Danıştay 8. Daire E.2005/3863 K.2006/672

2-… 3-…

İstemin Özeti : Davacı şirket tarafından işletilen ... isimli tavernanın polis izin belgesinin yenilenmeyerek iptali ve işyerinin kapatılmasına ilişkin. Kaymakamlığı'nın 23.11.2000 günlü işlemi üzerine tesis edilen 24.11.2000 günlü kapatma işleminin iptali istemiyle açılan davada.

Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulunun 10.6.2004 gün ve E:2003/948, K:2004/623 sayılı bozma kararına uyularak, Mahkemelerinin 30.11.2004 ve 31.1.2005 günlü ara kararlarına cevaben ibraz edilen belgelerden, … .Şti'nin işlettiği ... isimli tavernanın ...'e ait iken bu kişinin vefatı üzerine mirasçılarına intikal ettiği ve mirasçıları tarafından davacı şirket tüzel kişiliğine devredilmiş olduğunun anlaşıldığı,

Açılması İzne Bağlı Yerlere Uygulanacak İşlemler Hakkında Yönetmeliğin 37. maddesi uyarınca mirasçıların bir defaya mahsus olarak işyerini satması nedeni ile kazanılmış hakkı bulunan davacı şirkete ait tavernanın polis izin belgesi yenilenmeyerek işyerinin kapatılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemi iptal eden ...

İdare Mahkemesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının; hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Yasanın 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemidir.

Savunmanın Özeti : Yanıt verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi … 'ın Düşüncesi : Söz konusu yer için 5.11.1993 tarihinde verilen ruhsattan sonra düzenlenen ruhsat, Yönetmelikte belirlenen kazanılmış hak kapsamında olmadığından ortada devir sureti ile korunabilecek bir hak da mevcut değildir. Bu bakımdan tesis edilen işlem hukuka uygun olup Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Danıştay Savcısı … 'ın Düşüncesi : İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyizen incelenerek bozulabilmesi için, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirtilen nedenlerin bulunması gerekmektedir.

Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, söz konusu maddede yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, istemin reddi ile temyiz edilen Mahkeme kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü :

Uyuşmazlık, davacı şirket tarafından işletilen ... isimli tavernanın polis izin belgesinin yenilenmeyerek iptali ve işyerinin kapatılmasına ilişkin … Kaymakamlığı'nın 23.11.2000 günlü işlemi üzerine tesis edilen 24.11.2000 günlü kapatma işleminin iptali istemine ilişkindir.

625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Yasasının 18.1.1998 gün ve 23234 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 4322 sayılı Yasa ile değişik 9. maddesinin 4 ve 5. fıkralarında; hapishane, meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri gibi umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan yerlerin, ilk ve orta öğretim öğrencilerinin devam ettiği kurs, dershane ve özel öğretim kurumlarından en az 200 metre uzaklıkta bulunmasının zorunlu olduğu, 200 metrenin ölçülmesi ve müktesep haklarla ilgili esasların İçişleri, Milli Eğitim, Sağlık ve Turizm Bakanlıklarının müştereken hazırlayacakları bir yönetmelikle belirleneceği hükme bağlanmıştır.

13.1.1999 gün ve 23582 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Resmi veya Özel Öğretim Kurumlarının Hapishane, İçkili Yer ve Umuma Açık Yerlere Olan Uzaklıklarının Belirlenmesine Dair Yönetmeliğin 8. maddesinde, 4322 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce faaliyette bulunmak üzere ruhsat verilen umuma açık yerler ile içkili yerlerin ve öğretim kurumlarının kazanılmış haklarının saklı olduğu, 9. maddesinde de kazanılmış hakların hangi hallerde sona ereceği düzenlenmiş, 30.2.1999 gün ve 23922 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Açılması İzne Bağlı Yerlere Uygulanacak İşlemler Hakkında Yönetmeliğin "Kazanılmış Hakların Sona Ermesi" başlıklı 37. maddesinde de benzer hükümler öngörülerek " açılması izne bağlı istirahat ve eğlence yerleri işletme izni sahibinin;

a) İşyerini eş ve çocuklarına veya yasal mirasçılarına devri halinde işletme hakkı korunur,

b) İşyerini bir defaya mahsus olmak üzere bir başkasına satması veya benzeri el değiştirmesi halinde, bu işyerini alan kişi ve kuruluşun işletme hakkı korunur,

c) Yukarıda (a) ve (b) bendlerinde belirtilen hakların kullanılmasından sonra kazanılmış hakları sona erer...."kuralına yer verilmiştir.

