Danıştay 7. Daire E.2022/4813 K.2024/4416

Dava konusu istem: Davacı şirket adına 2020 yıllında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 6 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaya ilişkin menşe beyanında bulunulmadığından bahisle, 11/06/2018 tarih ve 2018/11973 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair Karar uyarınca tahakkuk ettirilen ek mali yükümlülük ve katma değer vergisi üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; olayda, ithalat rejimi kararı ile getirilen ek mali yükümlülüğün ödenmemesi halinde uygulanacak müeyyide 2976 sayılı Dış Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 4. maddesinde düzenlenmiş olup, özel kanun niteliğinde olan ve davacının lehine düzenleme içeren bu hüküm dikkate alınmaksızın, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca alınan para cezası kararına vaki itirazın reddine dair işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket adına 2020 yıllında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 6 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyaya ilişkin menşe beyanında bulunulmadığından bahisle, 11/06/2018 tarih ve 2018/11973 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair Karar uyarınca tahakkuk ettirilen ek mali yükümlülük ve katma değer vergisi üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 18. maddesinin 1. fıkrasında, tümüyle bir ülkede elde edilen veya üretilen eşyanın, o ülke menşeli olduğu, 197. maddesinin 2. fıkrasında, yapılan denetlemeler sonucunda hiç alınmadığı veya noksan alındığı belirlenen veya 1. fıkrada belirtilen şekilde tebliğ edilemeyen gümrük vergilerine ilişkin tebligatın, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıl içinde yapılacağı, 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, serbest dolaşıma giriş rejimi veya kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi tutulan eşyaya ilişkin olarak,

yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda, 15. maddede belirtilen gümrük tarifesini oluşturan unsurlarda veya vergilendirmeye esas olan sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinde aykırılık görüldüğü ve beyana göre hesaplanan ithalat vergileri ile muayene sonuçlarına göre alınması gereken ithalat vergileri arasındaki fark %5’i aştığı takdirde, ithalat vergilerinden ayrı olarak bu farkın üç katı para cezası alınacağı hükme bağlanmıştır.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 48. maddesinde, bu kanuna göre vergisi ödenmeden veya eksik ödenerek yurda sokulan eşyaların hiç alınmamış veya eksik alınmış katma değer vergileri hakkında Gümrük Kanunundaki esaslara göre işlem yapılacağı, 51. maddesinde, mükelleflerin ithalde beyan ettikleri matrahla tahakkuk veya inceleme yapanların veyahut teftişe yetkili kılınanların buldukları matrahlar üzerinden hesaplanan vergi farkları hakkında Gümrük Kanunu uyarınca gümrük vergisindeki esaslar dairesinde ceza uygulanacağı belirtilmiştir.

11/06/2018 tarih ve 2018/11973 sayılı Bakanlar Kurulunun Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair Kararın 1. maddesinin 1. fıkrasında, kararın amacının, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) menşeli bazı eşyanın ithalatında ek mali yükümlülük tahsil edilmesi olduğu, 2. fıkrasında, ekli tabloda yer alan eşyanın ABD menşeli olanlarının ithalatında karşılarında gösterilen oranlarda ek mali yükümlülük tahsil edileceği düzenlenmiştir.

Bu bakımdan, eşyanın ek mali yükümlülüğe tabi olması için eşyanın Amerika Birleşik Devletleri (ABD) menşeli olması zorunludur.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Olayda, beyannamelerin ekinde menşe şahadetnamesi ibraz edilmediğinden bahisle söz konusu eşyanın ABD menşeli olduğunun kabulü suretiyle dava konusu ceza kararı alınmış ise de, 11/06/2018 tarih ve 2018/11973 sayılı Bakanlar Kurulunun Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair Kararı uyarınca bazı ürünlere ek mali yükümlülük öngörüldüğü, uyuşmazlık konusu serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyanın Amerika Birleşik Devletleri (ABD) menşeli olduğuna yönelik ithalat yapılan firma nezdinde sorgulama ya da eşyanın menşeine ilişkin inceleme ve araştırma yapılmadığı,

bu yönde yapılmış herhangi bir somut tespitin bulunmadığı anlaşıldığından, söz konusu ceza kararı ile bu karara vaki itirazın reddine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

07/10/2009 tarihli ve 27369 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmeliğin 38. maddesinin 1. fıkrasında yayım tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 24/05/2019 tarih ve 30783 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan düzenleme ile değişiklik yapılmış olup, söz konusu düzenlemeye göre, menşe esaslı ticaret politikası önlemlerine, ilave gümrük vergisine veya ek mali yükümlülük gibi diğer mali yükümlülüklere tabi eşyanın serbest dolaşıma girişinde önlemin,

ilave gümrük vergisinin veya mali yükümlülüklerin uygulanmaması için eşyanın söz konusu uygulamalara tabi ülke menşeli olmadığını veya bir ülkede gördüğü değişiklik ve işlemler dolayısıyla o ülke menşeli sayılmaması gerektiğini tesvik etmek üzere menşe ülkenin veya ihracatçı ülkenin yetkili makamlarınca düzenlenmiş olan menşe şahadetnamesinin ibraz edilmesi mecburiyeti getirilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacı adına belirtilen değişiklikten sonraki tarihlerde tescilli olan serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyalara ilişkin olarak menşe şahadetnamesinin ibraz edilmemesi üzerine 11/06/2018 tarih ve 2018/11973 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Amerika Birleşik Devletleri Menşeli Bazı Ürünlerin İthalatında Ek Mali Yükümlülük Uygulanmasına Dair Karar uyarınca dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Belirtilen düzenleme gereğince ithale konu eşyanın hangi ülke menşeli olduğunu ispat yükü davacı üzerinde olup, bu hususta üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediği sabit bulunduğu halde kanıtlama külfetinin tersine döndürülerek davalı idarenin ayrıca somut tespitinin aranması yersiz bulunduğundan, temyize konu kararın bozulması gerektiği gerekçesiyle Daire kararına katılmıyoruz.