Danıştay 7. Daire E.2022/4073 K.2024/4168

... Gümrük Müdürlüğü - ... VEKİLİ : Av....

KARŞI TARAF (DAVACI) :...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi...... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava Konusu İstem: Davacı tarafından, ... Otomotiv İthalat ve Pazarlama Limited Şirketi adına 2008 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 5 adet beyanname kapsamında ithalatı yapılan araçların yeni ve kullanılmamış olarak beyan edilmesine karşın eski oldukları ve 95/7606 sayılı İthalat Rejim Kararının 7. maddesi uyarınca izin alınmadan ithal edildiklerinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) maddesi uyarınca karara bağlanan para cezasının tahsili amacıyla şirket adına düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıllık zamanaşımı süresi içinde yükümlüsüne usulüne uygun olarak tebliğ edilmediği için zamanaşımına uğradığı anlaşılan para cezasının takip ve tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Olayda, dava konusu ödeme emrinin asıl borçlu olan ... Otomotiv İthalat ve Pazarlama Limited Şirketi adına düzenlendiğinin görüldüğü, davacının söz konusu ödeme emrinin iptalini istemekte kişisel, güncel ve meşru menfaatinin bulunmadığı anlaşıldığından, davanın ehliyet yönünden reddi gerekirken, yukarıda değinilen gerekçeyle verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmediğinden kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, ... Otomotiv İthalat ve Pazarlama Limited Şirketi adına 2008 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 5 adet beyanname kapsamında ithalatı yapılan araçların yeni ve kullanılmamış olarak beyan edilmesine karşın eski oldukları ve 95/7606 sayılı İthalat Rejim Kararının 7. maddesi uyarınca izin alınmadan ithal edildiklerinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) maddesi uyarınca karara bağlanan para cezasının tahsili amacıyla şirket adına düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

İptal davası; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının 08/06/2000 tarih ve 4577 sayılı Kanun'un 5. maddesiyle değişik (a) bendinde; "idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar" olarak tanımlanmaktadır. Bu tanıma göre; iptal davası açılabilmesi için, davacının medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olmasının yanısıra, ayrıca, iptali istenilen idari işlemin menfaatini ihlal ediyor olması; bu menfaatin de, meşru, güncel ve kişisel nitelik taşıması gereklidir. İdari yargılama hukukunda davada taraf olma ehliyetinin bir koşulu olarak kabul edilen menfaat ihlali olmadan, iptal davası açılmasına olanak yoktur.

Öte yandan; 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinde, ehliyet hususu, ilk inceleme konuları arasında sayılmış; 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, ehliyetsiz kişi tarafından açılan davaların reddine karar verileceği hükme bağlanmış olup; bu hükümlere göre, idari dava açan kişinin dava ehliyetinin varlığı, açılan davanın incelenebilmesi için zorunlu bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davacının ortağı olduğu ... Otomotiv İthalat ve Pazarlama Limited Şirketi adına 2008 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 5 adet beyanname kapsamında ithalatı yapılan araçların yeni ve kullanılmamış olarak beyan edilmesine karşın eski olduklarından bahisle para cezası kararı alındığı, bu kararın şirketin ticaret sicilinde yer alan adresinin kapalı olması nedeniyle şirket ortağı olan davacıya 12/11/2018 tarihinde tebliğ edildiği, söz konusu karara karşı yapılan itirazın reddedilmesini müteakip şirket adına düzenlenen ödeme emrinin yine davacıya tebliğ edilmesi üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Her ne kadar davacıya tebliğ edilmişse de, dava konusu işlemin şirket adına düzenlendiği görüldüğünden, şirket ortağı olan davacı tarafından kendi nam ve hesabına işbu davanın açılma olanağı bulunmadığı gibi dava konusu işlemin davacı yönünden hukuki sonuç doğurması söz konusu olmayacaktır.

Bu durumda, davacının söz konusu ödeme emrinin iptalini istemekte kişisel, güncel ve meşru menfaatinin bulunmadığı anlaşıldığından, davanın ehliyet yönünden reddi gerekirken, yukarıda değinilen gerekçeyle verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.