Danıştay 8. Daire E.1997/5117 K.1999/5346

Davanın Özeti

… Üniversitesi İşletme Bölümünden aldığı lisans diplomasına denklik belgesi verilmesi yolundaki başvurusunun reddine ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 12.9.1997 gün ve … sayılı işleminin; YÖK'ün daha önce anılan üniversiteyi tanıdığı, buradan mezun başka öğrencilerin denklik işleminin yapıldığı, 1997-1998 öğretim yılından itibaren bazı üniversitelerin diplomalarına denklik belgesi verilmemesi yolundaki Yürütme Kurulu kararının, 1995-1996 döneminde mezun olan davacı hakkında uygulanmasının hukuki dayanağının bulunmadığı, bunun kazanılmış haklarını ihlal eder nitelikte olduğu öne sürülerek iptali istemiyle açılmıştır.

Savunmanın Özeti : 2547 sayılı Yasanın 7/p maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği kuralları uyarınca, diplomayı veren üniversite veya yükseköğretim kurumunun ve eğitimin yapıldığı programın, tanınmış ve itibarlı bir kurum ve program olup olmadığı ve ülkemizdeki benzeri eğitim programına denk olup olmadığı hususlarının araştırılması ve bunun üzerine denklik belgesi düzenlenmesi gerektiği,

bu yönde alınan Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 18.8.1997 gün ve 2.9.1997 günlü kararlarına dayanılarak davacının belli koşullarla bazı dersleri alarak veya yapılacak seviye tespit sınavına girerek başarılı olması durumunda denklik belgesi düzenlenebileceğinin davacıya bildirildiği, bunun davacı başvurusunun reddi anlamına gelmediği öne sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

Danıştay Tetkik Hakimi … 'nin Düşüncesi : Davanın azlık oyunda belirtilen gerekçelerle reddi gerekeceği düşünülmektedir.

Danıştay Savcısı … 'ın Düşüncesi : Davacı; … Üniversitesi İşletme bölümünden aldığı lisans diplomasına denklik belgesi verilmesi için yükseköğretim kuruluna başvurmuş, kendisine doğrudan denklik belgesi verilmeyerek, dava konusu işlemle, yürütme kurulu kararında belirtilen biçimde belli sayıda ders alıp başarılı olması veya seviye tesbit sınavına girip başarı göstermesi halinde denklik belgesi verileceği bildirilmiştir.

Davalı idare tarafından, ilgiliye red cevabı verilmediği, bu nedenle davanın konusu bulunduğu öne sürülmüş isede, davacının istemi doğrudan denklik belgesi verilmesi doğrultusunda olup, bu istemi reddedildiğinden, itiraz yerinde görülmemiştir.

Dosyada bulunan belgelerin incelenmesinden; Y.Ö.K yürütme kurulunun 18.8.1997 gün ve … sayılı kararı ile, bazı üniversitelerin 1997/1998 eğitim öğretim yılından itibaren tanınmasına, bu kurumla belirtilen yılda kayıt yaptıran mezun olacaklara denklik belgesi verilmemesine karar verildiği ve bu kararın dava konusu işleme dayanak oluşturduğu anlaşılmaktadır.

Ancak davacı, yürütme kurulu kararında belirtilen 1997/1998 öğretim yılından önce, 1996 yılında mezun olmuştur. Yasa ve yönetmelikte denklik başvurusu için belli bir süre konulmamıştır. Aynı yıllarda mezun olan diğer kişilere denklik belgesi verildiğine göre, davacıya yalnızca daha sonra başvurduğu gerekçesiyle (başka bir neden gösterilmeden) denklik verilmemesi haklı ve adaletli olamaz.

Diğer yandan inceleme kurulu raporunda da öğrenim "lisansa eşdeğer olduğu belirtilmektedir.

Açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile işlemin iptali gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü :

Dava, davacının … Üniversitesinden aldığı diplomasına doğrudan denklik belgesi verilmesi yolundaki başvurusunun, denklik belgesinin ancak belli koşullarda en az iki ders alınarak veya yapılacak bir seviye tespit sınavına girilerek başarılı olunması durumunda verilebileceği belirtilerek reddedilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

2547 sayılı Yükseköğretim Yasasının 7/p maddesi ile yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından alınmış diplomaların denkliğini tespit etme görevi Yükseköğretim Kuruluna verilmiş ve bu konuyu düzenleyen yönetmelik 14.7.1996 günlü Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiş, bu yönetmeliğe dayanılarak alınan ve dava konusu işleme dayanak olan Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararları ise 18.8.1997 ve 2.9.1997 tarihlerinde alınmış ve bu kararla davacının da mezunu olduğu okulun diplomalarına denklik verilmemesinin 1997-1998 öğretim yılından itibaren uygulanması öngörülmüştür.

Bu durumda, davacının Mayıs 1996 tarihinde mezun olduğu ve denklik başvurusu için mevzuatta belli bir süre öngörülmediğine göre, davacının mezuniyetinden sonra yürürlüğe giren yönetmelik ve 1997-1998 öğretim yılından itibaren uygulanması öngörülen yürütme kurulu kararlarının, sadece başvurusu sonraki tarihli olduğu için davacıya da uygulanması gerektiğinden söz edilemez.

