Danıştay 7. Daire E.2019/1852 K.2022/4312

Dava konusu istem: Madeni yağ ve müstahzarları üretimi ile ithalatı ve ihracatı işiyle uğraşan davacının 2010 yılı hesaplarının özel tüketim vergisi yönünden incelenmesi neticesinde düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden, üretimi yapılarak satılan ürünlerin faturalarında özel tüketim vergisine yer verilmediğinden bahisle 2010 yılı için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. bendi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinde öngörülen düzenleme ile mükelleflerin vergilendirme dönemindeki işlemlerinin kayıt ve belge düzenine uygun yürütülmesinin sağlanmasının amaçlandığı, bakılan davada ise, faturaların, özel tüketim vergisine yer verilmemesi nedeniyle eksik düzenlenmesi fiilinin 2010 yılında gerçekleştiğinin belirtilmesine karşın, davaya konu özel usulsüzlük cezasının, hesap döneminin kapanmasından sonra, 2013 yılında kesilmesinin maddenin düzenlenme amacına uygun düşmediği, bu sebeple, kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Üretilen ürünlerin satış faturalarında vergilerin noksan hesaplandığı vergi inceleme raporuyla tespit edildiğinden tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Madeni yağ ve müstahzarları üretimi ile ithalatı ve ihracatı işiyle uğraşan davacının 2010 yılı hesaplarının özel tüketim vergisi yönünden incelenmesi neticesinde düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden, üretimi yapılarak satılan ürünlerin faturalarında özel tüketim vergisine yer verilmediğinden bahisle 2010 yılı için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. bendi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. bendinde; verilmesi ve alınması icap eden fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu ile serbest meslek makbuzlarının verilmemesi, alınmaması veya düzenlenen bu belgelerde gerçek meblağdan farklı meblağlara yer verilmesi halinde; bu belgeleri düzenlemek ve almak zorunda olanların her birine, her bir belge için bu belgelere yazılması gereken meblağın veya meblağ farkının %10'u nispetinde özel usulsüzlük cezası kesileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen yasa hükmü uyarınca, davacı tarafından 2010 yılında gerçekleştirilen satışlara ilişkin olarak düzenlenen faturalara özel tüketim ve katma değer vergilerinin eksik intikal ettirildiğinden bahisle özel usulsüzlük cezası uygulanabilmesi için, maddede sayılan belgelerin verilmediği ve alınmadığının veya düzenlenen belgelerde gerçek meblağlardan farklı meblağlara yer verildiğinin hukuken itibar edilecek biçimde somut olarak tespiti gerekli bulunmaktadır.

Ayrıca kesilen cezanın; özel usulsüzlük cezası kesilmesini öngören ve cezanın kesilmesine dair koşulları düzenleyen Vergi Usul Kanununun 353. maddesinde belirtilen unsurları taşımasının yanısıra, ceza kesmede zamanaşımını düzenleyen 374. maddesinde yer alan; vergi inceleme raporuna dayalı olarak yapılan tarhiyatların ve kesilen cezaların vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından itibaren beş yıl içinde tebliğ edilmesi gerektiğine ilişkin hükme de uygun olması gerekmektedir.

Anılan düzenlemeler uyarınca, ceza zamanaşımı süresi içerisinde, belge düzenlenmesini veya alınmasını gerektiren bir işlemde, belge verilmediğinin veya alınmadığının açıkça tespit edilmesi halinde yalnızca olay anında değil, her zaman özel usulsüzlük cezası kesilmesi mümkün olup, hesap döneminin kapanmasından sonra da düzenlenen vergi inceleme raporuyla özel usulsüzlük cezası kesilebileceği, aksi bir değerlendirmenin; 353. maddenin öngördüğü amacı etkisiz kılarak hukukun etkinliğini azaltacağı ve Kanunun uygulanmaması sonucunu doğuracağı açıktır.

Bu bakımdan; Mahkemenin, hesap döneminin kapanmasından sonra özel usulsüzlük cezası kesilemeyeceği yönündeki gerekçesine katılma olanağı bulunmamakla birlikte; uyuşmazlık konusu olayda, (I) sayılı listedeki malların daha yüksek tutarda vergiye tabi bir mal olarak satılması suretiyle daha az tutarda vergi ödendiğinden bahisle özel usulsüzlük cezası kesildiği anlaşılmış olup, uygulanacak vergi oranının değişmiş olması söz konusu faturalardaki meblağın eksik beyan edildiğini göstermeyeceğinden, yukarıda aktarılan yasal düzenleme ile özel usulsüzlük cezasının kesilmesine ilişkin aranılan şartların olayda gerçekleşmediği sonucuna varıldığından, mahkeme kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. bendinde verilmesi ve alınması icap eden fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu ile serbest meslek makbuzlarının verilmemesi, alınmaması veya düzenlenen bu belgelerde gerçek meblağdan farklı meblağlara yer verilmesi halinde; bu belgeleri düzenlemek ve almak zorunda olanların her birine, her bir belge için bu belgelere yazılması gereken meblağın veya meblağ farkının %10'u nispetinde özel usulsüzlük cezası kesileceği, aynı Kanun'un 374. maddesinde de, 353. madde uyarınca kesilecek (özel) usülsüzlük cezasında, usulsüzlüğün yapıldığı yılı takip eden yılın birinci gününden itibaren 5 yıl geçtikten sonra ceza kesilemeyeceği hükme bağlanmıştır.

İdari yaptırımların temel amacı, vergi mükelleflerine yüklenen ödevlerin tam ve zamanında yerine getirilmesini sağlamak ve vergi kaçak ve kayıplarını önlemek suretiyle vatandaşlar arasında vergi adaletini gerçekleştirmektir.

Olayda, davacı şirket hakkında hazırlanan vergi inceleme raporunda tespit edildiği üzere, 2010 yılı hesap döneminde faturalarında özel tüketim vergisine yer vermediği, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 15. maddesinde yer alan; mükelleflerin özel tüketim vergisini satış belgelerinde ayrıca göstermeye mecbur oldukları şeklindeki düzenleme gereğince, faturada özel tüketim vergisine yer verme zorunluluğunun bulunduğu,

vergi oranının sonradan değişmediği beyana dayalı vergilendirmede, belge içeriğinin vergi oranını da kapsamakla doğru olarak yer verilmesi gerekmekte olduğundan 213 sayılı Kanunun 353. maddesinin 1. bendinde tanımlanan "Düzenlenmesi gereken belgede farklı meblağa yer verilmesi" eyleminin oluştuğu sonucuna varıldığından, temyiz istemine konu Vergi Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Karara katılmıyorum.