Danıştay 7. Daire E.2022/4614 K.2024/4726

... Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...Uluslararası Nakliyat Gıda İnşaat Petrol Ürünleri ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Mersin Gümrük Müdürlüğünce ... tarihinde tescilli ... sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı serbest dolaşımda olmayan 16.440 kg ''siyah çay" cinsi eşyanın kırmızı hatta işlem gördükten sonra Habur Gümrük Müdürlüğüne sevk edildiği, anılan gümrükte yapılan fiziki kontrolde araçta 1008 kg "siyah çay" ile 15.492 kg "saman çöpü" ve "talaş" bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle Gümrük Yönetmeliği'nin 239. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca davacı adına taşıyıcı sıfatıyla tahakkuk ettirilen gümrük ve katma değer vergileri ile kaynak kullanımını destekleme fonu payına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, araçta yapılan ilk muayenede, transit refakat belgesi muhteviyatı 15.432 kg "siyah çay" cinsi eşyanın araçta bulunmadığı, araç şoförünün ifadesi doğrultusunda, 15.120 kg eşyanın İdil Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ele geçirilerek yediemine teslim edildiği, 640 kg eşyanın ise yedieminde iken kaybolduğu, ihraç edilmesi kaydıyla ...'e 420 çuval içerisinde 14.480 kg olarak teslim edilen eşyanın 15/06/2020 tarihinde Irak'a ihraç edildiği,

dolayısıyla transit refakat belgesi kapsamında ihraç edilmesi gerektiği halde ihraç edilmeyen 312 kg "siyah çay" cinsi eşya olduğu, dava konusu belge muhteviyatı eşyanın 15.120 kilogramlık kısmının yurt içine dağıtılmayarak ihraç edildiği ve transit rejiminin usulüne uygun olarak kapandığı,

bu durumda, transit rejimine tabi olan eşyanın yurt içinde bırakılması halinde doğacak vergi kaybının somut olayda gerçekleşmediği ve 312 kg siyah çay cinsi eşyanın araç sürücüsü tarafından araçtan izinsiz çıkarıldığının kendi ifadesi ile sabit olduğunun anlaşılması karşısında, davalı idare tarafından, davacının ya da çalışanlarının gümrük yükümlüğünün doğmasına sebep olan fiilli işledikleri ya da bu fiile iştirak ettikleri yönünde herhangi bir iddia ve tespitte bulunulmadığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Olayda, Dairelerinin E:... sayılı dosyasında mevcut olan ilk derece Mahkemesince verilen 06/11/2021 tarihli ara kararı üzerine davalı idare tarafından dosyaya sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, ... sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı eşyalar için alınan teminatın 13/01/2020 tarihinde iade edildiği, tahakkukun yapıldığı ve itirazın reddine ilişkin işlemin tesis edildiği tarihlerde kamu alacağının teminatlı alacak niteliğinde olduğu,

teminatlı kamu alacakları için öncelikle 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37. maddesi hükmü uyarınca vade belirlenmesi gerekirken, bu usule riayet edilmeden tesis edilen dava konusu işlemin gümrük vergisi ve bu vergi üzerinden hesaplanan katma değer vergisine isabet eden kısmında açıklanan gerekçeyle hukuka uyarlık bulunmadığı; dava konusu işlemin kaynak kullanımını destekleme fonu payı ve bu fon payı üzerinden hesaplanan katma değer vergisine isabet eden kısmı için;

her ne kadar takip usulü bakımından tahakkuk kararı alınarak işlem tesis edilmesinin usul kurallarına aykırılık görülmediği belirtilerek tahakkukun hukukiliğinin incelenmesi yerinde ise de, vergi mahkemesinin, işin esası bakımından, davacı şirketin rejim ihlaline yol açan eyleminin ve sorumluluğunun bulunmadığı yolundaki gerekçesinde yasal isabet görülmemekle birlikte, kaynak kullanımını destekleme fonunu düzenleyen 12/05/1988 tarih ve 88/12944 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında, fon payının kabul kredili, vadeli akreditif ve mal mukabili ödeme şekline göre yapılan ithalatlarda alınacağının düzenlendiği,

transit rejimine konu eşyanın gümrük gözetimi dışına çıkarıldığı anlaşılan maddi olayda ise davalı idarece ödeme şekline ilişkin bir tespit yapılmaksızın fon payı ve bu fon payı üzerinden katma değer vergisi tahakkuk ettirilmesinde de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Transit refakat belgesinde beyan edilen eşyanın varış gümrük idaresinde yapılan kontrolünde farklı çıktığının somut olarak tespit edildiği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 85. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde, transit eşyası için tahakkuk edebilecek gümrük vergilerinin ödenmesini sağlamak üzere teminat verilmesinin zorunlu olduğu belirtilmiş.

86. maddesinin 1. fıkrasında, asıl sorumlunun, eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan önlemlere uymak suretiyle, varış gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmak ve transit rejimine ilişkin hükümlere uymakla yükümlü oldukları, 2. fıkrasında da, asıl sorumlunun birinci fıkrada belirtilen yükümlülükleri saklı kalmak üzere, transit rejimine göre taşındığını bilerek eşyayı kabul eden taşıyıcı veya alıcının da, eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan tedbirlere uymak suretiyle,

varış gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmakla yükümlü oldukları hükme bağlanmıştır.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un olay tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle 55. maddesinin birinci fıkrasında, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı belirtilmiş; 56. maddesinde ise, karşılığında teminat gösterilmiş bulunan amme alacağı vadesinde ödenmediği takdirde, borcun 15 gün içinde ödenmesi, aksi halde teminatın paraya çevrileceği veya diğer şekillerle cebren tahsile devam olunacağının borçluya bildirileceği, 15 gün içinde borç ödenmediği takdirde teminatın bu Kanun hükümlerine göre paraya çevrilerek amme alacağının tahsil edileceği belirtilmiştir.

Transit rejime tabi tutulan eşyaya ait gümrük vergileri giriş esnasında teminata bağlandığından; rejim şartlarının ihlali durumunda, söz konusu vergilerin öncelikle, 6183 sayılı Kanunun 37. maddesi uyarınca işlem tesisi suretiyle, bilahare, kamu alacağının; giriş esnasında alınan teminatın ilgilisine iade edilmediği durumlarda, anılan Kanunun 56. maddesi uyarınca tesis edilecek işlemle; teminatın iade edilmiş olması durumunda ise, yine aynı Kanunun 55. maddesine göre ödeme emri düzenlenmesi suretiyle takip ve tahsili gerekmektedir.

Olayda; transit beyanname muhteviyatı eşya nedeniyle giriş esnasında teminata bağlanmış olan vergilerin tahsili amacıyla 6183 sayılı Kanun'un 37. maddesi uyarınca işlem tesis edilmesi gerektiğinden, dava konusu işlemin gümrük ve katma değer vergisi tahakkukuna vaki itirazın reddine ilişkin kısmının, işlemin düzenlenme tarihinde teminat mektubunun henüz iade edilmemiş olması nedeniyle iptaline ilişkin gerekçesi yönünden, Dairemiz kararına katılmıyoruz.