Danıştay 7. Daire E.2021/4636 K.2023/4312

Dava Konusu İstem

Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giris beyannamesi muhteviyatı "şarj aleti" ticari tanımlı eşyanın, ürün güvenliği ve denetimine tabi olduğu halde, "üretim girdisi" olarak beyan edilmek suretiyle denetimden muaf tutulduğu, yapılan fiziki kontrolde ise iş yerinde üretim yapılmadığının tespit edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1.fıkrasının (c) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; olayda, davacının Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nden ''tuşlu telefon'' imal etmek üzere kapasite raporu aldığı, İstanbul Valiliği İl Sanayi ve Teknoloji Müdürülüğünün davacı şirkete yönelik … tarih ve … sayılı yazısında ise.

CE İşareti Taşıması Gereken Bazı Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği'nin 6.maddesinin 2.fıkrası uyarınca, "kablolu(kablosuz) şarj aleti" ticari tanımlı eşyaların, ancak sanayicinin ürettiği ürünlerin bünyesine girdi olarak kullanılmak üzere ithal edilmesi durumunda ithalatında bir sakınca bulunmadığının düzenlendiği, anılan yazının davacı tarafından ibrazı üzerine, ürünün ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarası doğrudan oluşturularak TAREKS denetimine tabi tutulmadan ithalatlarının gerçekleştirildiğinin anlaşıldığı, ancak eşya tespit ve numune alma tutanağında;

"eşyanın yapılan fiziki kontrolünde bir adet adaptör ve bir adet kablonun bir ambalaj kutusu içerisine konulduğu, bu nedenle eşyanın bu şekliyle üretim girdisi olmasından ziyade satışa hazır durumda bulunduğu, her ne kadar şarj aletlerinin cep telefonlarıyla birleştirilerek satılacağı beyan edilse de bu şarj aletlerinin perakende olarak doğrudan satışa sunulabileceği" hususunun tespit edildiği, davacının iş yerinde yapılan kontrolde ise, "üretim yapılmadığı, sadece teknik servis olarak faaliyette bulunulduğu" durumunun tutanağa bağlandığının anlaşıldığı,

ayrıca davacının cep telefonu üretimi için gerekli diğer üretim girdilerini de ithal etmediği göz önüne alındığında, ithali belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olduğu halde, davacı tarafından gerçeğe aykırı şekilde cep telefonu üretiminde kullanılacağı beyan edilerek gerekli belgeler alınmadan doğrudan ithal edilen şarj aletlerine ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: TAREKS uygulaması aracılığıyla risk analizine göre ithale konu eşyalarda fiili denetime yönlendirilecek olanların belirlendiği; analiz sonucunda denetime yönlendirilmeyen ürünlerin ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarasının oluşturulduğu, denetime yönlendirilenlerin denetimlerinin ise TSE tarafından yapılacağı, ürünün kapsam dışı olduğunun tespit edilmesi ya da denetimin olumlu sonuçlanması halinde eşyanın ithal edilebileceğine dair referans numarasının verildiği,

denetimin olumsuz sonuçlanması halinde ise, durumun TSE tarafından bildirilmesi üzerine ilgili firmanın sonuca itiraz edebileceği, Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliğleri'nde, denetim sonucu olumsuz çıkan ürünlerin ithalini yasaklayan bir hükmün bulunmadığı, bununla birlikte eşyaya ilişkin TAREKS referans numarası bulunmasının, eşyanın mevzuata uygun ve güvenli olduğu anlamına gelmeyeceği düzenlemesine yer verildiği, bu durumda, TAREKS uygulamasının, fiili denetimlerin riskli ürünlere kaydırılmasını sağlayan web tabanlı bir kayıt ve denetim etkinlik sistemi olduğu,

ithalat aşamasında TAREKS referans numarasının alınmamış olması ya da sisteme eksik ya da yanlış TAREKS referans numarası girilmiş olmasının, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235.maddesinin 1.fıkrasının (c) bendi kapsamında değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasından sonra, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından "sarj aleti" cinsi eşyanın, üretim girdisi olarak beyan edilmesi nedeniyle, İstanbul Valiliği İl Sanayi ve Teknoloji Müdürülüğü tarafından davacıya yönelik muafiyet yazısının düzenlendiği, davacı tarafından anılan yazının ibrazı üzerine, ürünün ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarası doğrudan oluşturularak TAREKS denetimine tabi tutulmadan ithalatlarının gerçekleştirildiği, ancak, ''şarj aleti'' cinsi eşyanın üretim girdisi olmasından ziyade satışa hazır durumda olduğunun tespit edildiği,

davacının TAREKS referans numarası almaktan kaçınmak amacıyla cep telefonu üretimine ilişkin kapasite raporu aldığı ancak davacının iş yerinde herhangi bir üretim faaliyetinin de bulunmadığının tespit edildiği, bu durumda, davacı tarafından gerçeğe aykırı bilgi ve belge ibraz edildiğinden bahisle karara bağlanan para cezasının hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: "CE" İşareti Taşıması Gereken Bazı Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği'nin (2019/9 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği ) 6. maddesinin 2. fıkrasında, sanayicinin ürettiği ürünlerin bünyesinde girdi olarak kullanılmak üzere ithali halinde, ithal edilmek istenen ürünlerin bu Tebliğ hükümlerinden muaf olarak ithal edileceğine dair Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü yazısının elektronik ortamda TAREKS'e yüklenmesini müteakip ürünün ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarası doğrudan oluşturulacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmiştir.

