun açık olduğu, açılan davanın iptal ile sonuçlanması üzerine idarece yeni işlem tesis edildiğinin görüldüğü, bu durumda, 20/04/2018 tarih ve 30397 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan işlemden haberdar olmasından yaklaşık 4 yıl sonra söz konusu müeyyidenin kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan davada süre aşımı bulunduğu sonucuna varılmış olup belirtilen gerekçeyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Batman ili, Merkez, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ... YİBF nolu yapıya ilişkin olarak davacı şirket hakkında 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanununun 8. maddesi uyarınca tesis edilen denetim faaliyetinin 1 yıl süre ile durdurulmasına dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla özetle, "fiilin işlendiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, idari yaptırım uygulanacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmünün dikkate alınması gerektiği, ancak, lehe hükmün uygulanması amacıyla verilecek bir iptal kararının başka idari yaptırımların uygulanmasına da engel olmayacağı, bu durumda,

idarece 4708 sayılı Kanunun 4.maddesinin 2. fıkrasının (c) ve (g) bentlerinde öngörülen esaslara aykırılığın yapının taşıyıcı sistemini etkileyip etkilemediği noktasında bir değerlendirme yapılmak suretiyle lehe getirilen idari para cezası yahut yeni iş almaktan men cezalarından birinin uygulanmasının gerektiği işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükmüne dayalı olarak davacının denetim faaliyetinin bir yıl süreyle geçici olarak durdurulmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiş, bu karar Danıştay Altıncı Dairesinin 14.10.2019 tarih ve E:2019/14951,

K:2019/9260 sayılı kararı ile onanarak kesinleşmiş, anılan Mahkeme kararı uyarınca davacı hakkında tesis edilen faaliyetin durdurulması cezası, Bakanlık Makamının ...tarih ve ... sayılı Olur'u ile iptal edilmiş ve bu husus 11.06.2016 tarih ve 29739 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Bunun üzerine Batman İl Yapı Denetim Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararında, 05.04.2016 tarih ve 8261 sayılı (2016/02 nolu) Genelge uyarınca yapılan değerlendirmede... YİBF nolu yapıda tespit edilen aykırılıkların yapının taşıyıcı sistemini etkilemesi nedeniyle söz konusu fiilin idari müeyyide karşılığının 6645 sayılı Kanunun 32.maddesiyle yeniden düzenlenen 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 8/(g) maddesi gereğince bir yıl süreyle yeni iş almaktan men cezası olduğunun belirtilerek davacı hakkında bu cezanın değerlendirilmesi için Bakanlığa teklifte bulunulduğu görülmüştür.

... tarih ve...sayılı Bakanlık Oluru ile; "...Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin Geçici 11. maddesinde Kanunun, 6645 sayılı Kanun ile değişik hükümleri yürürlüğe girmeden önce herhangi bir nedenle izin belgesi iptal edilenler hariç olmak üzere yapı denetim kuruluşları hakkında verilmiş olan geçici faaliyet durdurma cezaları; cezalandırmaya esas alınan fiil ve haller, Kanunun 6645 sayılı Kanun ile değişik hükümlerine göre yeni iş almaktan men cezasını gerektirmiyor ise, belgenin iptal edilerek faaliyete son verme cezası verilmesi bakımından tekerrüre esas alınmaz." hükmünün yer aldığı,

bu hükme istinaden Batman Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü Yapı Denetim Komisyonunca ... Denetim Limited Şirketi hakkında Batman ili, Merkez, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ...

YİBF nolu yapıda tespit edilen cezalandırmaya esas fiil ve hallerin 4708 sayılı Kanunun 6645 sayılı Kanun ile değişik hükümlerine göre yeni iş almaktan men cezası gerektirdiğine karar verildiğinden, anılan şirketin Bakanlıkça kayıtlarının tutulması ve bu durumun Resmi Gazetede ilan ettirilmesi, Resmi Gazetede ilanına müteakiben Batman Valiliğince Tillo Yapı Denetim Limited Şirketine bildirimde bulunulmasına karar verilmiş ve bu karar 20.04.2018 tarih ve 30397 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Davacı şirket tarafından 18.10.2022 tarihli dilekçesiyle davalı idareye başvurarak, söz konusu yeni iş almaktan men cezasına ilişkin 20.10.2022 tarih ve 4830982 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan işlemin kaldırılması talep edilmiştir.

Davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemiyle "...denetim sorumluluğunu üstlendiğiniz ... YİBF nolu yapı ile ilgili olarak 20.04.2018 tarih ve 30397 sayılı Resmi Gazete ilanı ile tarafınıza 1 yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası uygulanmamış olup, ...

YİBF nolu yapıyı 4708 sayılı Kanunda öngörülen esaslara göre denetlemediğiniz gerekçesiyle 10.07.2014 tarih ve 29056 sayılı Resmi Gazete ilanı ile faaliyetlerinizin 1 yıl süreyle geçici olarak durdurulmasına esas alınan fiil ve hallerin Kanunun 6645 sayılı Kanun ile değişik hükümleri ve Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin Geçici 11. maddesine göre yeni iş almaktan men cezası gerektirdiğinden Bakanlıkça kayıtlarınızın tutulması talimatlandırılmıştır.

Ayrıca 20.04.2018 tarih ve 30397 sayılı Resmi Gazete ilanında hakkınızda tesis edilmiş olan Bakanlıkça kayıtlarınızın tutulması işlemine yönelik açılmış herhangi bir dava kaydı bulunmadığından 18.10.2022 tarihli dilekçenize yapılacak bir işlem bulunmamaktadır." denilerek davacının istemi reddedilmiştir.

Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın 40. maddesinin 2. fıkrasında, devletin işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorunda olduğu hükme bağlanmış; 125. maddesinin 3. fıkrasında ise, 40. maddedeki düzenlemeyle uyumlu olarak idari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin yazılı bildirim tarihinden itibaren başlayacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun, "Dava açma süresi" başlıklı, 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu. 2. fıkrasında, bu sürenin, idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı.

4. fıkrasında ise, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, 11. maddesinin işlem tarihindeki halinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan idari dava açma süresi içinde istenebileceği; yapılan başvurunun, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı;

altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, isteğin reddedilmiş veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İlgili mevzuat başlığı altında belirtilen Anayasa ve 2577 sayılı Kanun hükümleri uyarınca; özel kanunlarında aksine bir hüküm bulunmadıkça, idari işlemlerde dava açma süresinin başlamasında yazılı bildirimin esas olduğu, dava açma süresi hesabında ilân tarihinin, ancak "ilanı gereken" düzenleyici nitelikteki işlemler açısından dikkate alınacağı, bireysel/subjektif nitelikteki işlemlere karşı ilgililerin, bu işlemlerin kendilerine yazılı olarak bildirildiği tarihten itibaren dava açabilecekleri açıktır.

İdari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin, yazılı bildirim tarihinden başlayacağı kuralı, idari işlemlerin idare tarafından ilgililere açık ve anlaşılır bir biçimde duyurulması ve bu işlemlere karşı idari yollara veya dava yoluna başvurmalarına olanak sağlama amacını taşımaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; ... tarih ve ... sayılı Bakanlık Oluru ile; davacı şirketin Bakanlıkça kayıtlarının tutulması ve bu durumun Resmi Gazetede ilan ettirilmesi, Resmi Gazetede ilanına müteakiben Batman Valiliğince ...

Yapı Denetim Limited Şirketi bildirimde bulunulmasına karar verildiği, bu kararın 20.04.2018 tarih ve 30397 sayılı Resmi Gazetede yayımlandığı, Dairemizin 27.05.2025 tarihli ara kararıyla bahse konu kararın davalı idare tarafından veya Batman Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce davacı şirkete tebliğ edilip edilmediği hususunun sorulması üzerine davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı yazısıyla Batman Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce davacı şirkete herhangi bir tebligatın yapılmadığının bildirildiği,

öte yandan davacı şirketin bahse konu işlemi haricen öğrendiğine dair bilgi ve belgenin de dosyaya sunulmadığı, 18.10.2022 tarihli dilekçesine verilen 20.10.2022 tarihli cevap üzerine 28.11.2022 tarihinde açılan davanın süresinde olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, işin esasa girilerek bir karar verilmesi gerekirken, davada süre aşımı bulunduğu sonucuna varılarak, bu gerekçeyle istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.