Danıştay 7. Daire E.2023/1075 K.2024/2715

Dava konusu istem: Davacı adına 2019 ve 2020 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyaların kıymetlerinin eksik beyan edildiği, ayrıca, ...tarih ve ... sayılı beyannamenin 8 ilâ 15. kalemlerinde yer alan eşyanın beyan edilenden farklı gümrük tarife istatistik pozisyonunda bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle düzenlenen rapor uyarınca ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük, ilave gümrük, özel tüketim, katma değer vergileri ve ek mali yükümlülük ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, davacı şirket tarafından, muhtelif tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyaların ithalinde yurt dışı gönderici firmalara ithalat kıymetlerinden daha fazla tutarda transferler gerçekleştirildiğinin sabit olduğu, mutad olanın ithal edilen eşya kıymeti kadar tutarın ihracatçı firmalara transfer edilmesi olması karşısında, söz konusu fazla transfer tutarlarının iktisadi ve teknik icaplara uygun olmadığı, aksini ispat külfeti kendisine düşen davacı şirketin inceleme aşamasında, ürünleri alabilmek adına depozito ödemeleri yapıldığı,

kalan bakiyelerin daha sonraki ithalatlarda kullanıldığı yönündeki beyanlarının iktisadi, ticari ve teknik icaplara uygun düşmediği, gerek inceleme, gerekse yargılama aşamasında beyanlarını destekleyen herhangi bir bilgi ve belge sunmadığı, fazla transferler olmasına karşın ithalattan önce tekrar transfer yapılmasının ticari işleyişle bağdaşmadığı hususları göz önünde bulundurulduğunda, davacı şirketin uyuşmazlık konusu serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyaların ithalinde eksik kıymet beyanında bulunduğu hususunun somut ve hukuken geçerli tespitler ile ortaya konulduğu sonucuna ulaşıldığından,

dava konusu işlemin fazladan transfer edilen tutarlara isabet eden kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı; ayrıca, ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "kulaklık" ticari tanımlı eşyanın davalı idarece tespit edilen 8518.30.95.90.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda beyan edilmesi gerektiğinin davacı tarafından da kabul edildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemin ek tahakkuka ilişkin bölümünün anılan beyannameye isabet eden kısmında da hukuka aykırılık görülmediği.

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca para cezası kararı alınabilmesi için, ithale konu eşyaya ilişkin olarak yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra yapılan kontrol sonucunda, tarife uygulamasını veya vergilendirmeyi etkileyen herhangi bir farklılık veya eşyanın kıymetinin noksan beyan edilmiş olduğunun tespit edilmesinin gerektiği, olayda, "kulaklık" cinsi eşyanın tarife uygulamasını etkileyen unsurlarında veya vergilendirmeye esas olan ölçülerinde veya kıymetinde herhangi bir aykırılık tespit edilmediğinin anlaşılması karşısında,

dava konusu işlemin para cezasına ilişkin bölümünün anılan eşyaya isabet eden kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle kısmen davanın reddine, kısmen de dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, kıymet araştırması için gerekli usul ve esasların izlenmediği, ithal eşyasının gümrük kıymetinin satış bedeli olduğu, olayda, satış bedelinin gerçeği yansıtmadığına dair resmi makamlar nezdinde herhangi bir araştırma ve inceleme yapılmadığı; davalı idarece, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Davalı idarece istemin reddi gerektiği savunulmuş; davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Dava konusu işlemin kıymet farkından kaynaklanan ek tahakkuk ve ceza kararına yönelik davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulması; kararın, kalan hüküm fıkralarının ise onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına 2019 ve 2020 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşyaların kıymetlerinin eksik beyan edildiği, ayrıca, ... tarih ve ... sayılı beyannamenin 8 ilâ 15. kalemlerinde yer alan eşyanın beyan edilenden farklı gümrük tarife istatistik pozisyonunda bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle düzenlenen rapor uyarınca ek olarak tahakkuk ettirilen gümrük, ilave gümrük, özel tüketim, katma değer vergileri ve ek mali yükümlülük ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 23. maddesinde, eşyanın gümrük kıymetinin, Gümrük Tarifesinin ve eşya ticaretine ilişkin belirli konularda getirilen tarife dışı düzenlemelerin uygulanması amacıyla bu bölümde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymet olduğu belirtilmiş.

24. maddesinin 1. fıkrasında, ithal eşyasının gümrük kıymetinin eşyanın satış bedeli, satış bedelinin ise, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu öngörülerek, eşyanın satış bedelinin gümrük kıymetine esas alınabilmesi için gerekli koşullara yer verilmiş.

