Danıştay 7. Daire E.2025/1232 K.2025/2940

Dava Konusu İstem

Davacı adına tescilli...tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "tereyağ" ticari tanımlı eşyaya ilişkin beyannamenin 44 nolu hanesinde TAREKS referans numarası beyan edilmesine rağmen ithalat uygunluk belgesinin ibraz edilmediğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca karara bağlanan para cezası ve aynı maddenin 4. fıkrası uyarınca alınan gümrüklenmiş değerin kamuya geçirilmesi kararına vaki itirazların reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:...

K:... sayılı kararıyla; olayda, beyannamenin 44 nolu hanesinde ithalat uygunluk belgesine ilişkin bilgilere yer verilmek suretiyle söz konusu belge alınmış gibi beyanda bulunulduğundan, cezayı gerektiren fiilin gerçekleştiği sonucuna varılmakla birlikte, ara kararı üzerine davalı idarece sunulan belgelerin incelenmesinden, Mersin Gümrük Müdürlüğünde işlem gören bir başka beyanname üzerinden kıymet tespiti yapılmak suretiyle gümrüklenmiş değerin hesaplandığı anlaşıldığından,

gerekli araştırma ve inceleme yapılmaksızın belirlenen gümrüklenmiş değer üzerinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca alınan para cezası kararında hukuka uyarlık görülmediği; öte yandan, anılan Kanun'un 235. maddesinin 4. fıkrasının 07/11/2019 tarih ve 30941 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7190 sayılı Kanun ile yürürlüğe girdiği,

davalı idarece olay tarihinde yürürlükte bulunmayan hükme göre eşyanın gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesi kararının alındığının anlaşılması karşısında, bu durumun "kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesine aykırılık oluşturduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Olayda, ithalat uygunluk belgesi varmış gibi beyanda bulunulmasına rağmen kendilerine herhangi bir belge ibraz edilmediği, bu durumda, 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'UN DÜŞÜNCESİ

Olayda, beyannamenin 44 nolu hanesinde ithalat uygunluk belgesi beyan edilmesine rağmen ibraz edilmediği anlaşıldığından, söz konusu belge olmamasına rağmen alınmış gibi beyan edildiğinden 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine ilişkin koşulların gerçekleştiği, bu durumda, para cezası kararının miktarı bakımından araştırılmak suretiyle değerlendirme yapılması gerektiğinden, kararın, para cezasının iptaline ilişkin hüküm fıkrasının bozulması; işlemin, aynı maddenin 4. fıkrasının (c) bendi uyarınca tesis edilen gümrüklenmiş değerin kamuya geçirilmesine ilişkin kısmının iptaline ilişkin hüküm fıkrasının ise onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "tereyağ" ticari tanımlı eşyaya ilişkin beyannamenin 44 nolu hanesinde TAREKS referans numarası beyan edilmesine rağmen ithalat uygunluk belgesinin ibraz edilmediğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca karara bağlanan para cezası ve aynı maddenin 4. fıkrası uyarınca alınan gümrüklenmiş değerin kamuya geçirilmesi kararına vaki itirazların reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde; ithali lisansa, şarta, izne, kısıntıya ve belli kuruluşların vereceği uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği hükme bağlanmış; bu fıkraya, 24/10/2019 tarih ve 7190 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle eklenen (e) bendi ile,

Bakanlıkça belirlenecek süre içerisinde (c) bendinde belirtilen eşyanın ithalinin uygun bulunduğuna ilişkin belge veya bilginin düzenlenmesi veya ilgili kurum veya kuruluş tarafından gerçekleştirilen denetimin olumlu sonuçlandığının bildirilmesi hâlinde, 241. maddenin 1. fıkrası uyarınca idari para cezası verileceği kuralı getirilmiştir.

Aynı Kanun'un 235. maddesinin olay tarihindeki haliyle 4. fıkrasında, 1. fıkranın (a) ve (c) bentlerinde belirtilen eşyaya el konularak mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verileceği ve eşyanın 177. ve 180. madde hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulacağı hükme bağlanmış olup, bu fıkranın 7190 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle değişik halinin (c) bendinde, teslimden sonra kontrol sonucunda uygunsuzluğu tespit edilen ancak bulunamayan eşyanın gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesine karar verileceği düzenlenmiştir.

31/12/2014 tarih ve 29222 (1. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Kontrolüne Tabi Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi 2015/5) 5. maddesinde, belirtilen ürünlerin ithalatında Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca Uygunluk Yazısı düzenleneceği; 13. maddesinde, bu Tebliğe aykırı hareket edenler ile yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunanlar, sahte belge kullanan veya ibraz edenler veya belgede tahrifat yapanlar hakkında, 29/6/2001 tarih ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun, 27/10/1999 tarih ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu, 2013/4284 sayılı Teknik Düzenlemeler Rejimi Kararının ilgili hükümleri ve ilgili diğer mevzuatın uygulanacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanan bölge idare mahkemesi kararının, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 4. fıkrasının (c) bendi uyarınca gümrüklenmiş değerin kamuya geçirilmesine ilişkin kısmına dair hüküm fıkrası aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, anılan hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.

Dava konusu işlemin, 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca tesis edilen para cezasına ilişkin kısmına gelince;

Olayda, serbest dolaşıma giriş beyannamesinin 44 no'lu hanesinde ithalat uygunluk belgesinin bulunduğunun belirtilmesine rağmen, davacı tarafından söz konusu belgenin ibraz edilmediğinin anlaşılması karşısında, cezayı gerektiren fiilin gerçekleştiği sonucuna varılmış olup, mahkeme kararında bu doğrultuda yapılan değerlendirme hukuka uygun bulunmuştur.

Öte yandan, dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; eşyanın CIF kıymeti 14.637,96 TL olarak beyan edilmesine karşın, davalı idare tarafından Mersin Gümrük Müdürlüğünde işlem gören bir başka beyannamede yer alan verilerin dikkate alınması suretiyle eşyanın kıymetinin 169.254,10 TL hesaplandığı görülmüştür.

Her ne kadar, gerekli araştırma ve inceleme yapılmaksızın belirlenen gümrüklenmiş değer üzerinden alınan para cezası kararının iptaline karar verilmişse de; bu durum, tek başına işlemin anılan kısmının iptalini gerektirmeyip, beyanname ve eki belgelerin incelenmesi suretiyle para cezasının miktarı bakımından gümrüklenmiş değerin tespit edilmesini gerektirdiğinden, belirtilen şekilde inceleme yapılarak karar verilmek üzere, temyize konu kararın para cezasına ilişkin kısmının bozulması gerekmiştir.