Danıştay 7. Daire E.2022/307 K.2023/2916

Dava konusu istem: Okey isteka takozu imalatı ve satışı yapan davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden, imal ettiği ürünlerin 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli (IV) sayılı listede yer alan vergiye tabi ürünlerden olduğundan bahisle, 2008 yılının Ocak ilâ Aralık ayları için re'sen tarh edilen özel tüketim vergileri ile bir kat tutarında kesilen vergi ziyaı cezaları ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Bozma kararına uymak suretiyle.

4760 sayılı Kanun'a ekli (IV) sayılı listenin olay tarihindeki şeklinde, "kumarhane oyunları için özel masalar dahil, salon veya masa oyunları" ibaresi ile diğerlerinin yanında bu yerler için üretilenlerin de kapsamda olduğunun belirlendiği, 95.04 tarife pozisyonunda belirtilen eşyalar arasında ismen yer almasa da, davacı tarafından üretilen okey isteka takozunun masa ve salon oyunu ekipmanlarından olduğunun tartışmasız olduğu,

ayrıca bu ekipmanların kimin için üretildiği veya kime teslim edildiğinin vergilendirme açısından önemi bulunmadığı sonucuna varıldığından davacı adına yapılan vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisi tarhiyatında hukuka aykırılık bulunmadığı, uyuşmazlık konusu dönemlerden önce özel tüketim vergisi mükellefiyeti bulunan davacı adına, elektronik ortamda verilmesi gereken beyannamelerin verilmemesi nedeniyle kesilen özel usulsüzlük cezalarında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Eğlence merkezleri, lunaparklar, kumarhaneler ve benzeri yerler için ithal veya imal edilen ürünlerin özel tüketim vergisine tabi olduğu, imalatını ve satışını yaptıkları okey ıstaka takozunun lunapark ve benzeri yerler için üretilmemesi sebebiyle bu kapsamda değerlendirilemeyeceği, yorum yoluyla vergi ihdas edilemeyeceği, tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmekte ve duruşma yapılması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın özel tüketim vergileri ile bir kat tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarına ilişkin hüküm fıkrasının onanması; davacının uyuşmazlığa konu 2008 yılının Ocak ilâ Aralık aylarına ilişkin özel tüketim vergisi beyannamelerin elektronik ortamda bildirme mecburiyeti bulunmakta ise de, davacıya önceden yazılı bir bildirim yapılıp yapılmadığına ilişkin inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın eksik inceleme sonucu verilen mahkeme kararının, özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, duruşma yapılmasına gerek görülmeyerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Okey isteka takozu imalatı ve satışı yapan davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden, imal ettiği ürünlerin 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli (IV) sayılı listede yer alan vergiye tabi ürünlerden olduğundan bahisle, 2008 yılının Ocak ilâ Aralık ayları için re'sen tarh edilen özel tüketim vergileri ile bir kat tutarında kesilen vergi ziyaı cezaları ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Yetki" başlıklı mükerrer 257. maddesinin 4. fıkrasında, bu Kanun'un 149. maddesine göre devamlı bilgi vermek zorunda olanlardan istenilen bilgiler ile vergi beyannameleri ve bildirimlerin, şifre, elektronik imza veya diğer güvenlik araçları kullanmak suretiyle internet de dahil olmak üzere her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortamında verilmesi,

beyanname ve bildirimlerin yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişiler aracı kılınarak gönderilmesi hususlarında izin vermeye veya zorunluluk getirmeye, beyanname, bildirim ve bilgilerin aktarımında uyulacak format ve standartlar ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları tespit etmeye, bu zorunluluğu beyanname, bildirim veya bilgi çeşitleri, mükellef grupları ve faaliyet konuları itibarıyla ayrı ayrı uygulatmaya Maliye Bakanlığı'nın yetkili olduğu belirtilmiş;

mükerrer 355. maddesinin 1. fıkrasında, bu Kanun'un 86, 148, 149, 150, 256 ve 257. maddelerinde yer alan zorunluluklar ile mükerrer 257. madde uyarınca getirilen zorunluluklara uymayanlara Kanun'da belirtilen tutarlarda özel usulsüzlük cezası kesileceği ifade edilmiş; ikinci fıkrasında da, bu hükmün uygulanabilmesi için, bilgi ve ibraz ödevinin yerine getirilmesiyle ilgili olarak yapılacak tebliğlerde bilginin verilmesi için tayin olunan sürede cevap verilmemesi,

eksik veya yanıltıcı bilgi verilmesi veya defter ve belge ibrazı için tayin olunan süre ile defter ve belgelerin süresinde ibraz edilmemesi durumunda haklarında Kanunun ceza hükümlerinin uygulanması cihetine gidileceğinin ilgililere yazılı olarak bildirilmesinin şart olduğu kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır.

Bu durumda, mahkeme kararlarının Danıştay tarafından bozulması halinde, mahkemelerce bozmaya ilişkin kararlar üzerine yeniden verilen kararlara karşı yapılan temyiz başvuruları, bozma kararındaki esaslara uyulup uyulmadığı yönünden incelenebilecektir.

Temyiz istemine konu yapılan kararın, özel tüketim vergileri ile bir kat tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarına ilişkin hüküm fıkrası, Dairemizin 04/03/2020 tarih ve E:2016/3782, K:2020/2202 sayılı kararındaki esaslar doğrultusunda verildiği anlaşıldığından, temyiz konusu kararın anılan hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın sözü geçen hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Mahkeme kararının, 213 sayılı Kanun'un mükerrer 355. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince;

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355. maddesine 5904 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle eklenen "Ödevlerin yerine getirilmesine ilişkin usul ve esasların Maliye Bakanlığınca yapılan düzenleyici idari işlemlerle duyurulması halinde ilgililere ayrıca yazılı olarak bildirim şartı aranmayacağı"na ilişkin hüküm, 01/08/2009 tarihinde yürürlüğe girdiğinden, bu tarihten önceki dönemlere ilişkin beyannamelerin elektronik ortamda kanuni süresi içinde verilmemesi halinde, özel usulsüzlük cezası kesilebilmesi için yükümlülerden bilgi ve bildirimlerini vermeleri hususunun yazılı olarak istenmesi ve tebliğ olunacak bu yazıda gereğinin belirtilen süre içinde yerine getirilmediği takdirde ceza hükümlerinin uygulanacağının belirtilmesi gerekmektedir.

Bu durumda, davacının uyuşmazlığa konu 2008 yılının Ocak ilâ Aralık aylarına ilişkin özel tüketim vergisi beyannamelerin elektronik ortamda bildirme mecburiyeti bulunmakta ise de, 01/08/2009 tarihi itibariyle getirilen söz konusu hüküm, uyuşmazlığa konu dönemdeki beyannamelerin verilme zamanında yürürlükte bulunmadığından, önceden yazılı bir bildirim yapılıp yapılmadığına ilişkin inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın eksik inceleme sonucu verilen mahkeme kararının, özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.