24. maddenin 3. fıkrasının (a) bendinde ise, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat, ithal eşyası için alıcının, satıcı veya satıcı yararına yaptığı veya yapması gereken ödemelerin toplamı olarak tanımlanmış, ödemelerin para transferi şeklinde olabileceği gibi, akreditif veya ciro edilebilir bir kıymetli evrak kullanılarak ya da doğrudan veya dolaylı da yapılabileceği kurala bağlanmıştır.

Öte yandan, sözü edilen Kanun'un 26. maddesinde, 24 ve 25. madde hükümlerine göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymetinin, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII. Maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşmanın, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının (GATT) VII. maddesinin ve bu bölüm hükümlerinin prensip ve genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye'de mevcut veriler esas alınarak belirleneceği öngörülmüş.

GATT'nın VII. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşmanın 17. maddesinde ise, bu Anlaşmada yer alan hiçbir hükmün, gümrük idaresinin, gümrük kıymetinin belirlenmesi ile ilgili olarak ibraz edilen tutanak, belge veya beyannamenin gerçeklik veya doğruluğunu araştırma hakkını sınırlamayacağı ve bu hakkı tartışma konusu haline getirecek şekilde yorumlanamayacağı hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bu düzenlemelerden, gümrük idaresinin, beyanın doğruluğunu tespit amacıyla, her zaman, her türlü bilgi ve belgeyi inceleyerek değerlendirme hak ve yetkisine sahip bulunduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Olayda, dava konusu işleme dayanak alınan sonradan kontrol raporunda, bankalardan alınan bilgilerle beyan dışı bırakıldığı sonucuna ulaşılan döviz transferleriyle ilgili olarak gönderici firmalara ürünlerin alınabilmesi için depozito ödemesi yapıldığı ve kalan fazla bakiyelerin daha sonraki ithalatlarda kullanıldığına dair bir bilgi veya belge sunulmadığından,

bu bedellerin eşyanın kıymetine dahil edilmesi gerektiği, devir fatura listesi, gönderici firmalara yapılan döviz transfer ekstreleri ve dekontlarının, Karar Destek Sistemi ile muhasebe kayıtları üzerinden yapılan inceleme neticesinde, antrepo aşamasında kalanlar ile bu aşamada devredilen eşyaların fatura tutarları düşüldükten sonra transfer tutarları ile ithalat tutarlarının karşılaştırılması suretiyle fazla transfer yapıldığı sonucuna ulaşılmasına karşın, transferlerin hangi beyanname ile ilişkilendirildiğinin ortaya konulamadığı,

2018 ilâ 2020 yılları arasında ithalat yapılmasına rağmen sadece 2019 ve 2020 yıllarına ilişkin beyannamelerin eleştiri konusu yapıldığı, davacının söz konusu firmalarla alışverişinin ve dolayısıyla cari hesap ilişkisinin devam ettiği, inceleme dönemi sonrasında da ithalatlar yapılarak sonraki yıllara ilişkin sözleşmeler imzaladığının görüldüğü, öte yandan, ithal konusu eşyaların vergi oranlarının farklı olmasına rağmen, beyanname bazında ayrıştırma yapılmadığı saptanmıştır.

Bu durumda, beyan dışı bırakıldığı ileri sürülen transferlerin muhatabı gözüken firma ve şahısların mukim bulunduğu ülkedeki resmi makamlar nezdinde araştırmaya gidilmeksizin, hangi transferin, hangi beyannameye ve ithalatçıya ait olduğu,

ithal edilen eşyanın bedeli dışında, satıcı yararına yapılan bir ödemenin mevcut olup olmadığı tespit edilmeksizin, fazladan yapıldığı kabul edilen transferlerin raporda adı geçen ithalatçıların belirtilen yıllardaki tüm ithalatlarına dağıtılması suretiyle ithalat sırasında sunulan fatura, banka dekontu vb. belgelerin sahteliği ya da gerçeği yansıtıp yansıtmadığı yönünde yeterli araştırma yapılmadan eksik inceleme ve varsayıma dayalı olarak alınan ek tahakkuk ve ceza kararlarında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan bölge idare mahkemesi kararının kalan hüküm fıkraları aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar, sözü geçen hüküm fıkralarının bozulmasını sağlayacak durumda bulunmamıştır.

(X) KARŞI OY

Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan bölge idare mahkemesi kararı, aynı gerekçe ve nedenlerle uygun görülmüş olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar sözü geçen kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz istemlerinin reddi ve kararın onanması gerektiği oyu ile, Daire kararına katılmıyorum.