Danıştay 7. Daire E.2022/2564 K.2024/5454

Dava Konusu İstem

Akaryakıt istasyonu işletmeciliği faaliyetinde bulunan davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 4. fıkrası uyarınca 2015 yılının Ağustos ila Aralık aylarından Ağustos ayının (2.) diğer ayların (1. ve 2.) dönemleri için re'sen tarh edilen özel tüketim vergileri ile tekerrür hükümlerinin uygulanması suretiyle kesilen 1 kat vergi ziyaı cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, davacının banka hesaplarını kullandırma yönünden hakkında vergi tekniği raporu bulunan ...'in banka hesabına 2015 takvim yılı içerisinde toplam 500.690,00-TL tutarında para transfer ederek belgesiz akaryakıt alım satım faaliyetinde bulunduğunun tespit edildiği ve hakkında yapılan inceleme üzerine de dava konusu tarhiyatın yapıldığı anlaşılmış olduğundan, öncelikle belgesiz akaryakıt faaliyetine banka hesaplarını kullandırarak aracılık ettiği tespit edilen ... hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunun incelenmesinin gerektiği, anılan raporda,

...'in banka hesapları ile ..., ... ve...'ya ait banka hesapları arasında para transferi yapıldığının tespit edildiği, ...'in para transferi gerçekleştirdiği şahısların komisyon karşılığı banka hesaplarını kullandırdıklarına dair vergi tekniği raporları bulunduğu, ...'in herhangi bir şirkette ortaklığı ve yöneticiliği bulunmadığı, potansiyel mükellef statüsünde şahsın 2013 ve 2015 hesap dönemlerinde herhangi bir vergi beyanının bulunmadığı,

..., ... ve ...adlı şahısları şahsen tanımadığını, transfer konusu paranın kendisi tarafından gönderilmediğini, para gönderildiğini dahi bilmediğini, ... isimli Iraklı bir tüccara banka hesaplarını komisyon karşılığı kullandırdığını, para gönderilmiş ise bu şahıs tarafından gönderilmiş olabileceğini belirttiği, 2015 yılında hesabına 1103 işlemde 40.155.312,58-TL tutarında para girişi, aynı dönemde hesabından 951 işlemde 41.148.963,14-TL para çıkışı olduğunun tespit edildiği, davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporunda ise.

2015 yılının muhtelif dönemlerinde ...'e 19 işlem karşılığında 500.690,00-TL tutarında para transfer edildiği, davacının ...'e bu tutarda para göndermediğini, nakliyat komisyonculuğu işinden dolayı 100.000,00-TL civarında para gönderdiğini belirttiği, ancak nakliye komisyonculuğu işini tevsik edecek herhangi bir belge ibraz edemediği, davacı tarafından nakliyat komisyonculuğu işinden dolayı 100.000,00-TL civarında bir para gönderildiği,

kalan kısmın ise diğer zahirecilerin borç v.b nedenlerle kendi hesabı üzerinden ödedikleri paralar olduğunu ileri sürmüş ise de iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre mutad olmayan bu durumu ispat edemediği dikkate alındığında, davacı tarafından ...'e gönderilen tutarların akaryakıt alım satımına ilişkin olduğu sonucuna varılarak dava konusu 1 kat vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergilerinde hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, Mahkemenin ara kararı üzerine,

davalı idarece sunulan ve tekerrürün dayanağını teşkil eden belgelerin incelenmesinden, davacı adına 2014 yılına ilişkin gelir vergisi üzerinden kesilen ve 2015 yılında kesinleştiği anlaşılan vergi ziyaı cezası nedeniyle, 2015 yılında işlenen dava konusu fiiller için tekerrür hükümlerinin uygulanmasında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle 2015 yılının Ağustos ila Aralık aylarından Ağustos ayının (2.) diğer ayların (1. ve 2.) dönemleri için re'sen tarh edilen özel tüketim vergileri ile 1 kat vergi ziyaı cezasına yönelik davanın reddine,

vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle arttırılan kısmının iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 4. fıkrasının uygulanabilmesi için öncelikle bulundurmanın tespitinin gerektiği, akaryakıt istasyonunda ulusal markersiz veya standartlara uygun olmayan akaryakıt (motorin) bulunduğuna ilişkin herhangi bir tespitin söz konusu olmadığı, bu nedenle tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; davalı idarece ise, tekerrür hükümlerinin uygulanmasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Cezalı tarhiyatın dayanağının 4760 sayılı Kanun'un 13. maddesinin 4. fıkrası olduğu belirtildiğinden, anılan maddede sayılan şartların gerçekleştiği somut olarak ortaya konulmadan tesis edilen işlemde hukuka uyarlık, temyize konu kararın davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasında hukuki isabet görülmediğinden davacının temyiz isteminin kabulüne, davalı idarenin temyiz isteminin ise reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Akaryakıt istasyonu işletmeciliği faaliyetinde bulunan davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 4. fıkrası uyarınca 2015 yılının Ağustos ila Aralık aylarından Ağustos ayının (2.) diğer ayların (1. ve 2.) dönemleri için re'sen tarh edilen özel tüketim vergileri ile tekerrür hükümlerinin uygulanması suretiyle kesilen 1 kat vergi ziyaı cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun "Müteselsil sorumluluk ve ceza uygulaması" başlıklı 13. maddesinin 5766 sayılı Kanun ile eklenen ve 6455 sayılı Kanun ile değişik 4. fıkrasında, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 18. maddesinin verdiği yetki uyarınca kullanılma zorunluluğu getirilen ulusal markeri bulunmayan ya da standartlara uygun olmayan özel tüketim vergisine tabi malları bulundurduğu tespit edilen iş yeri sahipleri adına, malların tespit tarihindeki emsal bedeli veya miktarı üzerinden 11. maddedeki esaslara göre özel tüketim vergisinin re'sen tarh edileceği, tarhiyata ayrıca vergi ziyaı cezasının uygulanacağı kurala bağlanmıştır.

5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "Ulusal marker" başlıklı 18. maddesinde, yurt içinde pazarlanacak akaryakıta veya akaryakıtla harmanlanan ürünlere rafineri çıkışında veya serbest dolaşıma girişinde rafinericilerce ve dağıtıcılarca Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun belirleyeceği şart ve özellikte ulusal marker ekleneceği hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 4. fıkrasında; ulusal marker bulundurma zorunluluğu getirilen mallar bakımından, Kanun'un genel hükümleriyle düzenlenen vergiyi doğuran olay ve vergi mükellefinden farklı olarak ve "müteselsil sorumluluk ve ceza uygulaması" başlığıyla "bulundurma" fiili vergiyi doğuran olay, "bulunduranlar" da vergi mükellefi olarak kabul edilerek,

bulunduranlar adına vergi tahakkuk ettirileceği ve vergi ziyaı cezası kesileceği, özel tüketim vergisi tahakkuku için "bulundurma" fiili ile birlikte bulundurulan ürünlerin de, kullanılma zorunluluğu getirilen ulusal markerinin olmaması gerektiği ve bu iki koşulun birlikte gerçekleştiğinin tespit edilmesi durumunda re'sen vergi tarh edileceği ve vergi ziyaı cezası uygulanacağı, re'sen tarh edilen özel tüketim vergisinin muhatabının ise, yasal düzenlemenin doğal bir sonucu olarak bu malları bulunduranlar olacağı belirtilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; davacının ... adlı şahsa banka hesabından yapılan para transferlerinin belgesiz akaryakıt alım ve satımına ilişkin olduğu sonucuna varılarak 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 4. fıkrası hükmü kapsamında tarhiyat önerilmiş ise de, olayda, tarhiyatın dayanağı olan anılan madde uyarınca, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 18. maddesinin verdiği yetki uyarınca kullanılma zorunluluğu getirilen ulusal markeri bulunmayan ya da standartlara uygun olmayan özel tüketim vergisine tabi malların,

davacı tarafından bulundurulduğu hususları tespit edilemediğinden vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisi tarhiyatında hukuka uyarlık bulunmadığından, vergi mahkemesi kararının davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik istinaf başvurusunu reddeden vergi dava dairesinin kararında da hukuki isabet görülmemiştir.

Öte yandan, vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisi tarhiyatında hukuka uyarlık görülmediğinden vergi mahkemesi kararının vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle arttırılan kısmının iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yönelik istinaf başvurusunun reddinde hukuka aykırılık, temyize konu vergi dava dairesi kararının anılan kısmında da sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir.