Danıştay 7. Daire E.2024/2004 K.2024/4476

Dava Konusu İstem

Davacı tarafından, 2014 yılının Temmuz ilâ Aralık dönemlerine ait özel tüketim vergilerinin mahsuben iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin, ... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla iptal edilmesi üzerine taraflarına yasal faiz ödenmesi talebiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun reddine dair işlemin iptali ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin 4. fıkrası uyarınca faiz ödenmesi istemiyle dava açılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bozma kararına istinaden, bozmaya uyulduğu belirtilerek istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasından sonra, verginin mahkeme kararıyla kaldırılması nedeniyle ödenen vergi ve bağlı alacaklar tutarındaki meblağ için yasal faiz istenildiğinden davanın tam yargı davası olduğundan bahisle, vergi dairesi başkanlığının husumet mevkiine alınması ve dosyanın tekemmül ettirilerek sonuçlandırılması gerektiği hususunun dikkate alınması suretiyle yeniden karar verilmesi için dosyanın gönderilmesi üzerine,

...Vergi Mahkemesince, hasım düzeltme kararı verildikten ve dosyanın tekemmülü sağlandıktan sonra, uyuşmazlığın esası incelenerek, dava konusu işlemin iptaliyle ana paranın tahsil tarihinden mahkeme kararı uyarınca davacıya iade edildiği tarihe kadar tecil faiziyle ödenmesi yolunda verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karara yönelik istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, hukuka aykırı olarak verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, 2012 yılının Kasım ilâ 2014 yılının Haziran dönemlerine ait özel tüketim vergilerinin mahsuben iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin, ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla iptal edilmesi üzerine taraflarına yasal faiz ödenmesi talebiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun reddine dair işlemin iptali ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin 4. fıkrası uyarınca faiz ödenmesi istenilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 1. fıkrasında, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine,

kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği, 3. fıkrasında, bölge idare mahkemesinin, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar vereceği, karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı vereceği, 4. fıkrasında, bölge idare mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vereceği ve bu halde bölge idare mahkemesinin işin esası hakkında yeniden bir karar vereceği, 5. fıkrasında ise,

bölge idare mahkemesinin, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hallerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye göndereceği ve bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararlarının kesin olduğu,

anılan Kanun'un 50. maddesinin 1. fıkrasında, temyiz incelemesi sonucunda verilen kararın dosyayla birlikte kararı veren mercie gönderileceği, 2. fıkrasında, temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci tarafından dosyanın öncelikle inceleneceği ve varsa gerekli tahkik işlemlerinin tamamlanarak yeniden karar verileceği, 3. fıkrasında, bölge idare mahkemesi tarafından Danıştayca verilen bozma kararlarına uyulabileceği gibi kararlarında ısrar da edilebileceği, 4. fıkrasında Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde,

bu kararın temyiz incelemesinin bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen hükümlere göre, bölge idare mahkemeleri, sadece ilk derece mahkemelerinin ilk inceleme üzerine verdikleri kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulması veya davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hallerinde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderebilecek olup,

bunun dışındaki hallerde ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek ve karardaki maddi veya hukuki eksiklikleri de gidererek işin esası hakkında yeniden bir karar vermesi gerektiğinden, anılan istisnai haller dışında bölge idare mahkemesince ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi yargılama usulü kurallarına aykırılık teşkil edecektir.

Bölge idare mahkemesi, temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararları üzerine, dosyayı öncelikle inceleyerek bozma kararına uyabileceği gibi ilk kararında ısrar da edebilecek olup, sözü edilen kararların bölge idare mahkemesince verilmesi kanuni bir gerekliliktir.

Vergiden bağımsız bir şekilde tek başına talep edilen faiz için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 116. ve devamı maddelerinin uygulanma imkanının mevcut olmadığı gerekçesiyle verilen Dairemizin bozma kararı üzerine, dava konusu işlemin hukuka uygunluğu yönünden inceleme yapılarak karar verilmesi gerekirken,

işbu huzurdaki davanın Vergi Mahkemesi kararı uyarınca iade edilen özel tüketim vergisine isabet eden yasal faizin ödenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan tam yargı davası olduğu kabul edilerek ve husumet düzeltilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi suretiyle bölge idare mahkemesince kanunda öngörüldüğü şekilde bozma kararına uyulmadığı gibi ilk kararında ısrar edilmediği de anlaşılmakla verilen karar yargılama hukukuna uygun düşmemiştir.