Davacı tarafından, üretim girdisi olarak beyan edilen dava konu sarj cihazı isimli eşyaların, TAREKS denetimine tabi olmasına rağmen, denetimden muaf tutulmak amacıyla "üretim girdisi" olarak beyan edilmesine karşın olayda, eşyanın üretim girdisi olmadığı ve doğrudan satışa hazır durumda olduğu ve davacı tarafından üretim yapılmadığının davalı idarece tespit edildiği olayda, davacı tarafından TAREKS uygunluk belgesi alınmadığı halde alınmış gibi beyan edildiği açıktır.

Öte yandan, Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinde ismen sayılmamış olsa da, anılan madde kapsamına girdiği değerlendirilen TAREKS belgesini almadığı anlaşılan davacı hakkında karara bağlanan para cezası kararında hukuka aykırılık bulunmadığından, temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına tescilli … tarih ve … sayılı serbest dolaşıma giris beyannamesi muhteviyatı "şarj aleti" ticari tanımlı eşyanın, ürün güvenliği ve denetimine tabi olduğu halde, "üretim girdisi" olarak beyan edilmek suretiyle denetimden muaf tutulduğu, yapılan fiziki kontrolde ise iş yerinde üretim yapılmadığının tespit edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1.fıkrasının (c) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde; ithali lisansa, şarta, izne, kısıntıya ve belli kuruluşların vereceği uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği hükme bağlanmış; bu fıkraya, 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle eklenen (e) bendi ile,

Bakanlıkça belirlenecek süre içerisinde (c) bendinde belirtilen eşyanın ithalinin uygun bulunduğuna ilişkin belge veya bilginin düzenlenmesi veya ilgili kurum veya kuruluş tarafından gerçekleştirilen denetimin olumlu sonuçlandığının bildirilmesi hâlinde, 241. maddenin 1. fıkrası uyarınca idari para cezası verileceği kuralı getirilmiştir.

Beyannamenin tescili tarihinde yürürlükte bulunan mülga 2018/9 ve meri 2019/9 sayılı "CE" İşareti Taşıması Gereken Bazı Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği'nin (Ürün Güvenliği ve Denetimi) "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS)'in; ürün güvenliği ve teknik düzenlemeler mevzuatı uyarınca yürütülen denetim, uygunluk ve izin işlemlerinin elektronik ortamda ve risk analizi esaslı olarak yapılması amacıyla kurulan internet tabanlı uygulamayı, Kapsam dışının.

GTİP olarak Ek-2’de belirtilmekle birlikte, Ek-1’deki tabloda belirtilen ilgili yönetmelik veya yönetmeliklerin kapsamına girmeyen ürünü, Risk analizinin Ek-2’de yer alan ürünlerin risk derecesini ve fiili denetime yönlendirilip yönlendirilmeyeceğini belirlemek amacıyla, TAREKS’te firma hakkındaki bilgiler; geçmişte yapılan ithalat denetimleri ile piyasa gözetimi ve denetimi sonuçları; üretici veya ithalatçı firma ya da temsilcisi; giriş gümrüğü; ürünün cinsi, markası, modeli, fiyatı ve miktarı;

menşe, çıkış, sevk veya ticaret yapılan ülke ve risk tespiti için kullanılabilecek diğer bilgilerden hareketle yapılan işlemi ifade ettiği,"Muafiyetler ve istisnalar" başlıklı 6.maddesinin 2.fıkrasında "Sanayicilerin ürettikleri ürünlerin bünyesinde girdi olarak kullanılmak üzere ithal edilen bu Tebliğ kapsamı ürünler için sanayici veya sanayici adına ithalat yapan tedarikçi tarafından sanayi sicil belgesinin verildiği Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğüne başvurulacağı,

ithal edilmek istenen ürünlerin bu Tebliğ hükümlerinden muaf olarak ithal edileceğine dair Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü yazısının elektronik ortamda TAREKS’e yüklenmesini müteakip ürünün ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarası doğrudan oluşturulacağı, "Tareks Referans Numarasının Gümrüklere Beyanı" başlıklı 11. maddesinde ürünün ithal edilebileceğine dair Tareks refererans numarasının gümrük beyannamesinin 44 nolu hanesine firma tarafından kaydedilmesinin zorunlu olduğu belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Olayda, "sarj aleti" cinsi eşyanın, Ürün Güvenliği ve Denetim Tebliği'ne ve TAREKS denetimine tabi olmasına karşın, "üretim girdisi" açıklamasıyla, İl Sanayi Teknoloji Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısına istinaden, 2019/9 sayılı Tebliğ'in 6. maddesinin 2. fıkrasında belirlenen muafiyetten yararlanılarak, TAREKS denetiminden muaf tutulmak suretiyle ithalatının yapıldığı anlaşılmıştır.

Dosyada yer alan eşya tespit ve numune alma tutanağında, eşyanın üretim girdisi olmasından ziyade perakende olarak satışa hazır durumda bulunduğu ve davacının cep telefonu üretimi için başkaca bir üretim girdisi de ithal etmediğinin idarece tespit edildiğinin; bunun yanı sıra, davacının iş yerinde yapılan kontrolde ise; iş yerinde üretim yapılmadığı ve sadece teknik servis olarak faaliyet gösterildiğinin anlaşılması karşısında, ''şarj aleti'' cinsi eşyanın davacı tarafından üretim girdisi olarak ithal edilmediği açıktır.

Bu durumda, davacının ''CE" İşareti Taşıması Gereken Bazı Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği'nin (2019/9 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği ) 6. maddesinin 2. fıkrasında bahsedilen muafiyetten ve TAREKS değerlendirmesi yapılmaksızın otomatik oluşturulan TAREKS referans numaralarından yararlanma imkanı da bulunmamaktadır.

Öte yandan, Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinde ismen sayılmamış olsa da, anılan madde kapsamına girdiği değerlendirilen TAREKS belgesini almadığı halde almış gibi beyan eden davacı adına tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.