Danıştay 7. Daire E.2019/1064 K.2022/4359

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:…. sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, emniyet birimlerince yapılan denetimlerde yolda kapıları açık bir şekilde bırakılmış … plakalı araç içerisinde 34.500 paket kaçak sigara bulunarak el konulduğu, aracın davacı adına tescilli olması nedeniyle TAPDK tarafından belirlenen emsal bedel üzerinden takdir komisyonu kararına istinaden davacı adına dava konusu işlemin tesis edildiği, ancak, davacı hakkındaki 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet suçundan açılan kamu davası sonucunda, ...

Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davacının beraatine karar verildiği anlaşılmış olup, davacının olay gününde adına tescilli araçta bulunduğuna dair bir tespit bulunmadığı da anlaşıldığından, işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davaya konu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacıya ait araçta gümrük kaçağı sigaraların yakalanmış olması nedeniyle, yakalanan araç sahibinin malen müteselsilen sorumlu olduğu hususu göz önüne alındığında dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından haricen yapıldığı iddia edilen araca ait satış işlemlerini ispatlayacak her hangi bir delil ileri sürülmediği, motorlu araçların satış işlemlerinin noter aracılığıyla resmi şekilde yapılması gerektiği, bu nedenle 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 5. fıkrası uyarınca bulunduran sıfatıyla davacı adına tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından temyiz isteminin kabul edilerek kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Silopi İlçe Emniyet Müdürlüğü KOM Grup Amirliğine gelen bir ihbar üzerine yapılan denetimlerde Silopi ilçesi Başak Köyü mevkii İpekyolu üzerinde Cizre yönüne doğru sağ şeritte trafiği tehlikeye düşürecek şekilde bütün kapılarının açık vaziyette bulunan ... plakalı araç içerisinde hiçbir şahsın olmadığı ancak 34.500 paket faturasız, bandrolsüz, irsaliyesiz ve hologramsız gümrük kaçağı sigaranın ele geçirildiği, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda sigaraların emsal değerinin tespit edildiği,

takdire sevk edilen davacı adına tespit edilen emsal değerin matrah alınması suretiyle takdir komisyonu kararıyla 2015 yılının Nisan dönemi için re'sen tarh edilen özel tüketim vergisi ile kesilen vergi ziyaı cezasının iptali istemiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun "Müteselsil sorumluluk ve ceza uygulaması" başlıklı 13. maddesinin 5. fıkrasında, (Ek: 28/3/2013-6455/33 md.), 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 257. maddesinin verdiği yetki uyarınca kullanılma zorunluluğu getirilen özel etiketi veya işareti olmayan özel tüketim vergisine tabi malların bulundurulduğunun tespit edilmesi halinde, bu malları bulunduranlar adına;

her bir tespit için bu Kanuna ekli (III) sayılı listenin (A) cetvelinde yer alan malların 50 litreyi, (B) cetvelinde yer alan 2402.20 ve 2402.90.00.00.00 (yalnız tütün yerine geçen maddelerden yapılmış sigaralar) G.T.İ.P. numaralı malların 5.000 adedi aşması hâlinde ise müteselsilen sorumlu olmak üzere, bu malları bulunduranlar ile ithal veya imal edenlerden herhangi biri adına; malların tespit tarihindeki emsal bedeli veya miktarı üzerinden 11. maddedeki esaslara göre özel tüketim vergisi resen tarh edileceği, bu tarhiyata ayrıca vergi ziyaı cezası uygulanacağı, hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 5. fıkrasında; (III) sayılı listenin (A) ve (B) cetvelinde yer alan mallar bakımından, Kanunun genel hükümleriyle düzenlenen vergiyi doğuran olay ve vergi mükellefinden farklı olarak ve "müteselsil sorumluluk ve ceza uygulaması" başlığıyla "bulundurma" fiili vergiyi doğuran olay, "bulunduranlar" da vergi mükellefi olarak kabul edilerek bulunduranlar adına vergi tahakkuk ettirileceği ve vergi ziyaı cezası kesileceği kuralı öngörülmüştür.

Anılan fıkrada, özel tüketim vergisi tahakkuku için "bulundurma" fiili ile birlikte bulundurulan ürünlerin de, kullanılma zorunluluğu getirilen bandrol veya kod olmayan ürünlerden olması gerekmektedir. Belirtilen bu iki koşulun birlikte gerçekleştiğinin tespit edilmesi durumunda vergi dairesi müdürlüğü tarafından re'sen vergi tarhı ile vergi ziyaı cezası uygulanabilecektir. Re'sen tarh edilen özel tüketim vergisinin muhatabı ise yasal düzenlemenin doğal bir sonucu olarak bu malları bulunduranlardır.

Dosyanın incelenmesinden; bandrolsüz sigaraların ele geçirildiği aracın şoförünün kaçması üzerine araç sahibi adına işlem tesis edildiği anlaşılmıştır. Araç sahibi olan davacı ise ehliyetinin olmadığını, aracı kullanamadığını, aracı kullanım için kardeşi …'e verdiğini, kardeşinin ise aracı haberi olmadan …'a tescilsiz satış yaptığını bu kişinin de yine tescilsiz olarak … isimli birine satış yaptığını iddia etmiştir. Ancak davacı tarafından haricen yapıldığı iddia edilen satış işlemlerini ispatlayacak herhangi bir delil ileri sürülmediği gibi motorlu taşıtların satışının da ancak noter aracılığıyla resmi şekilde yapılabileceğinden davacının araç sahibi olarak bulunduran sıfatına haiz olduğu tartışmasızdır.

Bu nedenle, 4760 sayılı Kanunun 13. maddesinin 5. fıkrası uyarınca bulunduran sıfatıyla davacı adına tarh edilen vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisinde hukuka aykırılık bulunmadığından aksi yoldaki kararda yasal isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Temyiz istemi, bandrolsüz sigara bulundurduğundan bahisle, davacı adına takdir komisyonu kararına dayanılarak 2015 yılının Nisan dönemi için re'sen tarh edilen özel tüketim vergisi ile kesilen vergi ziyaı cezasını iptal eden mahkeme kararının bozulmasına ilişkindir.

Mahkemece verilen iptal kararına yönelik istinaf isteminin reddine dair kararın, Dairemizce gerçekleştirilen temyiz incelemesi neticesinde, davacı tarafından haricen yapıldığı iddia edilen satış işlemlerini ispatlayacak herhangi bir delil ileri sürülmediği, motorlu taşıtların satışının ancak noter aracılığıyla resmi şekilde yapılabileceği, bu nedenle davacının araç sahibi olarak bulunduran sıfatına haiz olduğu kabul edilerek bozma kararı verildiği anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden ise, mahkemece iptal kararına dayanak olarak gösterilen ... Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı beraat kararının, … Bölge Adliye Mahkemesinin … tarih E:…, K:… sayılı kararıyla, sanıklar yönünden eksik inceleme ve araştırma nedeniyle bozulduğu anlaşılmış olup, bu durum mahkeme kararının iptal gerekçesini ortadan kaldırmış olacaktır.

Bu nedenle temyiz isteminin kabul edilerek davacının kaçak sigaralarla ilgisi bulunup bulunmadığı yönünde ceza davası kapsamında bozma kararı üzerine yapılacak araştırma neticesinde ulaşılacak sonucun ve yasal düzenlemeler kapsamında davacının bulunduran sıfatına haiz olup olmadığının değerlendirilmesi suretiyle karar verilmesi gerektiğinden mahkeme kararının izah edilen gerekçeyle bozulması gerektiği oyu ile Dairemiz bozma kararının gerekçesine katılmıyorum.