Danıştay 7. Daire E.2024/881 K.2025/534

Dava konusu istem:... tarih ve ... sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı motor aksamı olarak beyan edilen eşyayı taşıyan konteyner içerisinde yapılan arama neticesinde beyan harici ve beyan edilenden belirgin şekilde farklı cinste 4 otomobil ve 1 motosiklet cinsi eşyanın bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrasının (b) bendi uyarınca asıl sorumlu sıfatıyla davacı adına karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, olayda, ihtilafa konu konteynerde adli tahkikat kapsamında 12/07/2019 tarihinde arama yapılması neticesinde bulunan silah cinsi eşyalara el konulmasının akabinde, konteynerin içerisinde motor aksamı ile 4 adet otomobil ve 1 adet motosiklet kalacak şekilde mühürlendiği, bu defa anılan konteynerin motor aksamının 19/08/2019 tarihinde transit beyanına konu edilmesi üzerine 04/09/2019 tarihinde tekrar arama yapılarak beyan harici otomobil ve motosiklet cinsi eşyalar için dava konusu ceza işleminin tesis edildiği,

otomobil ile motosikletin özet beyanda yer alan motor aksamı cinsi eşyadan farklı olduğunun 12/07/2019 tarihinde savcılık soruşturmasına konu olacak şekilde belirlenerek eşyaların transit rejime tabi tutulamayacağı idarece zaten önceden tespit edildiğinden davacının transit beyanının kabul edilmemesi gerektiği, bu durumda, rejim hükümlerine aykırılığın tespitinden sonra transit beyanının kabul ve tescilinin mümkün olmaması nedeniyle transit rejiminin başladığından ve rejim hak sahibi olan davacının sorumluluğundan söz edilmeyeceği, ceza tatbikinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALAR

Olayda beyan haricinde ve belirgin şekilde farklı cinsteki otomobiller ile motosikletin hukuka aykırı olarak transit rejimine konu edildiği, savcılık soruşturmasına rağmen gümrük işlemlerinin devam ettirilmesi nedeniyle beyanın idarece kabulünün akabinde muayene hattının dahi belirlendiği, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

...... tarih ve ... sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı motor aksamı olarak beyan edilen eşyayı taşıyan konteyner içerisinde yapılan arama neticesinde beyan harici ve beyan edilenden belirgin şekilde farklı cinste 4 otomobil ve 1 motosiklet cinsi eşyanın bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrasının (b) bendi uyarınca asıl sorumlu sıfatıyla davacı adına karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle 5. fıkrasında; Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespiti halinde, farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası alınacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan hükmün 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle değişik halinde ise Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve varış gümrük idaresine karayolu ile sevk edilmek üzere transit rejimine konu edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, yapılan kontrol veya muayene sonucunda, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste olduğunun tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın tespiti hâlinde fiilin niteliğine göre bu fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca işlem yapılacağı;

aynı fıkranın (a) bendinde, farklı çıkan eşyanın gümrük vergileri toplamının beyan edilen eşyanın gümrük vergileri toplamından fazla olması durumunda farklı çıkan eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin iki katı idari para cezası verileceği; (b) bendinde, farklı çıkan eşyanın beyan edilen eşyadan farklı şekilde, ithalinin lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olması durumunda farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın ve yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; olayda, ihtilafa konu konteynerde adli tahkikat kapsamında 12/07/2019 tarihinde arama yapılması neticesinde bulunan silah cinsi eşyalara el konulduğu,

akabinde konteynerin, içerisinde motor aksamı ile 4 adet otomobil ve 1 adet motosiklet olduğu halde sadece motor aksamını kapsayacak şekilde 19/08/2019 tarihinde transit beyanına konu edildiği ve beyan harici eşyaların Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca düzenlenmiş uygunluk yazısına haiz olmadığından bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrasının (b) bendi uyarınca 28/07/2021 tarihli para cezasının karara bağlanarak 03/08/2021 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, anılan para cezasına vaki itirazın ise... tarihinde ...

Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünce...... sayılı işlemle reddedildiği anlaşılmıştır.

Her ne kadar davalı idarece beyan harici eşyalar için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca düzenlenmiş uygunluk yazısına haiz olmadığından bahisle dava konusu işlem tesis edilmiş ise de; beyan edilen eşyadan farklı şekilde, ithalinin lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olması durumunda farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceğine dair 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5.fıkrasının (b) bendi 07/11/2019 tarihinde yürürlüğe girdiğinden,

transit beyannamesinin tescil tarihinden daha sonra yürürlüğe giren anılan Kanun hükmüne dayanılarak karara bağlanan ve "suç ve cezada kanunilik" ilkesine aykırı olan para cezasında hukuka uygunluk, temyize konu vergi dava dairesi kararında ise sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.