Danıştay 7. Daire E.1992/8260 K.1993/541

İKRAMİYE ÇEKİLİŞİNDE APARTMAN DAİRESİ İKTİSAP EDİLMESİ, 2982 SAYILI KANUN HÜKÜMLERİNE GÖRE VERASET VE İNTİKAL VERGİSİNDEN BAĞIŞIK TUTULMASINI GEREKTİRMEYECEĞİ HK.<

Yükümlüye, bir gazetenin düzenlenmiş olduğu ikramiye çekilişinde isabet eden apartman dairesinin ivazsız olarak hibe biçiminde intikal ettiğinden bahisle salınan Veraset ve intikal Vergisini.

2982 sayılı Kanunun 2.maddesinde, veraset ve intikal vergisinin kanun kapsamında sayıldığı, 4.maddesinde ise, konut olarak kullanılmak üzere bina inşa edilmesi veya bunlardan ticari maksatla inşa edilenlerin devir ve iktisaplarının 2.maddede yazılı vergilerden müstesna olduğunun belirtildiği, olayda, gazete tarafından ikramiye olarak konulan dairenin gazete tarafından inşa edilmiş ya da müteahhitten alınmış olmasının, binanın ticari maksatla inşa edilmiş olmasını değiştirmeyeceği, zira bir gazenin faaliyetinin tümüyle ticari bir faaliyet olduğu, ikramiye çekilişinin de ticari faaliyetini geliştirmeye yönelik bulunduğu,

bu nedenle, ikramiye olarak konulan bir dairenin ticari maksatla yapılmadığının düşünülemeyeceği, Kanunun 4.maddesinde sayılan şartların varlığı halinde, 2.maddede sayılan vergilerden, yani veraset ve intikal vergisinden müstesna olacağı, veraset ve intikal vergisinin doğması için ise ivazsız bir iktisabın şart olduğu, iktisabın ivazsız olmasının 2982 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanmaya engel olamayacağı gerekçesiyle terkin eden ...Vergi Mahkemesinin ... günlü, ... sayılı kararının.

2982 sayılı Kanunun 4.maddesinde, konut olarak kullanılacak binaların ticari amaçla inşa edilmesi halinde, bu binaların devir ve iktisap işlemleri tamamlanıncaya kadar tahsili gereken vergi, resim ve harçların alınmamasının öngörüldüğü, ivazsız iktisaplarla ilgili bir hüküm bulunmadığı, gazetenin faaliyetinin ise konut inşaatı ile ilgili olmadığı ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

2982 sayılı Konut İnşaatında ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde Yapılacak Yatırımlarda Vergi, Resim ve Harç İstisnası ve Muaflıkları Tanınması Hakkındaki Kanunun 1.maddesinde; bu Kanunun amacının, konut inşaatı ile kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak yatırımların, vergi, resim ve harç istisna ve muaflıkları yoluyla teşviki olduğu belirtilmiş, 2.maddesinde ise Kanunun kapsamına giren vergi, resim ve harçlar tek tek sayılmış veraset ve intikal vergisi de bu maddede yer almıştır.

Aynı Kanunun 4.maddesinin (a) bendinde ise; arazi ve arsa üzerine inşa veya binaya ilave suretiyle konut olarak kullanılacak binalar, bağımsız bölümler veya katların (Eklentiler veya ortak yer payları dahil) meydana getirilmesi ve bunlardan ticari maksatla inşa edilenlerin, devir ve iktisapları ile ilgili işlemler ve bu işlemler dolayısıyla düzenlenen kağıtların ikinci maddede yazılı vergi, resim ve harçların müstesna olduğu hükme bağlanmıştır.

Madde hükmünden de anlaşılacağı üzere, yalnızca ticari maksatla inşa edilen bina, bağımsız bölüm veya katların devir ve iktisapları ile ilgili işlemler dolayısıyla düzenlenen kağıtlar istisna kapsamında olup, diğer hallerde, inşaatın başlamasından bitimine kadar tahsili söz konusu olabilecek vergi, resim ve harç istisnasından yararlanılacak ve bundan sonraki işlemler ise istisna kapsamında olmayacaktır.

Burada, Kanunun 4.maddesinde sözü edilen "ticari maksat"ın ne olduğunun belirlenmesi gerekmektedir.

Anılan Kanunun Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan 4.madde gerekçesinde, Bu madde ile, arazi ve arsa üzerine inşa veya binaya ilave suretiyle konut olarak kullanılmak üzere binalar, bağımsız bölümler veya katlar meydana getirilmesi halinde inşaata başlanılmasından bitimine kadar; ticari maksatla yapılan konutlarda ise, devir ve iktisap işlemleri tamamlanıncaya kadar tahsili söz konusu olabilecek vergi ve harçların alınmaması suretiyle konut edinme maliyetinin düşürülmesinin hedef alındığı belirtilmiştir. Dolayısıyla, madde ile getirilen istisna ve muaflıklar, son aşamada, inşa edilen konutların alıcısı durumundaki nihai tüketicileri hedeflemektedir.

Buna göre, Kanunda belirtilen ticari amaç, doğrudan konut yapım ve satımı ile uğraşan gerçek veya tüzel kişilerce yapılan faaliyeti ifade etmekte olup, gazete tarafından düzenlenen ikramiye çekilişi ve bu çekiliş sonucu ivaszıs olarak bir apartma dairesi devri her ne kadar gazetenin reklamı ve taşınının artırılmasına yönelik olmasından ötürü bir yönüyle ticari amaç taşımakta ise de, bu durumu 2982 sayılı Kanunun 4.maddesinde öngörüldüğü şekilde, konut yapımına yönelik bir "ticari amaç" olarak nitelendirmek mümkün değildir.

Öte yandan, 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 1.maddesinin 1.fıkrasında, Türkiye Cumhuriyeti tabiiyetinde bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye'de bulunan malların veraset tarikiyle veya herhangi bir suretle olursa olsun ivazsız bir tarzda bir şahıstan bir şahsa intikalinin veraset ve intikal vergisine tabi olduğu, 2.maddesinin

(d) bendinde; "ivazsı intikal" tabirinin; hibe yoluyla veya herhangi bir tarzda olan ivazsıt iktisapları ifade edeceği, 5.maddesinde ise, veraset ve intikal vergisi mükellefinin, veraset ve intikal tarikiyle veya ivazsız bir tarzda mal iktisap eden şahsın olduğu belirtilmiş bulunmaktadır.

Bu durumda, ikramiye çekilişinde ivazsız olarak iktisap edilen taşınmaz nedeniyle salınan veraset ve intikal vergisi yerinde olup, mahkemece terkininde isabet görülmemiştir.