Alıntısı yapılan Yasal ve düzenleyici kuralların birlikte değerlendirilmesinden anlaşılacağı üzere, umuma açık yerler ile açık alkollü içki satan yerlerin ilk ve orta öğretim öğrencilerinin devam ettiği kurumlarla aralarında bulunması gereken mesafede yapılan değişiklik sonucu bu değişiklikten önce ruhsat almış olanların hem faaliyetlerine devamları açısından kazanılmış hakları korunmuş, hem de bu durumda olanların belli koşullar altında işyerlerini bir defaya mahsus olarak devretmelerine olanak tanınmış, bu koşullarda işyerini devir alanlar açısından da işletme hakkı korunmuştur.

Bu düzenlemeler ile yasal değişiklikten önce işyerine ruhsat almış kişiye bağlı bir hakkın varlığına işaret edilmiş, bu kişinin iradesine bağlı olarak işyerini devretme olanağı ve devir edebileceği kimselerde belirlenmiştir. Kişinin ölümü nedeni ile miras hukuku kapsamında işyerinin işletme haklarının mirasçılara intikal etmesi halinde ise mirasçılara kişiye bağlı olarak kullanımı öngörülmüş bu haktan yararlanma olanağı tanınmamıştır.

Bir başka anlatımla anılan düzenlemelerde, miras hukukundan kaynaklanan işletme hakkının kullanımı kazanılmış hak kapsamında değerlendirilmemiştir.

Dosyanın incelenmesinden,. İli. İlçesi. Sokak … nolu adreste faaliyet gösteren ve davacıya ait "..." unvanlı taverna bar için 26.01.1999 tarihinde başvurulduğu, yapılan tahkikatta 28 metre mesafede ...

Dershanesinin bulunduğu, daha önce bu yerin sahibi olan ...'in vefatı ile varislerinin tavernayı davacı şirkete devrettikleri belirtilerek 25.2.1999 tarihinde 2 ay süreli polis izin belgesinin düzenlendiği, bu tarihten sonra 1 ve 4 aylık geçici sürelerle iznin uzatıldığı, en son 31.10.2000 tarihli makamdan havaleli dilekçe ile belgenin yenilenmesinin istendiği, bu arada İçişleri Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı Müfettişlerince yapılan teftiş sırasında, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerine ruhsat verilmesi işlemlerinin yürürlükteki mevzuata uygun yürütülmediği,

bu nedenle mevzuata aykırı verildiği tespit edilen izin belgelerinin iptal edilmesinin istenilmesi üzerine davacıya verilen geçici izin belgesinin süresinin bitiminde iptal edilerek işyerinin kapatılması üzerine bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dosya içerisinde yer alan veraset ilamından muris ...'in 15.11.1998 tarihinde vefatından sonra … ve ...'in (eşi ve oğlu) varis tayin edildiği, veraseten intikal eden söz konusu işletmenin ise noter tasdikli işyeri devir senedi ile devredilmiş olduğu, 9.12.1998 günlü Ticaret Sicili Gazetesinde de işletmeyi devir alan davacı şirketin sahiplerinin … ve … olduğu görülmektedir.

Söz konusu işyerinin, işletme hakkı miras yolu ile intikal etmiş olduğundan miras hukuku kapsamında işletme hakkının mirasçılar tarafından kullanılması olanaklı olup, yukarıda açıklanan hukuki düzenlemelerde işletme hakkını bu şekilde kazanmış olan yasal mirasçılara iş yerini bir başkasına devir imkanı tanınmamış olmasına karşın, yasal mirasçılarla bir bağlantısı bulunmayan ve yasal mirasçılara ait olmadığı anlaşılan davacı şirketin anılan Yönetmeliğin 37. maddesi kapsamında bir hakkının varlığından söz etmeye olanak bulunmamaktadır.

Nitekim İdari Dava Daireleri Genel Kurulunun bozma kararında da bu duruma işaret edilmiştir.

Bu durumda, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmamakta olup aksi yönde verilen Mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.