Danıştay 7. Daire E.2021/4154 K.2023/4866

Dava konusu istem: … Otomotiv ve Danışmanlık Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılan araç ithalatlarının sonradan kontrol kapsamında incelenmesi sonucunda düzenlenen raporda, yurt dışına fazladan transfer yapıldığının tespit edildiğinden bahisle ilk iktisap kapsamında mükellef olan davacı adına takdir komisyonu kararına istinaden 2017 yılının Mayıs dönemi için re'sen tarh edilen özel tüketim vergisi ve tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen vergi ziyaı cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; ara kararına cevaben Yeşilköy Gümrük Müdürlüğünce dosyaya sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, … tarih ve … sayılı sonradan kontrol raporu ile kıymetin gerçeği yansıtmadığının tespitine yönelik yapılan inceleme ve araştırmalara ilişkin belge ibraz edilmediği anlaşılan olayda, gümrük kıymetinin gerçeği yansıtmadığına dair şüphe oluşması halinde, yurt dışı araştırması yapılarak satış bedeli yönteminin terk edilmesi koşullarının oluştuğunun somut tespitlerle ortaya konulması gerekirken,

herhangi bir tespit olmadan doğrudan ithalatçı tarafından yapılan döviz transferlerinin eşleştirilmesi suretiyle bulunan fark üzerinden yapılan cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Yeşilköy Gümrük Müdürlüğünce gönderilen kıymet farkına ilişkin tabloların esas alınması suretiyle tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Gümrük idaresince kıymet farkı tespit edildiği anlaşılan olayda, gümrük kıymetinde tespit edilen eksikliğin, doğrudan katma değer vergisi matrahını ve dolayısıyla özel tüketim vergisi matrahını etkileyeceği göz önünde bulundurularak ithalatçı firma adına alınan ek tahakkuk ve para cezası kararlarına karşı dava açılıp açılmadığı hususlarının da araştırılması suretiyle uyuşmazlığın esası incelenerek karar verilmesi gerekirken, maddi ve hukuki durumun yanlış nitelendirilmesi suretiyle verilen temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılan araç ithalatlarının sonradan kontrol kapsamında incelenmesi sonucunda düzenlenen raporda, yurt dışına fazladan transfer yapıldığının tespit edildiğinden bahisle ilk iktisap kapsamında mükellef olan davacı adına takdir komisyonu kararına istinaden 2017 yılının Mayıs dönemi için re'sen tarh edilen özel tüketim vergisi ve tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen vergi ziyaı cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin (b) bendinde, Kanun'a ekli (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tabi olanların ilk iktisabının bir defaya mahsus olmak üzere özel tüketim vergisine tabi tutulacağı.

2. maddesinin (b) bendinde, ilk iktisabın, (II) sayılı listedeki mallardan Türkiye'de kayıt ve tescil edilmemiş olanların kullanılmak üzere ithalini, müzayede yoluyla veya kayıt ve tescil edilmiş olsa dahi 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümlerine göre iade edilenler de dahil motorlu araç ticareti yapanlardan iktisabını, motorlu araç ticareti yapanlar tarafından kullanılmaya başlanmasını, aktife alınmasını veya adlarına kayıt ve tescil ettirilmesini ifade ettiği, 3. maddesinin (a) bendinde, mal teslimi veya ilk iktisap hallerinde, vergiyi doğuran olayın malın teslimi veya ilk iktisabı olduğu.

11. maddesinin 3. fıkrasında ise, (II) sayılı listede yer alan mallar için verginin matrahının bunların teslimi, ilk iktisabı ve ithalinde, hesaplanacak özel tüketim vergisi hariç, katma değer vergisi matrahını oluşturan unsurlardan teşekkül edeceği.

