Danıştay 7. Daire E.2025/1265 K.2025/2210

Dava konusu istem: ... Turizm Dış Ticaret Limited Şirketi tarafından ithal edilen araçların organizasyon kapsamında paravan firmalar üzerinden satışının yapılarak özel tüketim vergisi matrahlarının aşındırıldığının tespit edildiği ve adı geçen şirketin kanuni temsilcisi olan davacının bu organizasyonu sevk ve idare etmesi nedeniyle müteselsil sorumlu olduğundan bahisle, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 3. fıkrası uyarınca 2013 yılının Ocak ilâ Ağustos ve Kasım dönemlerine ilişkin özel tüketim vergileri ve gecikme faizinin tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emirlerinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bozma kararı üzerine, olayda, dava konusu ödeme emirlerinin 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 3. fıkrası uyarınca müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlendiği, anılan maddenin, özel tüketim vergisi matrahını aşındıranlara ilişkin bir düzenleme olduğu dikkate alındığında, ...

Turizm Dış Ticaret Limited Şirketinin özel tüketim vergisinin aşındırılmasına dahli ve etkisi bulunduğu tespit edilerek anılan şirket adına cezalı tarhiyat yapıldığı, davacı adına ise herhangi bir tarhiyatın yapılmadığı, bu durumda, asıl amme borçlusu olarak ...

Turizm Dış Ticaret Limited Şirketi gösterilerek, müteselsil sorumlu sıfatıyla davacı adına ödeme emirleri düzenlenmiş ise de, adı geçen şirketin bir dönem kanuni temsilcisi olan davacının şirket borçlarından müteselsil sorumlu olarak değil, kanuni temsilci olarak sorumlu olduğu, kesinleşmiş olan borçların davacıdan ancak kanuni temsilci sorumluluğu kapsamında tahsil edilebileceğinin anlaşılması karşısında, müteselsilen sorumlu olmadığı sonucuna varılan davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Ödeme emirlerine karşı açılan davada itiraz sebeplerinin sınırlı olduğu, dolayısıyla bu aşamada tarhiyat safhasına ilişkin iddialar incelenemeyeceğinden davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Davaya konu ödeme emirlerinin müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlendiği açık olduğundan, uyuşmazlığın 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 3. fıkrası kapsamında incelenmesi gerekmektedir. Olayda, paravan olduğu tespit edilen firmalarca ithalatçı olan ...

Turizm Dış Ticaret Limited Şirketinden bayilik sözleşmesine istinaden özel tüketim vergisi ödenmeden alınan araçların kendi/üçüncü kişiler adına tesciliyle vergiyi doğuran olay meydana geldiğinden, diğer bir ifadeyle, ithalatçı tarafından ithal edilen araçların bayiilere satışı, özel tüketim vergisi açısından ilk iktisap sayılmadığı için vergiyi doğuran olayın meydana gelmediği, dolayısıyla ...

Turizm Dış Ticaret Limited Şirketinin 13. maddenin 3. fıkrası kapsamında verginin ödendiğine dair belgeleri aramakla sorumlu olduğundan bahsedilemeyeceği açık olup, anılan şirketin kanuni temsilcisi adına müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka uyarlık bulunmadığından, temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Turizm Dış Ticaret Limited Şirketi tarafından ithal edilen araçların organizasyon kapsamında paravan firmalar üzerinden satışının yapılarak özel tüketim vergisi matrahlarının aşındırıldığının tespit edildiği ve adı geçen şirketin kanuni temsilcisi olan davacının bu organizasyonu sevk ve idare etmesi nedeniyle müteselsil sorumlu olduğundan bahisle, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 3. fıkrası uyarınca 2013 yılının Ocak ilâ Ağustos ve Kasım dönemlerine ilişkin özel tüketim vergileri ve gecikme faizinin tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emirlerinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, bu Kanun'a ekli (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanların ilk iktisabının özel tüketim vergisine tabi olduğu.

2. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, "İlk iktisap" teriminin, (II) sayılı listedeki mallardan Türkiye'de kayıt ve tescil edilmemiş olanların kullanılmak üzere ithalini, müzayede yoluyla veya kayıt ve tescil edilmiş olsa dahi 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümlerine göre iade edilenler de dahil motorlu araç ticareti yapanlardan iktisabını, motorlu araç ticareti yapanlar tarafından kullanılmaya başlanmasını, aktife alınmasını veya adlarına kayıt ve tescil ettirilmesini;

(d) bendinde, "Motorlu araç ticareti yapanlar" teriminin, (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanları imal, inşa veya ithal edenler ile fabrika, ana bayi, bölge bayii, bayi, yetkili satıcı ve acenteler ile Maliye Bakanlığınca bu nitelikte oldukları tespit edilenleri ifade edeceği tanımlamalarına yer verilmiş.

4. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanlar için özel tüketim vergisinin mükellefinin, motorlu araç ticareti yapanlar, kullanmak üzere ithal edenler veya müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenler olduğu hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanun'un 13. maddesinin 3. fıkrasında ise, (II) sayılı listedeki malların ilk iktisabı, teslimi veya ithaline ilişkin işlemleri gerçekleştirenlerin, bu işlemlerden önce özel tüketim vergisinin ödendiğini gösteren belgeleri aramak zorunda oldukları, bu mecburiyete uymamak suretiyle gerekli verginin ödenmesinden önce işlem yapan gümrük memurları, kayıt ve tescile yetkili memurlar, motorlu araç ticareti yapanlar, bu malların müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenler ile icra memurlarının, ziyaa uğratılan vergi, vergi cezası ve gecikme faizinden mükellefle birlikte müteselsilen sorumlu oldukları, ancak bunların, ödemek zorunda kaldıkları vergi, ceza ve faizler için mükellefe rücu hakkına sahip bulundukları kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu ödeme emirlerinin yasal dayanağının, 4760 sayılı Kanun'un 13. maddesinin 3. fıkrası olması nedeniyle uyuşmazlığın çözümü, davacının anılan madde kapsamında sorumlu tutulup tutulamayacağının tespitine bağlı bulunmaktadır. Maddede (II) sayılı listedeki malların ilk iktisabı, teslimi veya ithaline ilişkin işlemleri gerçekleştirenlerin, bu işlemlerden önce özel tüketim vergisinin ödendiğini gösteren belgeleri aramak zorunda oldukları açıkça belirtilmiş olup; sorumluluk, bu mecburiyete uymayan, yani verginin ödendiğine dair belgeleri aramayan gümrük memuru, kayıt ve tescile yetkili memur, motorlu araç ticareti yapanlar, bu malların müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenler ve icra memurlarına aittir.

Olayda, paravan olduğu tespit edilen firmalar tarafından ithalatçı olan ...

Turizm Dış Ticaret Limited Şirketinden bayilik sözleşmesine istinaden özel tüketim vergisi ödenmeden alınan araçların kendi/üçüncü kişiler adına tesciliyle vergiyi doğuran olay meydana geldiğinden, diğer bir ifadeyle, ithalatçı tarafından ithal edilen araçların bayilere satışı, özel tüketim vergisi açısından ilk iktisap sayılmadığı için vergiyi doğuran olayın bu aşamada meydana gelmediği, dolayısıyla ...

Turizm Dış Ticaret Limited Şirketinin 13. maddenin 3. fıkrası kapsamında verginin ödendiğine dair belgeleri aramakla sorumlu olduğundan söz edilmesine hukuki imkan bulunmaması nedeniyle anılan şirketin kanuni temsilcisi adına müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka uyarlık, temyize konu kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.