Danıştay 6. Daire E.2025/826 K.2025/704

Davanın konusu

Adana İli, Sarıçam İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ...parsel (yeni ... parsel) sayılı taşınmazın 1043,36 m2'lik kısmının kamulaştırılmasına ilişkin... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... Değişik İş sayılı dosyası üzerinden verilen acele kamulaştırma kararının, taşınmazın davacı şirket kiracıları tarafından lojistik deposu olarak kullanıldığı, acele kamulaştırma kararının söz konusu depoyu tamamen işlevsiz hale getireceği, mülkiyet hakkı ile kamu yararı arasındaki adil dengenin ihlal edildiği ileri sürülerek iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakimi ...'ın açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi gereğince incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun "İlk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalar" başlıklı 24. maddesinde, "(1.) Danıştay ilk derece mahkemesi olarak: a) (Değişik: 2/7/2018 – KHK-703/184 md.) Cumhurbaşkanı kararlarına, b) (Değişik: 2/7/2018 – KHK-703/184 md.) Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemlere, c) (Değişik: 2/7/2012-6352/45 md.) Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere,

d) Danıştay İdari Dairesince veya İdari İşler Kurulunca verilen kararlar üzerine uygulanan eylem ve işlemlere, e) Birden çok idare veya vergi mahkemesinin yetki alanına giren işlere, f) Danıştay Yüksek Disiplin Kurulu kararları ile bu Kurulun görev alanı ile ilgili Danıştay Başkanlığı işlemlerine, Karşı açılacak iptal ve tam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülmeyen kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan idari davaları karara bağlar.

(2.) Danıştay, belediyeler ile il özel idarelerinin seçimle gelen organlarının organlık sıfatlarını kaybetmeleri hakkındaki istemleri inceler ve karara bağlar." hükmüne yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari davaların açılması" başlıklı 3. maddesinde, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı deliller ile davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihi dava dilekçelerinde gösterilmesi gereken unsurlar arasında sayılmış ve dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği belirtilmiştir. Aynı Kanun'un 15/1-d maddesinde ise, 14. maddenin 3/g bendinde yazılı hallerde (dilekçelerin Kanun'un 3. ve 5. maddelerine uygun olmadığı haller) otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği düzenlenmiştir

İdari yargılama usulünde geçerli olan re'sen araştırma ve yazılılık ilkeleri gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanun'da belirtilen şekil kurallarına uygun olarak ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek şekilde düzenlenmeleri; bu itibarla davanın konusunun hiçbir tereddüde mahal bırakmaksızın açık ve net olarak ortaya konulması gerekmektedir.

Bununla birlikte, yargısal denetim amacıyla her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunmalıdır. İlgililer, ancak kişisel, meşru ve güncel bir menfaatlerinin bulunması halinde ilgili idari işleme karşı iptal davası açabilirler.

Dosyanın incelenmesinden; dava dilekçesinin "Açıklamalar" bölümünde, Danıştay Kanunu'nun yukarıda yer verilen 24. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da iptali istenilebilecek olan 28/06/2024 tarihli, 32586 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 27/06/2024 tarihli, 8658 sayılı Cumhurbaşkanı Kararından, söz konusu kararda TCDD Genel Müdürlüğü'nce yapılacak kamulaştırma işlemlerinde 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesinin uygulanacağının belirtildiğine değinilmekle yetinildiği.

"Konu" ve "Netice ve Talep" bölümlerinde ise açıkça -yargı kararı olup idari işlem niteliğinde olmaması sebebiyle idari yargı makamlarının yargısal denetim görev alanının dışında kalan- ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin...

Değişik İş sayılı dosyası üzerinden verilen acele kamulaştırma kararının iptalinin istenildiğinin belirtildiği anlaşılmış; öte yandan, davacının dava açmakta güncel ve meşru bir menfaatinin bulunup bulunmadığının tespit edilebilmesi açısından, dava konusu edilen taşınmazla davacı arasındaki hukuki ilişkiyi ortaya koyan tapu kaydı vb. herhangi bir belgeye de dilekçe ekinde yer verilmediği görülmüştür.

Bu durumda, belirtilen haliyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uyarlılık bulunmayan dava dilekçesinin, dava konusu taşınmazın acele kamulaştırılmasına ilişkin 28/06/2024 tarihli, 32586 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 27/06/2024 tarihli, 8658 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının mı yoksa başka bir idari işlemin mi iptalinin istenildiği hususu tereddüte yer bırakmayacak şekilde açık ve net olarak gösterilmek, iptali istenilen idari işlem bu şekilde belirtildikten sonra söz konusu işlemin hangi tarihte öğrenildiği de belirtilmek ve davacının dava açmakta kişisel,

meşru ve güncel bir menfaatlerinin bulunup bulunmadığının tespit edilebilmesi açısından kamulaştırılmasına karar verilen taşınmazla davacı arasındaki hukuki ilişkiyi ortaya koyan tapu kaydı vb. belgeler dilekçeye eklenmek üzere reddi gerekmektedir.