Danıştay 7. Daire E.2021/4831 K.2023/4208

Dava konusu istem: Transit refakat belgesi muhteviyatı eşyanın bir kısmının beyan edilenden farklı cinste olduğu, bir kısmının ise beyan edilmeden yurda sokulduğundan bahisle davacı adına 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Kısmen bozma kararı üzerine, olayda, NCTS-T2 Transit Refakat Belgesinin 3. kaleminde kayıtlı eşyanın … pozisyonunda beyan edilmesine rağmen fiziki muayenesinde, faturası bulunan.

208 adet ''LCD televizyon''un … pozisyonunda, 41 adet ''mikrodalga fırın''ın … pozisyonunda, 15 adet ''buzdolabı''nın 8418.10.20 pozisyonunda, 32 adet ''çamaşır makinesi''nin … pozisyonunda yer aldığının ve belirgin şekilde farklı ve kullanılmış eşya olduğunun tespit edilmesi üzerine Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrasının olay tarihinde yürürlükte bulunan şekli uyarınca eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarında para cezası kararı alındığı,

ancak, para cezaları bakımından da uygulanması gereken lehe olan kanun hükümlerinin geçmişe yürüyeceği yolundaki Ceza Hukuku ilkesi çerçevesinde, söz konusu maddenin 7190 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle değiştirilen halinde, farklı çıkan eşyanın gümrük vergileri toplamının, beyan edilen eşyanın gümrük vergileri toplamından fazla olması durumunda, gümrük vergilerinin iki katı tutarında ceza kesilmesi gerektiğinin düzenlendiği,

bu doğrultuda, 28/09/2021 tarihli ara kararına istinaden dosyaya sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, farklı çıkan eşyanın gümrük vergilerinin beyan edilen eşyanın gümrük vergilerinden fazla olduğunun anlaşılması karşısında, ceza kesilebilmesi için öngörülen şartların oluştuğu, ceza tutarının ise farklı çıkan eşyanın gümrük vergilerinin iki katı tutarı olan 29.914,10-TL olması gerektiği anlaşıldığından,

dava konusu işlemin anılan tutara isabet eden kısmında hukuka aykırılık, aşan kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin bahsi geçen eşyalara ilişkin bölümünün kısmen iptaline, kısmen de davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, eşyanın Türkiye'den geçişinde oluşabilecek zararlardan gönderici ve alıcıya karşı ancak teminat mektubunda gösterilen tutarla sorumlu oldukları, eksiklik, fazlalık yahut farklılık halinde sorumluluğun göndericiye ait olduğu, eşyaların kullanılmış olarak beyan edildiği, beyan edilen ile tespit edilen eşya arasında farklılık bulunmadığı; davalı idarece, uyuşmazlık konusu eşyaların serbest dolaşıma girişi CE belgesine tabi olduğundan, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Davalı idarece, isteminin reddi gerektiği savunulmuş; davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Dava konusu eşyaların kullanılmış ve beyan edilene göre farklı cinste olduğunun anlaşılması karşısında, lehe kanun hükümleri uygulanamayacağından, mahkemenin iptale ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Transit refakat belgesi muhteviyatı eşyanın bir kısmının beyan edilenden farklı cinste olduğu, bir kısmının ise beyan edilmeden yurda sokulduğundan bahisle davacı adına 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle 5. fıkrasında.

Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespiti halinde, farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası alınacağı hükme bağlanmış olmasına karşın, aynı hükmün 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle değişik halinde, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve varış gümrük idaresine karayolu ile sevk edilmek üzere transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, yapılan kontrol veya muayene sonucunda,

beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste olduğunun tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın tespiti hâlinde fiilin niteliğine göre bu fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca işlem yapılacağı; aynı fıkranın (a) bendinde, farklı çıkan eşyanın gümrük vergileri toplamının beyan edilen eşyanın gümrük vergileri toplamından fazla olması durumunda farklı çıkan eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin iki katı idari para cezası verileceği;

(b) bendinde, farklı çıkan eşyanın beyan edilen eşyadan farklı şekilde, ithalinin lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olması durumunda farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır.

95/7606 sayılı İthalat Rejimi Kararının 7. maddesinde, eski, kullanılmış, yenileştirilmiş, kusurlu (defolu) ve yatık (zamanla dayanaklılığını yitirmiş) malların ithalinin izne tabi olduğu belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca ceza kesilebilmesi için transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste olması; bir eşyanın belirgin bir şekilde farklı cinste olduğunun kabul edilebilmesi için de;

giriş gümrük idaresinde yapılan kontrolü neticesinde, beyan edilenden açıkça farklı olduğunun tahlil, teknik, inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın kolayca anlaşılabilmesi ve gümrük vergileri veya ticaret önlemleri açısından farklılık oluşturması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği.

İthalat Rejimi Kararının 7. maddesinde de; eski, kullanılmış, yenileştirilmiş, kusurlu (defolu) ve yatık (zamanla dayanaklılığını yitirmiş) malların ithalinin izne tabi olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Olayda, NCTS-T2 Transit Refakat Belgesinin 3. kaleminde kayıtlı eşyanın … pozisyonunda beyan edilmesine rağmen fiziki muayenesinde, faturası bulunan. 208 adet ''LCD televizyon''un … pozisyonunda, 41 adet ''mikrodalga fırın''ın … pozisyonunda, 15 adet ''buzdolabı''nın … pozisyonunda, 32 adet ''çamaşır makinesi''nin … pozisyonunda yer aldığı ve belirgin şekilde farklı cinste olduğu tespit edildiğinden,

4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının olay tarihindeki şekli itibarıyla, ceza kesilebilmesi için gereken koşulun gerçekleştiği, anılan maddenin 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle değiştirilmiş halinin (b) bendi uyarınca, beyan edilenden belirgin şekilde farklı cinste olduğu tespit edilen eşyanın ithalinin lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olması durumunda farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceğinin düzenlendiği,

uyuşmazlık konusu eşyanın kullanılmış olduğu ve ithalinin izne tabi olduğu hususunda ihtilaf bulunmadığının anlaşılması karşısında, yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri uyarınca, olayda, lehe kanun hükümlerinin uygulanma imkanı bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, işlemin anılan bölümü yönünden davanın reddi gerekirken, yukarıda değinilen gerekçeyle işlemin kısmen iptali yolunda karar verilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.

Davacının temyiz istemine gelince; temyizen incelenen kararın davanın reddine ilişkin hüküm fıkrası, usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.