12. maddesinin 1. fıkrasının 6487 sayılı Kanun'un 28. maddesiyle 11/06/2013 tarihinde yürürlüğe giren değişik halinde ise, (II) sayılı listedeki mallardan alınacak verginin, mükellefin bu malı alış bedeli ile her hâlükârda bu malların imalatçısının satış bedeli veya ithalatta hesaplanan katma değer vergisi matrahı üzerinden malın tabi olduğu orana göre hesaplanan vergi tutarından az olamayacağı hükme bağlanmıştır.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 20. maddesinde, teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın, bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu, bedel deyiminin ise, malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade ettiği; 21. maddesinde ise, ithalatta verginin matrahının, ithal edilen malın gümrük vergisi tarhına esas olan kıymeti olduğu belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; ithalattaki katma değer vergisi matrahının, ithal edilen malın kıymetinin gümrük vergisi tahakkukuna esas olan kıymeti olduğu, özel tüketim vergisi matrahının ise, özel tüketim vergisi hariç katma değer vergisi matrahından oluştuğu sonucuna ulaşılmaktadır. Bu bakımdan, gümrük kıymetinde tespit edilen eksikliğin, doğrudan katma değer vergisi matrahını ve dolayısıyla özel tüketim vergisi matrahını etkileyeceği açıktır.

Öte yandan, 4760 sayılı Kanun'un 12. maddenin 1. fıkrasına eklenen paragrafın 6487 sayılı Kanun'un 28. maddesiyle değiştirilen halinin yürürlüğe girdiği 11/06/2013 tarihinden sonrasını kapsayan dönemde, (II) sayılı listedeki mallardan alınacak vergi, mükellefin bu malı alış bedeli ile her hâlükârda bu malların imalatçısının satış bedeli veya ithalatta hesaplanan katma değer vergisi matrahı üzerinden malın tabi olduğu orana göre hesaplanan vergi tutarından az olamayacaktır.

Söz konusu dönemde ithalatçılar ve bayiler bakımından herhangi bir ayrım yapılmaksızın araçların satış bedeli ile alış bedeli, imalatçıların satış bedeli veya ithalatta hesaplanan katma değer vergisi matrahı üzerinden malın tabi olduğu orana göre hesaplanan vergi tutarından en yüksek olanı üzerinden vergilendirme yapılması esası getirilmiştir.

Diğer bir anlatımla, maddede sayılan diğer bedellerden yüksek olması durumunda ithalatta hesaplanan katma değer vergisi matrahı hem bayiler hem de ithalatçılar bakımından vergilendirmeye esas alınabilecektir.

Dosyanın incelenmesinden, ...

Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılan araç ithalatlarının sonradan kontrol kapsamında incelenmesi sonucunda düzenlenen ve istinaf aşamasında dosyaya sunulan … tarih ve … sayılı raporda, adı geçen şirket tarafından 01/06/2016-19/07/2018 tarihleri arasında yapılan ithalatlara ilişkin beyan edilen fatura tutarları ile yurt dışına yapılan döviz transferlerinin eşleştirilmesi neticesinde 1.524.010 Euro tutarında fazladan transfer yapıldığının tespit edildiği,

söz konusu tutarın beyannamelerin fatura tutarlarına orantılı olarak dağıtılması suretiyle bulunan 22.895 Euro (82.339,58 TL) tutarındaki kıymet farkına isabet eden katma değer vergisinin ithalatçı firma adına ek olarak tahakkuk ettirildiği ve para cezası kararı alındığı, ilk iktisap kapsamında mükellef olan davacı adına ise, aracın belirtilen şekilde tespit edilen gümrük kıymetinden beyan edilen özel tüketim vergisi matrahının düşülmesi suretiyle takdir komisyonunca fark matrah takdir edildiği ve cezalı tarhiyat yapıldığı anlaşılmıştır.

Her ne kadar takdir komisyonu kararında aracın kasko bedeli dikkate alınarak matrah takdir edildiği belirtilmişse de, gümrük idaresince tespit edilen kıymet farkı esas alınarak matrah takdiri yoluna gidildiği anlaşılan olayda, yukarıda yapılan açıklamalar dikkate alınarak ithalatçı firma adına alınan ek tahakkuk ve para cezası kararlarına karşı dava açılıp açılmadığı hususlarının da araştırılması suretiyle uyuşmazlığın esası incelenerek karar verilmesi gerekirken, maddi ve hukuki durumun yanlış nitelendirilmesi suretiyle verilen temyize konu kararda isabet görülmemiştir.