Danıştay 8. Daire E.2004/1257 K.2004/4855

İstemin Özeti

. Üniversitesi Eğitim Fakültesi İngiliz Dili Anabilim Dalında araştırma görevlisi olan davacının, Anabilim Dalı yardımcı doçentlik kadrosuna atanması isteminin reddine ilişkin. Üniversitesi Rektörlüğünün … gün ve … sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada.

Rektörlükçe anılan bilim dalında yardımcı doçentlik kadrosuna atama yapılması için herhangi bir ilan verilmemiş ise de, Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararları uyarınca yurtdışına doktora eğitimine gönderilen araştırma görevlilerine, eğitimlerini tamamlamalarını müteakip ilan şartı aranmaksızın atamalarının öngörüldüğü,

yurtdışında doktorasını tamamlayarak görevine dönen ve yardımcı doçent kadrosuna atanmak için başvuran davacının, bu başvurusu üzerine Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararları uyarınca ilan şartı aranmaksızın yardımcı doçentlik kadrosuna atanabilmesine olanak varken aksi yönde yapılan işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemi iptal eden.

İdare Mahkemesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının; işlemde hukuka ve yasaya aykırılık bulunmadığı öne sürülerek, 2577 sayılı Yasanın 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemidir.

Savunmanın Özeti : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

Danıştay Tetkik Hakimi … 'in Düşüncesi: Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Danıştay Savcısı … 'ün Düşüncesi: Davacının yardımcı doçentliğe atanması yolundaki başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile göreve başladığı tarihten yardımcı doçentliğe atanacağı tarihe kadar geçen süreye ilişkin maaş farklarının yasal faiziyle ödenmesi yolundaki davada, işlemin iptaline dair mahkeme kararı davalı idarece temyiz edilmiştir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 23/a maddesinde, "Bir üniversite biriminde açık bulunan yardımcı doçentlik, isteklilerin başvurması için rektörlükçe ilan edilir. Fakülte ve fakültelere bağlı kuruluşlarda dekan, rektörlüğe bağlı enstitü ve yüksekokullarda müdürler; biri o birimin yöneticisi, biri de o üniversite dışından olmak üzere üç profesör veya doçent tespit ederek bunlardan adayların her biri hakkında yazılı mütalaa isterler. Dekan veya ilgili müdür kendi yönetim kurullarının görüşünü de aldıktan sonra önerilerini rektöre sunar. Atama, rektör tarafından yapılır." hükmü yer almıştır.

Anılan hükme göre, isteklilerin atanmak üzere başvurabilmesi için yardımcı doçentlik kadrosunun rektörlükçe ilan edilmesi gerekmektedir. Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinde ise bu ilanın esasları açıklanmıştır.

Düzenlemelerin amacı, ilan edilecek ve nitelikleri belirlenecek olan yardımcı doçentlik kadrosu için ihtiyaç olup olmadığının saptanması ve ihtiyaca uygun bulunan adayların başvurusunun sağlanmasıdır.

Olayda ise davacının, yurt dışında lisansüstü eğitim çalışmasını tamamladıktan sonra kadro ilan edilmeksizin ve güvenlik soruşturması yapılmaksızın yardımcı doçentlik kadrosuna atanması yolundaki talebinin, "basın yolu ile yapılan ilanları takip etmesi gerektiğinin" bildirilmesi üzerine bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Gerek yardımcı doçentlik kadrosunun ilanı ve gerekse kadroya atama hususları rektörün takdir yetkisi içerisinde olan konulardır. Rektör, ilgili birimin ihtiyaç belirtmesi durumunda ve kadronun açık olması halinde isteklilerin başvurması için kadroyu yönetmelikte belirtilen usule göre ilan edecek ve başvuran kişilerle ilgili olarak 23/a maddesindeki yöntem tamamlandıktan sonra atama konusundaki yetkisini kullanacaktır. İdare Mahkemesi kararı ise, ihtiyaç olmaksızın kadronun ilan edilmesi ya da belirlenen usul uygulanmaksızın atama yapılması sonucunu doğuracak nitelikte bulunmaktadır.

Diğer taraftan, mahkemece davanın tazminata yönelik kısmı hakkında herhangi bir karar verilmediği de açıktır.

