Danıştay 7. Daire E.2016/484 K.2020/5046

Dava Konusu İstem

Davacı adına 2012 ve 2013 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı beş adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaya ilişkin olarak beyannamenin tescil tarihine kadar yapılan tahliye ve ardiye giderlerinin yurt dışı giderlere dahil edilmediğinden bahisle, ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile bu vergi üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazların … tarih ve … sayılı beyannameye isabet eden kısmının azaltılıp düzeltilerek onanması suretiyle reddine dair işlemlerin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: Dosyanın incelenmesinden, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 21. maddesinin (c) bendi uyarınca, beyannamelerin tescil tarihine kadar yapılan diğer giderlerin ithalatla ilgili olmak koşuluyla katma değer vergisine dahil edileceği, bu durumda, davacı şirket adına tescilli beyannamelerin tescil tarihinden sonra ödenen tahliye ve ardiye ücretlerinin katma değer vergisi matrahına dahil edilemeyeceği sonucuna ulaşıldığından, ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile bu vergi üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazların reddine ilişkin işlemlerde yasal isabet görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İthale konu eşyaya ilişkin tahliye ve ardiye giderlerinin beyannamelerin tescil tarihinden önce yapıldığının açıkça tespit edildiği, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ: Katma değer vergisi açısından vergiyi doğuran olay, hizmetin ifasıyla meydana geldiğinden, beyannamenin tescil tarihinden önceki veya sonraki tarihlerde düzenlenen faturalardaki diğer giderlerle ilgili ödemelerin, katma değer vergisi matrahına dahil edilebilmesi için, söz konusu ödemelerin beyannamenin tescil tarihine kadar yapılan giderlere ilişkin olması icap ettiğinden Mahkemece, vergiyi doğuran olayın meydana geldiği tarih ortaya konulmadan verilen kararın bozulması ve bozma kararı uyarınca yapılacak inceleme sonucuna göre para cezası kesilmesi koşullarının doğup doğmadığının da incelenerek yeniden karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına 2012 ve 2013 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı beş adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaya ilişkin olarak beyannamenin tescil tarihine kadar yapılan tahliye ve ardiye giderlerinin yurt dışı giderlere dahil edilmediğinden bahisle, ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile bu vergi üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazların … tarih ve … sayılı beyannameye isabet eden kısmının azaltılıp düzeltilerek onanması suretiyle reddine dair işlemlerin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 24. maddesinin 1. fıkrasında, ithal eşyasının gümrük kıymetinin, eşyanın satış bedeli olduğu açıklandıktan sonra; satış bedeli, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olarak tanımlanmış.

27. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde ise, 24. madde hükümlerine göre gümrük kıymeti belirlenirken, ithal eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına, ithal eşyası için Türkiye'deki giriş liman veya yerine kadar yapılan nakliye ve sigorta giderlerinin ilave edileceği belirtilmiş ve 28. maddesinin (a) bendinde, ithal eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatından ayırt edilebilmeleri koşuluyla, eşyanın,

Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi ile Türkiye'nin anlaşmalarla dahil olduğu gümrük birliği gümrük bölgelerine giriş yerine varışından sonra yapılan nakliye ve sigorta giderlerinin gümrük kıymetine dahil edilmeyeceği hükümlerine yer verilmiştir.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin 2. fıkrasında, her türlü mal ve hizmet ithalatı verginin konusunu teşkil eden işlemler arasında sayılmış, aynı Kanun'un 10. maddesinde, mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, vergiyi doğuran olayın malın teslimi veya hizmetin yapılması anında meydana geldiği ifade edilmiş, "İthalatta matrah" başlıklı 21. maddesinin (a) bendinde ise, ithal edilen malın gümrük vergisi tarhına esas olan kıymeti, gümrük vergisinin kıymet esasına göre alınmaması veya malın gümrük vergisinden muaf olması halinde sigorta ve navlun bedelleri dahil (CIF) değeri,

bunun belli olmadığı hallerde malın gümrükçe tespit edilecek değeri; (b) bendinde, ithalat sırasında ödenen her türlü vergi, resim, harç ve paylar; (c) bendinde de, gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar yapılan diğer giderler ve ödemelerden vergilendirilmeyenler ile mal bedeli üzerinden hesaplanan fiyat farkı, kur farkı gibi ödemeler, ithalde alınması gereken katma değer vergisinin matrahına dahil unsurlar arasında sayılmıştır.

Öte yandan, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin (b) fıkrasında; deniz ve hava taşıma araçları için liman ve hava meydanlarında yapılan hizmetlerin vergiden müstesna olduğu hükme bağlanmış, anılan maddenin uygulanması ile ilgili olarak, 15 seri nolu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği'nin (B) bölümünün 1. fıkrasında ise, söz konusu istisnanın seyrüsefere ilişkin olmak üzere liman ve hava meydanlarında araçlar için ifa edilen her türlü hizmeti kapsadığı vurgulanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda açıklanan hükümlere göre; ithale konu eşyanın Türkiye'deki giriş limanına kadar yapılan navlun giderinin, gümrük vergisine esas alınacak kıymete; beyannamenin tescil tarihine kadar yapılan tahmil-tahliye, ardiye gibi diğer gider ve ödemelerden vergilendirilmeyenlerin ise, katma değer vergisi matrahına ilave edilmesi yasal bir zorunluluktur.

Uyuşmazlık konusu olayda, katma değer vergisi açısından vergiyi doğuran olay hizmetin ifasıyla meydana geldiğinden, beyannamelerin tescil tarihlerinden önceki veya sonraki tarihlerde düzenlenen faturalardaki diğer giderlerle ilgili ödemelerin, katma değer vergisi matrahına dahil edilebilmesi için, söz konusu ödemelerin beyannamelerin tescil tarihlerine kadar yapılan giderlere ilişkin olması gerekmekte olup;

bunun belirlenmesi ise, ordino, free out, navlun, geçici kabul, terminal, ithal ardiye, liman hizmeti, tahliye, demuraj ve benzeri adlar altında verilen hizmetlerin niteliğinin, dolayısıyla, vergiyi doğuran olayın meydana geldiği tarihin ortaya konulmasını gerektirdiği halde, Mahkemece, bu yönde herhangi bir incelemenin yapılmadığı, sadece beyanname ve fatura tarihlerinin esas alınması suretiyle karar verildiği görülmektedir.

Bu itibarla; ithalata ilişkin beyannameler ile eki faturaların ve ödemeye ilişkin alındı belgeleri ile diğer tüm bilgi ve belgelerin verilecek ara kararı ile dosyaya dahil edilmesi ve beyannamelerin tescil tarihine kadar yapılan gider ve ödemelerin tespitinde faturaların değil, faturaya konu edilen işlemlerin yapıldığı tarihin belirlenmesi suretiyle katma değer vergisi bakımından yukarıda açıklanan hususlar dikkate alınarak yeniden karar verilmesi gerektiğinden, mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.

Öte yandan; bozma kararı uyarınca yapılacak inceleme sonucuna göre, dava konusu katma değer vergisi üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair kısımları ile … tarih ve … sayılı beyannameye isabet eden kısmının azaltılıp düzeltilerek onanması suretiyle reddine dair kısmı yönünden, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinde yer alan koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğinin ayrıca değerlendirilmesi icap etmektedir.