Öte yandan, aynı okuldan mezun başka kişilere doğrudan denklik belgesi verilmişken davacının isteminin reddedilmesi eşitlik ilkesine de aykırılık oluşturmaktadır.

Kaldı ki, işlem dosyasındaki 23.6.1997 günlü Diploma Denklik Raporunun incelenmesinden, davacının işletme alanında lisansa eşdeğer öğrenim gördüğünün tespit edildiği anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle hukuka aykırı dava konusu işlemin iptaline, … TL yargılama gideri ile davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücreti Tarifesine göre tespit edilen … TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, artan posta ücretinin istemi halinde davacıya iadesine 21.10.1999 gününde oyçokluğu ile karar verildi.

Azlık Oyu : Dava, davacının yurtdışında aldığı yüksek lisans diplomasına doğrudan denklik belgesi verilmemesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır. 2547 sayılı Yükseköğretim Yasasının 7/p maddesinde, yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından alınmış önlisans, lisans ve lisansüstü diplomaların denkliğini tespit etmek Yükseköğretim Kurulunun görevleri arasında sayılmıştır.

Anılan yasa kuralı uyarınca hazırlanıp 14.7.1996 gün ve 22696 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliğinin 5. maddesinin (c) fıkrasında, diplomayı veren üniversite veya yükseköğretim kurumunun ve eğitimin yapıldığı programın tanınmış ve itibarlı bir kurum ve program olup olmadığı,

(d) fıkrasında, diplomanın alındığı eğitim programının Türkiye'deki üniversitelerde verilmekte olan hangi düzeydeki eğitim programları ile eşdeğer olduğu hususlarının inceleneceği belirtilmiş, 6/b maddesinde, incelenme sonucu anılan kriterlerin açıkça tespit edilmesi durumunda denklik belgesi verileceği, ancak lisans eğitiminin düzeyi ve içeriği konusunda tereddüt oluştuğunda, öğrencinin almış olduğu derslerin kapsamının ve öğrencinin kazanması gereken en az bilgi düzeyinin tespitine yönelik özel bir seviye tespit sınavına tabi tutulabileceği öngörülmüştür.

Özetlenen yasa ve yönetmelik kuralları doğrultusunda, Yükseköğretim Yürütme Kurulunun; … gün ve … sayılı kararıyla, verilen eğitimin niteliği bakımından tereddüte düşülen veya bulunduğu ülke resmi makamları ve akreditasyon kuruluşları tarafından verdiği dereceler tanınmayan Avrupa ve ABD'deki yükseköğretim kurumları ile Avrupa Konseyince 1997 yılında yayınlanan "Avrupa'da Tanınmayan Üniversiteler Listesi"nde yer alan yükseköğretim kurumlarının, 1997-1998 öğretim yılından itibaren tanınmamasına ve bu yıldan itibaren kayıt yaptırıp mezun olacakların diplomalarına denklik verilmemesine 2.9.1997 gün ve … sayılı kararla da,

belirtilen durumdaki Avrupa ve Amerikan yükseköğretim kurumlarında halen öğrenim görenlerle lisans derecesi almış olanlara, yurtdışında YÖK tarafından tanınan bir üniversitede veya Türkiye'de kuruluşundan itibaren 2 yıl geçmiş yükseköğretim kurumlarından birinde özel öğrenci statüsünde, kredi toplamı 6'dan az olmamak koşuluyla en az iki ders alıp, bu derslerin herbirinden en az "C" harf notunu veya eşdeğerini alarak başarılı olmaları halinde lisans denkliği verilmesi karara bağlanmıştır.

Herne kadar anılan okulun daha önce YÖK tarafından tanındığı iddia ediliyorsa da, "Tanıma" ile "Denklik" farklı kavramlar olduğundan, YÖK tarafından tanınan bir yabancı üniversiteden verilen diplomaya, doğrudan denklik belgesi verilmesi gerektiği sonucuna varılamaz. Yukarıda özetlenen konuyla ilgili mevzuatta da, bu yönde bir kural bulunmadığı gibi, tam aksine, ülkemiz yükseköğretim kurumlarına denk olup olmadığının, itibarlı ve tanınmış bir okul olup olmadığının araştırılması sonucunda denklik işleminin yapılması, tereddüte düşülen durumlarda ise bir seviye tespit sınavı yapılarak isteğin değerlendirilmesi öngörülmüştür.

Bu nedenle, anılan üniversite daha önce YÖK tarafından tanındığı için doğrudan denklik belgesi verilmesi gerektiği konusunda kazanılmış hakkı bulunduğu yolundaki davacı iddiasına itibar edilemeyeceği gibi; davacının 'deki … Üniversitesinin 4 yıllık işletme programını 3 yılda bitirdikten sonra … Kolejinde 1 yıl okuyarak söz konusu diplomayı aldığı, öğreniminin asıl kısmını geçirdiği … Üniversitesinin önceden de tanınmadığının tartışmasız olduğu da gözönüne alındığında, ülkemizdeki yükseköğretim diplomalarının kalite yeterliği konusunda belli bir düzeyin sağlanması açısından, dava konusu işlemde mevzuata aykırılık görülmemiştir.

Kaldı ki, davalı idarce, denklik belgesi verilmesi isteği reddedilmemiş, yasa ve yönetmelik kuralları gereğince belli bir başarı koşuluna bağlanmıştır.