Belirtilen sebeplerle, temyiz isteğinin kabulü ile idare mahkemesi kararının bozulması gerekeceği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Uyuşmazlık, … Üniversitesi Eğitim Fakültesi İngiliz Dili Anabilim Dalında araştırma görevlisi olan davacının, Anabilim Dalı yardımcı doçentlik kadrosuna atanması isteminin reddine ilişkin işlemden doğmuştur.

2547 sayılı Yükseköğretim Yasasının 23. maddesinin (a) fıkrasında, "Bir üniversite biriminde açık bulunan yardımcı doçentlik, isteklilerin başvurması için rektörlükçe ilan edilir. Fakültelerde ve fakültelere bağlı kuruluşlarda dekan, rektörlüğe bağlı enstitü ve yüksekokullarda müdürler; biri o birimin yöneticisi, biri de o üniversite dışından olmak üzere üç profesör veya doçent tespit ederek bunlardan adayların her biri hakkında yazılı mütalaa isterler. Dekan veya ilgili müdür kendi yönetim kurullarının görüşünü de aldıktan sonra önerilerini rektöre sunar. Atama rektör tarafından yapılır." hükmü yer almıştır.

Öte yandan Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 09.10.1992 tarih ve … sayılı kararında, 2547 sayılı Yasanın 33. maddesi uyarınca yurtdışındaki ülkelerde doktorasını tamamladıktan sonra yurda dönenlerin, ilan ve güvenlik soruşturması şartları aranmaksızın, yardımcı doçent kadrolarına atanmalarında bir sakınca bulunmadığına karar verildiği, yine aynı Kurulun konuyla ilgili 14.07.1993 gün ve … sayılı kararında ise, yukarıda anılan Kurul kararına ilave olarak,

lisansüstü eğitim amacıyla yurtdışına gönderilen araştırma görevlilerinden doktoralarını tamamlayanların yardımcı doçent kadrolarına atanmaları için, 2547 sayılı Yasanın 23. maddesinde öngörülen şekilde üç profesör veya doçentten görüş alınması gerektiğinin belirlendiği,

aynı Kurulun 28.01.2000 gün ve … sayılı kararında da, yurtdışında doktora programını tamamlayıp dönen kişilerin atanmalarının Rektörlükçe değerlendirilmesine karar verilmiş olup, bu haliyle de Yükseköğretim Yürütme Kurulunun ilk kararıyla getirilen ve yurtdışındaki doktorasını tamamladıktan sonra yurda dönenlerin yardımcı doçent kadrolarına atanmaları sırasında, haklarında aranılmaması gereken ilan ve güvenlik şartının aynı Kurulun daha sonra verilen ve yukarıda sözü geçen kararıyla Rektörlerce aranılacağına karar verilerek ilk kararında belirtilen şartlardan vaz geçilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, … Üniversitesi Eğitim Fakültesi İngiliz Dili Anabilim Dalında araştırma görevlisi olan davacının, davalı üniversite tarafından, 1995 yılında yüksek lisans ve doktora eğitimi yapmak üzere İngiltere'ye gönderildiği, 2001 yılında doktora eğitimini bitirip eski görevine döndükten sonra 25.4.2002 günlü başvurusuyla yardımcı doçent kadrosuna atanma talebinin, yardımcı doçentlik kadrosuna atanabilmesi için rektörlük tarafından basın yoluyla verilen ilanları takip etmesi gerektiği belirtilerek reddedilmesi üzerine bu işlemin dava konusu edildiği anlaşılmıştır.

Bir üniversite tarafından ihtiyaç duyulan yardımcı doçentlik kadrosuna atama yapılmak istendiğinde o üniversite rektörlüğünce üniversite biriminde açık bulunan yardımcı doçentlik kadrosuna isteklilerin başvurmasına olanak sağlamak için ilan edileceği, yukarıda sözü geçen yasanın açık hükmü gereği olup, Yükseköğretim Yürütme Kuruluna açık yasa hükmünün aksine bir düzenleme yapma imkanı tanınmamıştır.

Bu durumda, … Üniversitesi Eğitim Fakültesi İngiliz Dili Anabilim Dalında araştırma görevlisi olan davacının, Anabilim Dalında ilan edilmeyen yardımcı doçentlik kadrosuna Rektörlükçe atamasının yapılmamasında hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığından aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.