Danıştay 7. Daire E.2021/1186 K.2021/2918

Dava konusu istem: Davacı tarafından, … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 167. maddesinin 5. fıkrasının (d) bendi uyarınca gümrük vergilerinden muafen ithal edilen miras yoluyla intikal eden kişisel araç nedeniyle muafiyet koşullarının ihlal edildiğinden bahisle tahakkuk ettirilen gümrük, katma değer ve özel tüketim vergilerine vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Bozma kararı üzerine, hakkında yapılan ceza yargılaması sonucu üzerine atılı suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle beraat kararı verilmesi nedeniyle davacı bakımından gümrük yükümlülüğünün doğduğu 17/03/2006 tarihinden itibaren işlemeye başlayan zamanaşımı süresinin, söz konusu suçlamaların tabi olduğu ceza zamanaşımı nedeniyle uzamayacağı, bu durumda, bakılan davada, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıllık zamanaşımı süresi içinde yükümlüsüne tebliğ edilmeyen vergilerin zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddiaların temyize konu kararın bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığı gerekçesiyle davalı temyiz isteminin reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI

İdari itirazın süresinde yapılmadığı ve tahakkuk kararının kesinleştiği, fiilin aynı zamanda suç olup olmadığının ceza mahkemesinden bağımsız olarak değerlendirilmesi gerektiği, ceza zamanaşımının uygulanması için ceza kovuşturmasının sonucunun bir öneminin olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemiz kararı kaldırıldıktan sonra; konu ile ilgili açılan ceza davasında verilecek hüküm, Türk Ceza Kanunu'ndaki dava ve ceza zaman aşımı sürelerinin uygulanıp uygulanmaması sonucunu doğuracağından, uyuşmazlığın ceza davasının sonucuna göre çözümlenmesi gerekirken, aksi yolda verilen kararda isabet bulunmadığından, Mahkeme kararın bozulması gerektiği değerlendirilmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi istemini içeren dilekçede ileri sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 6545 sayılı Kanun'la yürürlükten kaldırılan ve aynı Kanun'un 27. maddesiyle eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmaya devam olunan (mülga) 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca, Dairemizin 25/11/2020 tarih ve E:2017/2115 K:2020/4877 sayılı kararının düzeltilmesini gerektirecek nitelikte bulunduğundan, istem kabul edilerek anılan kararın ortadan kaldırılmasından sonra temyiz incelemesine geçildi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, 17/03/2006 tarih ve 192 sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 167. maddesinin 5. fıkrasının (d) bendi uyarınca gümrük vergilerinden muafen ithal edilen miras yoluyla intikal eden kişisel araç nedeniyle muafiyet koşullarının ihlal edildiğinden bahisle tahakkuk ettirilen gümrük, katma değer ve özel tüketim vergilerine vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 181. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinin 1. fıkrasının (a) bendinde, ithalatta gümrük yükümlülüğünün, ithalat vergilerine tabi eşyanın serbest dolaşıma girmesiyle doğacağı. 2. fıkrasında, gümrük yükümlülüğünün, söz konusu gümrük beyannamesinin tescil tarihinde başlayacağı.

74. maddesinde, Türkiye Gümrük Bölgesine gelen eşyanın serbest dolaşıma girişinin ticaret politikası önlemlerinin uygulanması, eşyanın ithali için öngörülen diğer işlemlerin tamamlanması ve kanunen ödenmesi gereken vergilerin tahsili ile mümkün olduğu belirtilmiş. 197. maddesinin 1. fıkrasında, gümrük vergilerinin, tahakkukundan hemen sonra beyanname veya beyanname yerine geçen belge üzerinde yükümlüye tebliğ edileceği.

2. fıkrasında, yapılan denetlemeler sonucunda hiç alınmadığı veya noksan alındığı belirlenen veya 1. fıkrada belirtilen şekilde tebliğ edilemeyen gümrük vergilerine ilişkin tebligatın, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıl içinde yapılacağı; şu kadar ki, gümrük yükümlülüğünün doğduğu olayla ilgili olarak dava açılmasının zamanaşımını durduracağı.

4. fıkrasında da, gümrük vergileri alacaklarının, ceza uygulanmasını gerektiren bir fiile ilişkin olması ve suçun zamanaşımı süresinin daha uzun bulunması halinde, bu alacakların, Türk Ceza Kanunu'ndaki dava ve ceza zamanaşımı sürelerinde kovuşturulup tahsil edileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Beyannamenin tescil tarihinden itibaren üç yıl içinde yükümlüsüne tebliğ edilmeyen gümrük vergisi tahakkuklarının bu sürenin sonunda zamanaşımına uğrayacağı tabiidir. Ancak, gümrük yükümlülüğünün doğduğu olayla ilgili olarak ceza davası açılması ve bu davanın mahkumiyet ile sonuçlanması halinde, suçun tabi olduğu zamanaşımı süresi içerisinde İdare, işlem tesis ederek yükümlüsüne tebliğ etme imkanına sahiptir.

Olayda, davacı adına 2006 yılında tescil edilen beyanname muhteviyatı eşya nedeniyle tahakkuk ettirilen vergilere ilişkin tebligatın, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıllık zamanaşımı süresi geçirildikten sonra 02/11/2010 tarihinde yapılmış olmakla birlikte; konuyla ilgili … Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında açılan ceza davasında verilen beraat kararının, … Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla bozulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu bakımdan; yasa hükmünün fiilin işlendiği tarihte yürürlükte bulunan şeklinin uygulanmasının zorunlu olduğu olayda, konuyla ilgili ceza davasında verilecek hüküm, Türk Ceza Kanunu'ndaki dava ve ceza zaman aşımı sürelerinin uygulanıp uygulanmaması sonucunu doğuracağından, dava hakkında karar verilebilmesi için, söz konusu ceza davasının sonucunun beklenilmesi suretiyle olayda zamanaşımı bulunup bulunmadığının tespitinden sonra uyuşmazlık hakkında karar verilmesi gerekirken, istemin özeti bölümünde yazılı gerekçeyle işlemin iptali yönünde verilen Mahkeme kararında yasal isabet görülmemiştir.